Hücrenin nükleotid sentezi için yoğun bir şekilde riboz 5-fosfata ihtiyaç duyduğu, ancak indirgeyici güç () ihtiyacının minimal olduğu bir metabolik durumda; pentoz fosfat yolunun temel işleyişi aşağıdakilerden hangisidir?
- AGlikoz 6-fosfat dehidrogenaz enzimi üzerinden oksidatif fazın hızlanarak biriktirmesi
- Fruktoz 6-fosfat ve gliseraldehit 3-fosfat gibi glikolitik ara ürünlerin, non-oksidatif faz enzimlerini kullanarak riboz 5-fosfat sentezlemesiCevap
- CYolun sadece oksidatif (geri dönüşümsüz) fazının aktif olarak çalışarak nükleotid öncülleri sağlaması
- DTransketolaz enziminin baskılanarak ribozun glikoliz ürünlerine dönüşümünün tamamen durdurulması
- ETiyamin pirofosfat () miktarının artırılarak aktivitesinin allosterik olarak uyarılması
Cevap
Hücrede riboz 5-fosfat ihtiyacı yüksek, ihtiyacı düşük olduğunda; glikoliz yolundaki fruktoz 6-fosfat ve gliseraldehit 3-fosfat molekülleri, transketolaz ve transaldolaz enzimlerinin katalizlediği non-oksidatif evrenin tersine çalışmasıyla riboz 5-fosfata dönüştürülür.
Pentoz fosfat yolunun non-oksidatif fazı geri dönüşümlü (reversible) reaksiyonlardan oluşur. Hücrede ihtiyacı düşük olduğunda, hız kısıtlayıcı olan G6PD enzimi inhibe edilir. Bu durumda hücre, glikoliz sırasında oluşan fruktoz 6-fosfat ve gliseraldehit 3-fosfatı, transketolaz ve transaldolaz enzimleri üzerinden geri yönde reaksiyona sokarak riboz 5-fosfat üretir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Pentoz Fosfat Yolunun Esnekliği: Hücrenin ihtiyacına göre oksidatif ve non-oksidatif fazların bağımsız veya koordineli çalışabilmesi.
İpuçları
1
Pentoz fosfat yolunun hangi fazının geri dönüşümlü (reversible) olduğunu hatırlayın.
2
Glikoz 6-fosfat dehidrogenaz (), yüksek seviyeleri tarafından inhibe edilir.
3
Hücre, oksidatif yolu kullanmadan da glikoliz ara ürünlerinden riboz sentezleyebilir.
Daha Fazla Pratik
Hücrenin hem hem de ihtiyacı çok yüksek olduğunda yolun nasıl bir seyir izleyeceğini inceleyebilirsiniz (Oksidatif faz + Non-oksidatif faz üzerinden glikolize dönüş + Glikoliz/TCA).
Tahmini Süre:1m 30s