Soru

Zorluk: ZorKollajen Sentezi ve Yapısı

Kollajen tip I biyosentezi sırasında pro-α\alpha zincirlerinin bir araya gelerek üçlü sarmal (triple helix) yapısını oluşturması ve bu sürecin moleküler kontrolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. C-terminal propeptid (kayıt peptidi) bölgelerinde kurulan interzincir disülfit bağları, üç adet pro-α\alpha zincirinin uygun şekilde hizalanmasını sağlayarak sarmal oluşumunu başlatır.Cevap
  2. B
    Prolil hidroksilaz enzimi, Fe3+Fe^{3+} iyonlarını aktif merkezinde kofaktör olarak bulundurur ve askorbik asit (C vitamini) bu iyonları yükseltgenmiş formda tutmak için kullanılır.
  3. C
    Kollajen molekülü, ekstraselüler matrikste elastin liflerine benzer şekilde desmozin ve izodesmozin çapraz bağları aracılığıyla stabilize edilir.
  4. D
    Üçlü sarmal yapısının oluşabilmesi için N- ve C- terminal kayıt peptidlerinin Golgi aygıtında proteolitik olarak uzaklaştırılması zorunludur.
  5. E
    Sentezlenen hidroksiprolin kalıntılarına glukoz ve galaktoz şekerlerinin eklenmesi (glikozilasyon), pro-kollajenin çözünürlüğünü artırarak sekresyonu kolaylaştırır.

Cevap

C-terminal propeptid (kayıt peptidi) bölgeleri arasında kurulan interzincir disülfit bağları sayesinde zincirlerin hizalanması ve üçlü sarmal yapının başlatılması
Doğru yanıt, C-terminal propeptid bölgeleri arasındaki disülfit bağlarının zincirlerin hizalanmasındaki rolünü belirtmektedir. Bu modifikasyon, üç zincirin rastgele değil, belirli bir düzen içerisinde fermuar gibi sarılarak üçlü heliks yapısını oluşturmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Zincirlerin Seçimi ve Hizalanması
C-terminal propeptidler arasında disülfit bağları kurulur.
Üç adet pro-α\alpha zincirinin doğru birleşimini ve fermuar gibi sarılmasını sağlamak için başlangıç noktası oluşturulur.
2
Üçlü Sarmal (Triple Helix) Oluşumu
Pro-kollajen molekülü oluşur.
Hidroksiprolin kalıntılarının hidrojen bağları yardımıyla üçlü heliks yapısı stabilize edilir.
3
Sekresyon ve İşlenme
Kayıt peptidleri ekstraselüler matrikste kesilir.
Suda çözünür pro-kollajenin suda çözünmeyen tropokollajene dönüşmesi ve fibril oluşturabilmesi sağlanır.

Anahtar Kavram

Kollajen biyosentezinde hücre içi hizalanma mekanizması ve propeptidlerin fonksiyonu

İpuçları

1
Kollajen sentezinin hücre içi ve hücre dışı basamaklarını ayırt edin.
2
Üçlü sarmalın (triple helix) bir fermuar gibi kapanması için zincirlerin bir uçtan birbirine tutturulması gerekir.
3
C-terminalindeki propeptidler arasındaki disülfit köprüleri, bu fermuarın 'başlangıç tokası' görevini görür.

Daha Fazla Pratik

Ehlers-Danlos sendromu ve skorbüt tablolarındaki enzim defektlerinin hücre içi/dışı ayırımını incelemek bu konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla