Bir teratoloji uzmanı, gebeliğinin post-konsepsiyonel **. haftasında** (embriyonik dönem) teratojenik bir maddeye maruz kalan bir annenin bebeğinde izole damak yarığı saptandığını, ancak nöral tüp ve ekstremite anomalilerinin görülmediğini raporlamıştır. Bu klinik tablo ve maruziyet zamanı arasındaki ilişki, teratolojideki 'gelişimsel evreye özgü duyarlılık' (kritik dönemler) ilkesi çerçevesinde aşağıdakilerin hangisi ile açıklanır?
- ATeratojenin sadece endodermal kökenli dokuların proliferasyonunu inhibe etme eğiliminde olması
- Maruziyet anında nöral tüp ve ekstremite taslaklarının kritik gelişim aşamalarını tamamlamış, damak rafelernin ise henüz birleşme aşamasında olmasıCevap
- CDamak gelişiminin genetik olarak diğer tüm organ sistemlerinden daha geç başlaması ve en uzun süren organogenez süreci olması
- DGebeliğin ilk 2 haftasında geçerli olan 'ya hep ya hiç' kuralının damak gelişimi için 8. haftaya kadar uzaması
- ETeratojenin dozunun sadece yüz bölgesindeki kapiller dolaşımı etkileyecek düşük eşik değerde olması
Cevap
Maruziyet anında nöral tüp ve ekstremite taslaklarının kritik gelişim aşamalarını tamamlamış, damak rafelernin ise henüz birleşme aşamasında olması durumu açıklar.
Teratolojinin en temel ilkelerinden biri olan 'kritik dönemler' ilkesine göre, bir organ sistemi en yüksek hassasiyeti hızlı hücre bölünmesi ve morfogenez aşamasındayken gösterir. Post-konsepsiyonel . haftada, nöral tüp çoktan kapanmış (. hafta) ve ekstremite taslakları büyük oranda şekillenmiştir (. hafta). Ancak damak rafelernin birleşmesi tam bu dönemde (yaklaşık . haftalar) gerçekleştiği için, teratojenik maruziyet sadece bu süreci sekteye uğratarak izole damak yarığına yol açmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kritik Dönemler (Gelişimsel Evreye Özgü Duyarlılık)
Daha Fazla Pratik
Fetal dönemdeki (9-38. haftalar) maruziyetlerin neden majör yapısal anomali yerine fonksiyonel bozukluklara yol açtığını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s