Soru

Zorluk: OrtaHiperprolaktinemi

25 yaşında nullipar bir kadın, son 1 yıldır adet düzensizliği ve çift taraflı galaktore şikâyetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde herhangi bir ilaç kullanımı ve tiroid hastalığı yok. Fizik muayenede meme başlarından ekspresyonla süt geldiği görülüyor. Serum prolaktin düzeyi 210 ng/mL, TSH normal sınırlarda ölçülüyor. Bu hastada hiperprolaktinemi tedavisinde kullanılan birinci basamak ilaç ve etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kabergolin — hipofiz D2 reseptörlerini aktive ederek prolaktin sekresyonunu baskılarCevap
  2. B
    Bromokriptin — hipofiz D1 reseptörlerini aktive ederek prolaktin sekresyonunu baskılar
  3. C
    Oktreotid — somatostatin analoğu olarak GH ile birlikte prolaktin salgısını azaltır
  4. D
    Metformin — insülin direncini azaltarak hipotalamo-hipofizer aks üzerindeki prolaktin baskısını kaldırır
  5. E
    Levotiroksin — hipotiroidiye bağlı TRH artışının prolaktin üzerindeki etkisini engeller

Cevap

Kabergolin, hipofiz D2 reseptörlerini aktive ederek prolaktin sekresyonunu baskılar ve birinci basamak tedavi ajanıdır.
Kabergolin, hipofiz laktotrop hücrelerindeki D2 reseptörlerine bağlanarak prolaktin sekresyonunu doğrudan baskılayan bir dopamin agonistidir. Uzun etki süresi (yarı ömrü ~65 saat) sayesinde haftada 1-2 kez kullanılabilir; bromokriptine kıyasla daha iyi gastrointestinal tolerabilitesi ve daha belirgin tümör küçültücü etkisi nedeniyle uluslararası kılavuzlarda mikro ve makroprolaktinomaların birinci basamak tedavisinde önerilen ajandır.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir ve hiperprolaktinemi tanısını doğrula
Galaktore + adet düzensizliği + yüksek prolaktin (210 ng/mL) + normal TSH = prolaktinomaya bağlı hiperprolaktinemi düşünülür
Sekonder nedenler (hipotiroidi, ilaç kullanımı) dışlanmış; 200 ng/mL üzeri prolaktin değeri makroprolaktinoma olasılığını güçlü biçimde düşündürür
2
Hiperprolaktinemi tedavisinde kullanılan dopamin agonist sınıfını tanımla
Dopamin (PIF: Prolaktin İnhibitör Faktör), hipofizin laktotrop hücrelerindeki D2 reseptörlerine bağlanarak prolaktin salgısını baskılar
Prolaktinin fizyolojik inhibitörü dopamindir; tedavi de bu mekanizmayı taklit eden D2 agonistlere dayanır
3
Mevcut dopamin agonistler arasında birinci basamak tercihi belirle
Kabergolin, uzun etkili D2 agonist olup haftada 1-2 kez kullanılır; bromokriptine göre daha az yan etkisi ve daha yüksek etkinliği nedeniyle günümüzde birinci basamak seçimdir
Klinik kılavuzlar, prolaktinomalarda kabergolini tercih edilen ajan olarak önermektedir

Anahtar Kavram

Hiperprolaktinemi tedavisinde dopamin D2 reseptör agonistlerinin (özellikle kabergolinin) etki mekanizması ve birinci basamak tedavideki yeri
Bu soruyu puanla