İnsan vücudunda triaçilgliserol (TAG) sentezinin gerçekleştiği dokular arasındaki enzim da… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

İnsan vücudunda triaçilgliserol ( $TAG$ ) sentezinin gerçekleştiği dokular arasındaki enzim dağılımı, kullanılan başlangıç substratları ve lipoliz sürecinin hormonal regülasyonu dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal açıdan doğrudur?

İnce bağırsak enterositlerinde 2-monoaçilgliserol ( $2-MAG$ ) yolunu kullanan $TAG$ resentezi için molekül başına 4 yüksek enerjili fosfat bağı harcanırken; karaciğerde gliserolün başlangıç substratı olduğu de novo sentezde bir $TAG$ molekülü için toplam 7 yüksek enerjili fosfat bağına ihtiyaç duyulur.Cevap
B
Adipositlerde açlık durumunda aktive olan lipoliz sürecinde, triaçilgliserol molekülünden ilk yağ asidinin ayrılmasını sağlayarak hız kısıtlayıcı basamağı katalizleyen temel enzim, hormon duyarlı lipazdır ( $HSL$ ).
C
İnce bağırsak mukozası, karaciğer dokusuna benzer şekilde yüksek gliserol kinaz aktivitesine sahiptir ve bu sayede lümende oluşan serbest gliserolü doğrudan $TAG$ sentezi için aktive edebilmektedir.
D
Karaciğerde triaçilgliserol sentez hızı, kolesterol sentezinin hız kısıtlayıcı enzimi olan $HMG-CoA$ redüktazın insülin etkisiyle defosforillenerek aktifleşmesi sonucunda doğrudan artış gösterir.
E
Adipoz doku, plazma glukoz düzeyinin düştüğü durumlarda $TAG$ resentezi için gerekli olan gliserol-3-fosfatı, mitokondriyal beta-oksidasyon sonucu oluşan serbest gliserolü fosforilleyerek sağlar.

Cevap

İnce bağırsak enterositlerinde 2-MAG üzerinden yapılan sentezde 4, karaciğerde gliserol üzerinden yapılan sentezde ise 7 yüksek enerjili fosfat bağı harcanması biyokimyasal olarak doğrudur.

Doğru yanıt olan seçenek, iki farklı dokudaki TAG sentez yolaklarının enerjetik maliyetini doğru bir şekilde karşılaştırmaktadır. İnce bağırsakta diyetle alınan 2-monoaçilgliserol, doğrudan iki yağ asidiyle birleştirilerek TAG oluşturulur. Bir yağ asidinin CoA ile aktifleşmesi 2 ATP eşdeğeri enerji tükettiği için iki yağ asidi için 4 ATP eşdeğeri harcanır. Karaciğerde ise serbest gliserol önce gliserol kinaz ile aktive edilir (1 ATP), ardından üç yağ asidi aktive edilerek (3 x 2 = 6 ATP eşdeğeri) toplam 7 ATP eşdeğeri enerjiyle TAG sentezlenir.

Adım Adım Çözüm

Bağırsak TAG sentez enerjisini hesapla

2-MAG + 2 Açil-CoA → TAG. Her Açil-CoA aktivasyonu 2 yüksek enerjili bağ harcar (ATP → AMP + PPi). Toplam: 4 ~P.

Bağırsakta 2-MAG yolu kullanılarak ekzojen yağlar verimli bir şekilde resentezlenir.

Karaciğer TAG sentez enerjisini hesapla

Gliserol + ATP → G3P (1 ~P). G3P + 3 Açil-CoA → TAG (3 x 2 = 6 ~P). Toplam: 7 ~P.

Karaciğer serbest gliserolü kullanabildiği için gliserol kinaz reaksiyonu ek bir enerji maliyeti getirir.

Doku spesifik enzim dağılımını kontrol et

Karaciğerde gliserol kinaz vardır; adipoz doku ve bağırsakta yoktur.

Bu dağılım, dokuların TAG sentezi için hangi substratları (2-MAG, DHAP veya gliserol) kullanabileceğini belirler.

Lipoliz regülasyonunu analiz et

Hız kısıtlayıcı basamak ATGL'dir; HSL ise PKA tarafından aktive edilir ancak temel olarak DAG hidrolizinden sorumludur.

Modern biyokimyasal literatürde lipoliz basamakları doku bazlı ve enzim spesifik olarak ayrılmıştır.

Anahtar Kavram

Triaçilgliserol sentezinde bağırsak (2-MAG yolu) ve karaciğer (Gliserol-3-fosfat yolu) arasındaki enerjetik ve enzimatik farklar.

Daha Fazla Pratik

Karaciğer ve adipoz dokudaki TAG sentezinde gliserol-3-fosfatın kökenini (glikoliz vs gliseroneogenez) karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru