Examkin

Soru

Zorluk: OrtaRNA Sentezi (Transkripsiyon)

Ökaryotik hücrelerde gen ifadesinin transkripsiyonel düzeyde düzenlenmesinde rol oynayan 'güçlendirici' (enhancer) dizileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sadece transkripsiyonun başlayacağı noktanın hemen üzerindeki −35-35 ve −10-10 bölgelerinde yer alan baz dizileridir.
  2. Etkiledikleri genden binlerce baz çifti uzaklıkta bulunabilir ve genin transkripsiyonunu oryantasyondan (yönelimden) bağımsız olarak artırabilirler.Cevap
  3. C
    RNA polimeraz II enziminin aktif bölgesine doğrudan bağlanarak enzimin nükleotid ekleme hızını (katalitik aktivitesini) artıran protein yapılarıdır.
  4. D
    Sentezlenen RNA'nın yönüyle uyumlu olması için sadece transkripsiyon yönünde (5′→3′5' \rightarrow 3') yani genin 'downstream' bölgesinde bulunabilirler.
  5. E
    Sadece çekirdekçikte (nükleolus) yer alan ve rRNArRNA sentezinden sorumlu olan RNA polimeraz I tarafından tanınan bölgelerdir.

Cevap

Güçlendirici (enhancer) dizileri, etkiledikleri genden binlerce baz çifti uzaklıkta bulunabilir ve yönelimlerinden (oryantasyon) bağımsız olarak transkripsiyon hızını artırabilirler.
Güçlendiriciler (enhancers), ökaryotik hücrelerde transkripsiyon hızını büyük ölçüde artıran DNA dizileridir. En karakteristik özellikleri 'konum ve yönelim bağımsız' olmalarıdır. Bu diziler, etkiledikleri genden binlerce baz çifti uzaklıkta (upstream, downstream veya intronlarda) bulunabilir ve yönleri (5'->3' veya 3'->5') değişse dahi transkripsiyonu uyarabilirler. Bu etki, DNA'nın katlanması (looping) ve 'Mediator' gibi protein kompleksleri aracılığıyla sağlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Ökaryotik gen regülasyonunda görev alan 'cis-acting' elementlerin (promotör ve güçlendirici) temel farklarını analiz et.
Bazal promotörlerin genin hemen başında (-25, -75 vb.) ve belirli bir yönde olması gerektiği, güçlendiricilerin ise konum ve yön açısından daha esnek olduğu saptandı.
Ökaryotik hücrelerde transkripsiyonun kontrolü, genlerden çok uzak bölgelerin de sürece dahil olmasını gerektiren karmaşık bir yapıdadır.
2
Güçlendiricilerin (enhancers) etki mekanizmasını DNA'nın üç boyutlu yapısı üzerinden değerlendir.
DNA'nın katlanması (looping) sayesinde, çok uzaktaki bir güçlendirici dizisine bağlanan proteinlerin, promotör bölgesindeki transkripsiyon kompleksine fiziksel olarak ulaşabildiği doğrulandı.
Bu 'uzaktan etki' yeteneği, güçlendiricilerin genin her iki yanında bulunabilmesine ve ters çevrilseler dahi işlev görmelerine olanak tanır.

Anahtar Kavram

Güçlendirici (Enhancer) Elemanlar
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

RNA Sentezi (Transkripsiyon)

Bu konudan daha fazla soru