Doğal bağışıklık sisteminin temel efektör hücrelerinden olan NK (Natural Killer) hücreleri… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Doğal bağışıklık sisteminin temel efektör hücrelerinden olan $NK$ ( $Natural$ $Killer$ ) hücreleri, yüzeylerinde taşıdıkları aktivatör ve inhibitör reseptörler arasındaki dinamik denge aracılığıyla hedef hücrenin akıbetini belirlerler. Buna göre, $NK$ hücre yüzeyinde gerçekleşen aşağıdaki reseptör-ligand etkileşimlerinden hangisi, hücre içinde inhibitör bir sinyal oluşturarak sitotoksik granül salınımını doğrudan baskılar?

$KIR2DL$ ile $HLA-C$ molekülleriCevap
B
$NKG2D$ ile $MICA$ ve $MICB$ proteinleri
C
$CD16$ ( $Fc\gamma RIII$ ) ile $IgG$ 'nin $Fc$ bölgesi
D
$NKp46$ ile viral hemaglütininler
E
$DNAM-1$ ( $CD226$ ) ile $CD155$ ( $PVR$ )

Cevap

KIR2DL ve HLA-C arasındaki etkileşim, NK hücresinde inhibitör sinyal oluşturarak sağlıklı hücrelerin korunmasını sağlar.

KIR2DL reseptörü, klasik MHC Sınıf I moleküllerinden olan HLA-C'yi tanır. Reseptörün ismindeki 'L' harfi, sitoplazmik bölgedeki uzun kuyruğu ve burada bulunan ITIM (İmmünoreseptör Tirozin-temelli İnhibitör Motif) yapılarını temsil eder. Bu motifler, MHC-I bağlanmasıyla birlikte fosforillenerek tirozin fosfatazları (örneğin SHP-1) aktive eder ve aktivatör yolakları defosforile ederek baskılar. Bu durum NK hücresinin hedefi öldürmesini engeller.

Adım Adım Çözüm

NK hücre reseptör yapısının analiz edilmesi

NK hücreleri yüzeylerinde 'Long' (L) ve 'Short' (S) kuyruklu KIR reseptörleri taşır.

Kuyruk yapısı, sinyal iletim mekanizmasını (ITIM vs. ITAM) belirler.

İnhibisyon mekanizmasının belirlenmesi

KIR2DL reseptörünün sitoplazmik kuyruğundaki ITIM (Immunoreceptor Tyrosine-based Inhibitory Motif) motifleri, MHC Sınıf I (HLA-C gibi) bağlanmasıyla aktive olur.

Bu mekanizma, 'self' (öz) dokunun tanınmasını ve NK hücrelerinin sağlıklı dokulara zarar vermemesini sağlar.

Diğer aktivatör reseptörlerin elenmesi

NKG2D, CD16, NKp46 ve DNAM-1 etkileşimlerinin tamamı aktivatör sinyaller ile sonuçlanır.

Bu reseptörler stres proteinlerini, antikorları veya doğrudan viral/tümöral antijenleri tanıyarak sitotoksisiteyi başlatır.

Anahtar Kavram

NK Hücre Toleransı ve İnhibitör Reseptörler (KIR ve MHC-I Etkileşimi)

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru