Soru

Zorluk: ZorArka Hipofiz Hormonları (ADH ve Oksitosin)

Doğum indüksiyonu amacıyla yüksek doz oksitosin infüzyonu uygulanan 3232 yaşındaki gebe hastada, müdahaleden birkaç saat sonra şiddetli baş ağrısı, konfüzyon ve irritabilite gelişiyor. Laboratuvar incelemesinde plazma sodyum düzeyi 121 mEq/L121\ mEq/L (normal: 135145 mEq/L135-145\ mEq/L) ve plazma ozmolaritesi 255 mOsm/kg255\ mOsm/kg saptanıyor. Bu hastada görülen klinik tablonun altta yatan fizyolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Oksitosinin yapısal benzerlik nedeniyle renal toplayıcı kanallardaki V2V_2 reseptörlerini aktive ederek serbest su geri emilimini artırmasıCevap
  2. B
    Yüksek doz oksitosinin hipotalamik osmoreseptörleri doğrudan uyararak endojen vazopressin (ADH) salınımını tetiklemesi
  3. C
    Oksitosin reseptörlerinin böbrek tübüllerinde GiG_i proteini üzerinden adenilat siklazı inhibe ederek su tutulumuna yol açması
  4. D
    Oksitosinin V1aV_{1a} reseptörleri üzerinden afferent arteriyollerde vazokonstriksiyon yaparak glomerüler filtrasyon hızını (GFR) düşürmesi
  5. E
    Oksitosinin doğrudan Gq/IP3G_q/IP_3 sinyal yolunu aktive ederek akuaporin-2 kanallarının luminal membrana eksize edilmesini sağlaması

Cevap

Oksitosin ve vazopressin (ADH) hormonları arasındaki yapısal benzerlik nedeniyle, yüksek farmakolojik dozlarda oksitosin böbreklerdeki V2 reseptörlerini uyararak serbest su tutulumuna ve buna bağlı dilüsyonel hiponatremiye yol açar.
Doğru olan açıklama, oksitosinin yapısal olarak vazopressine (ADH) çok benzemesi nedeniyle yüksek dozlarda böbrek toplayıcı kanallarındaki V2V_2 reseptörlerine bağlanarak su tutulumuna yol açmasıdır. Oksitosin ve ADH, sadece iki amino asit farkı içeren nonapeptitlerdir. Doğum indüksiyonunda kullanılan yüksek dozlarda oksitosin, V2V_2 reseptörlerini uyararak GsG_s proteinini aktif hale getirir, cAMPcAMP artışına neden olur ve akuaporin-2 kanallarını hücre membranına yerleştirerek su intoksikasyonu ve dilüsyonel hiponatremi tablosuna neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik verileri analiz et
Yüksek doz oksitosin kullanımı sonrası hiponatremi (121 mEq/L121\ mEq/L) ve hipoozmolalite (255 mOsm/kg255\ mOsm/kg) saptanmıştır.
Bu tablo, vücutta sodyum kaybından ziyade aşırı serbest su tutulumuna (su intoksikasyonu) işaret eder.
2
Hormon yapılarını karşılaştır
Oksitosin ve ADH (vazopressin), hipotalamusta sentezlenen ve arka hipofizden salınan dokuz amino asitlik (nonapeptit) benzer yapılardır.
Sadece 3. ve 8. pozisyondaki amino asitler farklıdır, bu da reseptör düzeyinde çapraz reaktiviteye (cross-reactivity) imkan tanır.
3
Reseptör mekanizmasını belirle
Oksitosin, yapısal benzerliği sayesinde V2V_2 reseptörlerine bağlanabilir ve Gs/cAMPG_s/cAMP yolağını aktive ederek akuaporin-2 kanallarını luminal membrana yerleştirir.
Özellikle doğum indüksiyonu gibi durumlarda kullanılan yüksek dozlar, oksitosinin bu zayıf antidiüretik etkisinin klinik olarak belirginleşmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Arka hipofiz hormonlarının (oksitosin ve vazopressin) yapısal benzerliği sonucu ortaya çıkan çapraz reseptör aktivitesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla