Soru

Zorluk: OrtaKoku Duyusu

Koku sistemi, duyusal bilginin işlenmesi ve beyne iletilmesi süreçlerinde kendine özgü nöroanatomik ve fizyolojik mekanizmalara sahiptir. Bulbus olfaktoriustaki sinaptik düzenlemeler ve koku iletim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Granül hücreleri, mitral ve yumaklı (tufted) hücreler ile dendrodendritik sinapslar kurarak lateral inhibisyon yoluyla koku keskinliğinin artırılmasını sağlar.Cevap
  2. B
    Koku duyusu, primer olfaktör kortekse ulaşmadan önce talamusun mediodorsal çekirdeğinde röle (sinaps) yapan tek duyudur.
  3. C
    Koku transdüksiyon sürecinde reseptöre bağlanan koku molekülü, GiG_{i} proteini üzerinden cGMP artışına ve klor kanallarının açılmasına neden olur.
  4. D
    Bulbus olfaktoriustaki glomerüller; granül hücre aksonları ile olfaktör reseptör nöronlarının sinaptik bileşkesinden oluşur.
  5. E
    Kafa travması sonucu anozmi gelişen bir hastada koku kaybı kalıcıdır, çünkü koku reseptör nöronları yaşam boyu bölünme ve yenilenme yeteneği olmayan hücrelerdir.

Cevap

Bulbus olfaktoriusta bulunan granül hücrelerinin, mitral ve yumaklı hücreler üzerine dendrodendritik sinapslar aracılığıyla uyguladığı inhibitör etki (lateral inhibisyon) koku duyusunun keskinleşmesini sağlar.
Doğru seçenek olan granül hücreleri ile ilgili ifade, bu hücrelerin inhibitör doğasını ve mitral hücreler üzerindeki koku kontrastını artıran lateral inhibisyon görevini tam olarak açıklar. Granül hücreleri aksonu olmayan nadir nöronlardandır ve dendritleri üzerinden karşılıklı (dendrodendritik) iletim yaparlar.

Adım Adım Çözüm

1
Koku yolunun anatomik seyri değerlendirilir.
Koku duyusunun talamusa uğramadan doğrudan koku korteksine (piriform korteks vb.) ulaştığı saptanır.
Bu özellik koku sistemini diğer tüm duyusal sistemlerden ayırır.
2
Bulbus olfaktoriustaki hücre tipleri ve görevleri analiz edilir.
Mitral ve yumaklı hücrelerin 'projeksiyon nöronu', granül ve periglomerüler hücrelerin ise 'inhibitör internöron' olduğu belirlenir.
Duyusal bilginin modülasyonu bu yerel devreler üzerinden gerçekleşir.
3
Lateral inhibisyon mekanizması incelenir.
Granül hücrelerinin dendrodendritik sinapslar (dendrit-dendrit arası) kullanarak mitral hücreleri baskıladığı ve böylece uyarım alanının sınırlarını netleştirdiği anlaşılır.
Lateral inhibisyon, koku molekülleri arasındaki ayrım kabiliyetini (diskriminasyon) artırır.

Anahtar Kavram

Koku sisteminde talamus baypası ve bulbus olfaktoriustaki lateral inhibisyon mekanizması.
Bu soruyu puanla