Selenosistein (Sec), translasyon sırasında protein yapısına katılan ve "21. amino asit" ol… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Selenosistein ( $Sec$ ), translasyon sırasında protein yapısına katılan ve "21. amino asit" olarak tanımlanan özel bir moleküldür. Bu amino asidin biyosentezi ve selenyumun hücresel kullanım süreçleri düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Selenyumun proteine dahil edilebilmesi için önce selenofosfat sentetaz enzimi tarafından $ATP$ kullanılarak aktif selenofosfat formuna dönüştürülmesi gerekir.Cevap
B
Selenosistein sentezinde görev alan enzimler, selenyum eksikliği durumunda çinko ( $Zn^{2+}$ ) iyonlarını kofaktör olarak kullanarak protein sentezini devam ettirir.
C
Hücre içinde selenyumun aktifleştirilmesi için bakır ( $Cu^{2+}$ ) bağımlı bir oksidaz sistemiyle selenyumun önce selenat formuna yükseltgenmesi gerekir.
D
$UGA$ kodonunun selenosistein kodlayabilmesi için ortamda yüksek konsantrasyonda mangan ( $Mn^{2+}$ ) iyonlarının bulunması durdurucu sinyali inhibe eder.
E
İyot metabolizmasında görevli olan tiroid peroksidaz ( $TPO$ ), aynı zamanda selenyumun seryil- $tRNA$ yapısına eklenmesini katalizleyen çift fonksiyonlu bir enzimdir.

Cevap

Selenyumun selenosistein olarak proteine katılabilmesi için önce ATP harcanarak aktif selenofosfat formuna dönüştürülmesi zorunludur.

Selenosistein sentezi için gerekli olan selenyum donörü, 'aktif selenyum' olarak bilinen selenofosfattır. Bu molekül, selenofosfat sentetaz enzimi aracılığıyla ATP kullanılarak sentezlenir ve seryil-tRNA üzerindeki serin amino asidinin modifikasyonunda kullanılır.

Adım Adım Çözüm

Selenyumun hücresel aktivasyonunun belirlenmesi

Diyetsel selenyum formları (selenit, selenat) önce selenid (

Se^{2-}

) formuna indirgenir.

Selenyumun biyosentez yolaklarına girebilmesi için indirgenmiş formda olması gerekir.

Aktif selenyum (selenofosfat) sentezi

Selenid +

ATP

\rightarrow

Selenofosfat +

AMP

PPi

(Enzim: Selenofosfat sentetaz).

Selenosistein sentezinde donör molekül olan selenyumun yüksek enerjili bir forma aktifleştirilmesi gerekir.

tRNA

üzerindeki modifikasyonun analizi

Seryil-

tRNA

yapısındaki serin, selenofosfat kullanılarak selenosisteine dönüştürülür (Enzim: Selenosistein sentaz).

Selenosistein, serbest amino asit olarak sentezlenip tRNA'ya yüklenmez; doğrudan tRNA üzerinde sentezlenir.

Anahtar Kavram

Selenosistein sentezi, selenyumun ATP ile 'selenofosfat' formunda aktifleştirilmesini ve bu birimin seryil-tRNA üzerindeki serin amino asidiyle yer değiştirmesini gerektirir.

Daha Fazla Pratik

Selenosistein içeren enzimlerin (Glutatyon peroksidaz, Deiyodinazlar, Tiyoredoksin redüktaz) spesifik fonksiyonlarını gözden geçirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru