Glikoliz yolunda, gliseraldehit 3-fosfat dehidrogenaz () reaksiyonu sırasında ortamda yapısal olarak inorganik fosfata () benzeyen arsenat () bulunması, normalde üretilen 1,3-bifosfogliserat yerine kararsız bir ara bileşik olan 1-arseno-3-fosfogliserat oluşumuna neden olur. Bu bileşik, enzim gerektirmeksizin spontan olarak 3-fosfogliserata hidroliz olur.
Bu biyokimyasal süreç dikkate alındığında, bir molekül glukozun piruvata kadar olan glikolitik yıkımında net kazancı ve üretimi nasıl etkilenir?
- Net kazancı sıfıra iner, ancak üretimi devam eder.Cevap
- BHem net kazancı hem de üretimi tamamen durur.
- CNet kazancı değişmez, ancak yerine üretilir.
- DNet kazancı 2 molekül olarak kalır, üretimi artar.
- ENet kazancı olur, üretimi etkilenmez.
Cevap
Net ATP kazancı sıfıra inerken, NADH üretimi devam eder.
Doğru yanıt, net ATP kazancının sıfıra inmesi ancak NADH üretiminin devam etmesidir. Arsenat, inorganik fosfatın () yapısal analoğudur. Glikolizdeki gliseraldehit 3-fosfat dehidrogenaz () enzimi, kullanarak substratı oksitlerken ortama fosfat ekleyerek 1,3-bifosfogliserat oluşturur. Ortamda arsenat varsa, enzim fosfat yerine arsenat ekler ve 1-arseno-3-fosfogliserat oluşur. Bu bileşik spontan olarak (enerji açığa çıkarmadan) 3-fosfogliserata hidroliz olduğu için, normalde bir sonraki basamakta (fosfogliserat kinaz) üretilecek olan ATP kazanılamaz. Glikolizin başında harcanan 2 ATP, sadece yolun sonundaki piruvat kinaz basamağından gelen 2 ATP ile karşılanır, bu da net kazancı sıfıra düşürür. Oksidasyon basamağı gerçekleştiği için NADH üretimi ise bozulmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Arsenat zehirlenmesi, glikolizde oksidasyon ve fosforilasyonun birbirinden ayrılmasına (uncoupling) neden olur.