Vücut sıvı bölmelerinin ölçümünde kullanılan belirteçlerin (marker) kimyasal ve fiziksel ö… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Vücut sıvı bölmelerinin ölçümünde kullanılan belirteçlerin (marker) kimyasal ve fiziksel özellikleri, hesaplanan dağılım hacmi değerlerini doğrudan etkilemektedir. Klinik bir araştırmada, sağlıklı bir deneğin sıvı bölmelerini analiz etmek amacıyla sülfat ( $SO_4^{2-}$ ), radyoaktif sodyum ( $^{24}Na$ ) ve iyot ile işaretlenmiş albümin ( $^{125}I-Albumin$ ) intravenöz yolla uygulanmıştır. Belirli bir süre sonra yapılan ölçümlerde belirteçlerin dağılım hacimleri şu şekilde hesaplanmıştır:

- Sülfat dağılım hacmi: $14$ litre
- Radyoaktif sodyum dağılım hacmi: $17$ litre
- İşaretlenmiş albümin dağılım hacmi: $3$ litre

Bu verilere göre, deneğin 'fizyolojik' interstisyel sıvı hacmi kaç litredir?

$11$ Cevap
B
$14$
C
$17$
D
$20$
E
$31$

Cevap

Deneğin fizyolojik interstisyel sıvı hacmi

11

litredir.

Vücut sıvı bölmeleri ölçülürken, hücre zarı ve kapiller geçirgenliği marker seçiminde kritiktir. İnülin ve sülfat gibi maddeler kapillerlerden serbestçe geçer ancak hücre içine giremezler, bu nedenle fizyolojik Hücre Dışı Sıvı (HDS) hacmini en doğru şekilde temsil ederler. Plazma hacmi ise albümin gibi damar dışına çıkamayan büyük moleküllerle ölçülür. İnterstisyel sıvı, HDS'den plazma hacmi çıkarılarak bulunur (

14 - 3 = 11

L).

Adım Adım Çözüm

Markerların hangi bölmeleri ölçtüğünü belirle.

Sülfat (

SO_4^{2-}

) fizyolojik Hücre Dışı Sıvı (HDS) hacmini,

^{24}Na

ise 'değişebilir sodyum boşluğunu' (HDS + bir miktar hücre içi/kemik sodyumu), Albümin ise plazma hacmini ölçer.

Hacim hesaplamalarında marker seçimi, o markerın kapiller ve hücre zarı geçirgenliğine bağlıdır.

Doğru Hücre Dışı Sıvı (HDS) değerini seç.

HDS =

14

litre (Sülfat boşluğu).

Sodyum (

^{24}Na

), hücre içine ve kemik dokusuna bir miktar girdiği için HDS hacmini olduğundan yüksek (%15-20 kadar) gösterir. İnülin, mannitol ve sülfat gibi markerlar fizyolojik HDS için altın standarttır.

İnterstisyel sıvı hacmini hesapla.

İnterstisyel Sıvı = HDS - Plazma = 14 - 3 = 11

litre.

HDS iki ana alt bölmeden oluşur: plazma ve interstisyel sıvı.

Anahtar Kavram

Fizyolojik HDS markerları (İnülin, Sülfat) ile iyonik markerlar (Sodyum, Klor) arasındaki hacim farkı.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru