Kronik hemolitik anemi nedeniyle takip edilen 15 yaşındaki bir hastanın eritrosit enzim an… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Kronik hemolitik anemi nedeniyle takip edilen 15 yaşındaki bir hastanın eritrosit enzim analizinde, fosfoenolpiruvattan ( $PEP$ ) fosfat transferi ile $ATP$ sentezini katalizleyen enzimin aktivitesinde belirgin azalma saptanmıştır. Bu metabolik defektin sonucunda, hastanın eritrositlerinde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?

$2,3$ -bifosfogliserat ( $2,3-BPG$ ) düzeyinin artmasıCevap
B
Hücre içi $ATP/ADP$ oranının artması
C
Fosfofruktokinaz-1 ( $PFK-1$ ) aktivitesinin allosterik olarak uyarılması
D
Glukoz $6$ -fosfat birikimine bağlı olarak pentoz fosfat yolunun hızlanması
E
Malat-aspartat mekiğinin aktive edilerek sitozolik $NADH$ tüketiminin artırılması

Cevap

Eritrositlerde

2,3

-bifosfogliserat (

2,3-BPG

) düzeyinin artması

Piruvat kinaz eksikliği, glikolizin son basamağında bir blok oluşturur. Bu durum, yolağın daha üst basamaklarındaki ara ürünlerin, özellikle de

1,3

-bifosfogliseratın birikmesine neden olur. Eritrositlerde bulunan Rapoport-Luebering şantı, biriken

1,3-BPG

'yi

2,3-BPG

'ye dönüştürür. Sonuç olarak, bu hastalarda

2,3-BPG

düzeyleri normalin

2-3

katına çıkabilir, bu da hemoglobinin oksijene ilgisini azaltarak anemik durumda dokulara oksijen bırakılmasını kolaylaştıran bir adaptasyon sağlar.

Adım Adım Çözüm

Enzim defektini tanımla

Fosfoenolpiruvattan (

PEP

)

ATP

sentezleyen enzim piruvat kinazdır (

PK

Soruda tarif edilen reaksiyon glikolizin son basamağıdır.

Metabolik blokajın etkisini analiz et

PK

eksikliği sonucunda

PEP

2-fosfogliserat

3-fosfogliserat

1,3

-bifosfogliserat (

1,3-BPG

) birikir.

Enzim aktivitesi azaldığında, o basamağın öncesindeki tüm ara ürünlerin konsantrasyonu artar.

Rapoport-Luebering şantı ile ilişkilendir

Artan

1,3-BPG

, bisfosfogliserat mutaz etkisiyle

2,3-BPG

'ye dönüşür.

Eritrositlere özgü olan bu yan yolak, glikolitik akış tıkandığında aktifleşir.

Klinik sonucu değerlendir

Artan

2,3-BPG

, hemoglobinin oksijen afinitesini azaltır (sağa kayma).

2,3-BPG

, deoksihemoglobin formunu stabilize eden en önemli allosterik efektördür.

Anahtar Kavram

Piruvat kinaz eksikliğinde glikolitik ara ürünlerin birikmesi ve sekonder olarak

2,3-BPG

artışı.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru