Selenosistein (21. amino asit) biyosentezi ve selenoproteinlerin fonksiyonel özellikleri i… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Selenosistein ( $21$ . amino asit) biyosentezi ve selenoproteinlerin fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Selenosistein, diğer standart amino asitler gibi sitozolde serbest haldeyken kendisine özgü aminoaçil-tRNA sentetaz enzimi aracılığıyla $tRNA$ 'ya yüklenir.
B
Aktif selenyum donörü olan selenofosfatın sentezinden sorumlu olan selenofosfat sentetaz $2$ ( $SPS2$ ) enzimi, yapısında çinko bulunduran bir metaloenzimdir.
Selenosistein sentezi sırasında, $tRNA^{Sec}$ 'e bağlanan serin kalıntısı fosfoseril-tRNA kinaz ( $PSTK$ ) ile fosforillendikten sonra selenyum ile yer değiştirir.Cevap
D
İyot metabolizmasında görev alan Pendrin proteini, iyodun bazolateral membrandan folikül hücresi içerisine aktif transportunu gerçekleştirir.
E
Bakır, $mRNA$ üzerindeki $SECIS$ elemanına bağlanarak $UGA$ kodonunun durdurma sinyali yerine selenosistein olarak okunmasını sağlayan temel metalik kofaktördür.

Selenosistein sentezi sırasında,

tRNA^{Sec}

'e bağlanan serin kalıntısı fosfoseril-tRNA kinaz (

PSTK

) ile fosforillendikten sonra selenyum ile yer değiştirir.

Selenosistein biyosentezi benzersizdir. Öncelikle serin amino asidi

tRNA^{Sec}

molekülüne bağlanır. Ardından bu serin kalıntısı fosfoseril-tRNA kinaz (

PSTK

) tarafından fosforillenir. Son olarak, selenofosfat sentetaz

2

(

SPS2

) tarafından üretilen selenofosfat kullanılarak, selenosistein sentaz (

SecS

) enzimi aracılığıyla fosfat grubu selenyum ile yer değiştirir ve selenosistein sentezlenmiş olur.

Amino asit yükleme aşamasının belirlenmesi

Serin amino asidi, seril-tRNA sentetaz aracılığıyla

tRNA^{Sec}

molekülüne yüklenir.

Selenosistein, translasyon öncesinde doğrudan

tRNA

'ya yüklenebilen serbest bir amino asit değildir.

Fosforilasyon basamağının analizi

tRNA

'ya bağlı serin, fosfoseril-tRNA kinaz (

PSTK

) enzimi tarafından

ATP

kullanılarak fosforillenir.

Fosfat grubu, selenyumun eklenmesi için iyi bir ayrılıcı grup ve aktivasyon basamağı oluşturur.

Selenyum eklenmesi ve final sentez

Selenofosfat (selenyum donörü), selenosistein sentaz (

SecS

) aracılığıyla fosfat grubu ile yer değiştirir.

Bu aşama sonucunda

tRNA

üzerinde selenosistein amino asidi oluşur ve translasyona hazır hale gelir.

Selenosistein sentezi, standart amino asitlerin aksine serbest halde değil, doğrudan tRNA üzerinde gerçekleşen bir biyosentetik süreçtir.

Deiyodinaz enzimlerinin tiroid hormon aktivasyonundaki rollerini ve selenyum eksikliğinin bu sürece etkisini inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru