Uzun süreli açlık veya kontrolsüz diyabet gibi durumlarda karaciğerde sentezlenen keton cisimleri, periferik dokularda (beyin, kalp, iskelet kası) enerji kaynağı olarak kullanılır. Bu süreçte önce asetoasetata yükseltgenir. Asetoasetatın döngüsüne katılarak enerji üretebilmesi için ise öncelikle "aktiflenerek" asetoasetil-CoA formuna dönüştürülmesi gerekir.
Keton cisimlerinin periferik dokularda kullanımındaki bu kritik aktivasyon basamağında donörü olarak görev yapan molekül ve reaksiyonu katalizleyen enzim aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- AAsetil-CoA / HMG-CoA sentaz
- Süksinil-CoA / Tiyoforaz (Süksinil-CoA:asetoasetat CoA transferaz)Cevap
- CMalonil-CoA / Tiyokinaz
- DPropiyonil-CoA / HMG-CoA liyaz
- EAsetil-CoA / Tiyolaz
Cevap
Asetoasetatın aktivasyonu sürecinde CoA donörü Süksinil-CoA'dır ve reaksiyonu Tiyoforaz (Süksinil-CoA:asetoasetat CoA transferaz) enzimi katalizler.
Keton cisimlerinin (ketoliz) periferik dokularda yıkımı sırasında, asetoasetatın metabolik olarak aktif olan asetoasetil-CoA formuna dönüştürülmesi gerekir. Bu reaksiyonda CoA donörü olarak döngüsünün bir ara ürünü olan süksinil-CoA kullanılır. Reaksiyonu katalizleyen enzim ise Süksinil-CoA:asetoasetat CoA transferaz (Tiyoforaz) enzimidir. Bu enzim karaciğerde bulunmadığı için karaciğer keton cismi sentezlese de bunları enerji amacıyla kullanamaz; bu TUS sınavlarında sıkça sorgulanan yüksek verimli (high-yield) bir bilgidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tiyoforaz (Süksinil-CoA:asetoasetat CoA transferaz) enzimi, keton cisimlerini enerji için kullanan periferik dokularda bulunur ancak karaciğerde bulunmaz; bu durum karaciğerin sentezlediği keton cisimlerini tüketmesini engeller.
Daha Fazla Pratik
Keton cismi sentezinin (ketogenez) hız kısıtlayıcı enzimini ve hücresel yerleşimini (mitokondri) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s