Glikojen Metabolizması

21 soru

Karaciğerde glikojen metabolizması; cAMP-bağımlı protein kinaz (PKA), fosforilaz kinaz ve kalsiyum-kalmodulin sinyal yolakları ile koordine edilerek kan glukoz homeostazı korunur. 18 aylık bir çocukta, sabah açlığında tekrarlayan hipoglisemi atakları, ketozis ve büyüme geriliği şikayetleriyle başvurulmuştur. Fizik muayenede hepatomegali saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde açlık laktat düzeyleri düşük bulunurken, yemek sonrası kan glukozunun normalin çok üzerine çıktığı (postprandial hiperglisemi) ve buna belirgin bir laktat artışının eşlik ettiği gözlenmiştir. Karaciğer biyopsisinde glikojen depolarının normalin çok altında olduğu izlenmiştir. Bu klinik tabloya yol açan enzim eksikliği ve metabolik süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eksik olan karaciğer glikojen sentaz (GS2) enzimi, UDP-glukozdan glikoz birimlerini glikojen primerine

\alpha

-1,4 bağlarıyla ekler.

Bu hastada açlık durumunda uygulanan glukagon, karaciğer glikojenini hızla yıkarak kan şekerini normale döndürür.

Kalsiyum-kalmodulin kompleksinin aktivasyonu, bu hastada eksik olan enzimi doğrudan fosforilleyerek 'a' (aktif) formuna dönüştürür.

Hastadaki postprandial hiperlaktatemi, glukoneogenez yolağındaki bir blok nedeniyle laktatın glukoza dönüştürülememesinden kaynaklanır.

Eksik olan enzim, protein yapısındaki bir tirozin kalıntısına ilk glikoz birimlerini ekleyerek sentezi başlatan glikojenin-1 proteinidir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eksik olan karaciğer glikojen sentaz (GS2) enzimi, UDP-glukozdan glikoz birimlerini glikojen primerine $\alpha$ -1,4 bağlarıyla ekler.

Cevap

Eksik olan karaciğer glikojen sentaz (GS2) enzimi, UDP-glukozdan glikoz birimlerini glikojen primerine

\alpha

-1,4 bağlarıyla ekler.

Glikojen Depo Hastalığı Tip 0 (GSD 0), karaciğer glikojen sentaz (GS2) eksikliği sonucu gelişir. Bu hastalar karaciğerde glikojen depolayamadıkları için açlıkta hızla hipoglisemiye girer (yıkılacak depo yok). Yemek sonrası ise alınan glukoz glikojene dönüştürülemediği için kan glukozu hızla yükselir (hiperglisemi) ve karaciğerde depolanamayan bu fazla glukoz doğrudan glikolize girerek laktat üretimini artırır (postprandial hiperlaktatemi). Doğru seçenek bu enzimin temel biyokimyasal fonksiyonunu (UDP-glukozdan glikoz transferi ve

\alpha

-1,4 bağ oluşumu) doğru tanımlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

Klinik verilerin analizi

Hepatomegali yokluğu, açlık hipoglisemisi ve postprandial hiperglisemi/hiperlaktatemi saptandı.

Bu bulgular karaciğerin glukozu glikojen olarak depolama kapasitesinin olmadığını (depo defekti) gösterir.

Ayırıcı tanı yapılması

Glikojen Depo Hastalığı Tip 0 (GSD 0) tanısına ulaşıldı.

Tip I (Von Gierke) hastalığında hepatomegali ve açlık hiperlaktatemisi beklenirken, Tip 0'da bunlar görülmez ve laktat artışı karakteristik olarak toklukta (postprandial) gerçekleşir.

Enzim ve fonksiyon eşleştirilmesi

Eksik enzim Glikojen Sentaz 2 (GS2) olarak belirlendi.

Glikojen sentaz, glikojen molekülünün uzatılmasında UDP-glukozdan glikoz birimlerini

\alpha

-1,4 bağlarını oluşturacak şekilde transfer eden ana düzenleyici enzimdir.

Anahtar Kavram

GSD Tip 0 (Karaciğer Glikojen Sentaz Eksikliği) ve postprandial metabolik yanıtlar.

Tahmini Süre:2m 0s

ÖncekiSayfa 2 / 2

Glikojen Metabolizması

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar