Examkin

Antifungal İlaçlar

25 soru

Soru 21Soru →

Kırsal kesimde yaşayan ve bahçe işleriyle uğraşan 6060 yaşındaki bir kadın hastanın sağ ön kolunda travma sonrası lineer yerleşimli nodüler ve ülseröz lezyonlar gelişiyor. Alınan biyopsi örneğinde puro şeklinde dimorfik maya hücreleri görülmesi üzerine hastaya oral spesifik bir antifungal tedavi başlanıyor. Tedavinin ilerleyen günlerinde hastada eforla gelen nefes darlığı, ortopne ve pretibial ödem ortaya çıkıyor. Yapılan ekokardiyografide sol ventrikül sistolik fonksiyonlarının belirgin olarak baskılandığı tespit ediliyor.

Buna göre, hastada kardiyak dekompansasyona neden olan antifungal ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sitokrom P450 bağımlı enzimi inhibe ederek hücre membranının temel sterol bileşeninin sentezini durdurmak

Cevap

Hastada kalp yetersizliği tablosunu tetikleyen oral antifungal ilaç, sitokrom P450 bağımlı lanosterol 14α14\alpha-demetilaz enzimini inhibe eden itrakonazoldür.
Anlatılan klinik vaka, 'Gül bahçıvanı hastalığı' olarak da bilinen lenfokütanöz sporotrikozdur. Bu enfeksiyonun medikal tedavisinde ilk seçenek oral itrakonazoldür. İtrakonazolün diğer antifungallerden ayrılan çok spesifik bir özelliği, belirgin negatif inotropik etkiye sahip olmasıdır; bu sebeple kalp yetersizliği olan veya ventrikül disfonksiyonu gelişen hastalarda kullanımı kontrendikedir. İtrakonazol, azol sınıfından bir ilaçtır ve mantar hücresinde sitokrom P450 bağımlı lanosterol 14α14\alpha-demetilaz enzimini inhibe ederek membranın temel sterol bileşeni olan ergosterolün yapımını engeller.

Adım Adım Çözüm

1
Vakadaki klinik bulgulardan yola çıkarak primer enfeksiyonu tanımla.
Gül bahçıvanlarında travma sonrası görülen lineer nodüler lezyonlar ve puro şeklinde dimorfik maya hücreleri 'Sporothrix schenckii' enfeksiyonunu (lenfokütanöz sporotrikoz) işaret eder.
Doğru ilacı seçebilmek için öncelikle altta yatan spesifik enfeksiyon etkeninin bilinmesi gerekir.
2
Enfeksiyonun tedavisini ve hastada gelişen yeni klinik tabloyu eşleştir.
Lenfokütanöz sporotrikozun ilk seçenek tedavisi oral İtrakonazoldür. Tedavi sonrası gelişen nefes darlığı, ortopne ve düşük ejeksiyon fraksiyonu, itrakonazolün karakteristik 'negatif inotropik' yan etkisiyle uyumludur.
İtrakonazolün ventrikül disfonksiyonu olan hastalarda kontrendike olması TUS farmakolojisinde sorgulanan çok spesifik bir özelliktir.
3
Tespit edilen ilacın etki mekanizmasını belirle.
İtrakonazol bir azol grubu antifungaldir ve etki mekanizması mantar hücresinde sitokrom P450 bağımlı bir enzim olan lanosterol 14α14\alpha-demetilazı inhibe ederek ana sterol olan ergosterolün sentezini durdurmaktır.
Soru doğrudan ilacın ismini değil, mekanizmasını sorgulayarak farmakodinamik bilginin sentezlenmesini istemektedir.

Anahtar Kavram

İtrakonazolün klinik endikasyonları, negatif inotropik yan etkisi ve azol grubu antifungallerin etki mekanizması

İpuçları

1
Hastadaki puro şeklindeki mayalar ve gül dikeni hikayesi Sporothrix schenckii enfeksiyonunu gösterir. Bu hastalığın oral tedavisi nedir?
2
Sporotrikoz tedavisinde kullanılan bu ilacın 'negatif inotropik' (kalp kasılmasını zayıflatıcı) etkisi vardır ve kalp yetersizliğinde kara kutu (black box) uyarısına sahiptir.
3
Kalp yetersizliğini tetikleyen bu antifungal ilaç İtrakonazoldür. İtrakonazol bir azol grubu ajandır, etki mekanizması hangi enzimi inhibe etmeye dayanır?

Daha Fazla Pratik

İtrakonazolün farmakokinetik özellikleri, özellikle emiliminin mide asidine bağımlı olması ve güçlü CYP3A4 inhibisyonu yapması üzerine bir vaka sorusu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 22Soru →

Kronik mukokutanöz kandidiyazis tanısıyla oral antifungal tedavi başlanan 38 yaşındaki erkek hastada, tedavinin üçüncü haftasında jinekomasti, libido kaybı ve erektil disfonksiyon gelişmiştir. Yapılan laboratuvar incelemesinde plazma testosteron ve kortizol düzeylerinde belirgin azalma saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ketokonazol

Cevap

Ketokonazol
Ketokonazol, mantar hücre membranındaki ergosterol sentezini (14-α\alpha-demetilaz inhibisyonu ile) engellerken, eş zamanlı olarak insanlarda testosteron ve kortizol sentezinde kritik rol oynayan 17,20-desmolaz ve 11-β\beta-hidroksilaz enzimlerini de inhibe eder. Bu durum erkek hastalarda androjen eksikliğine bağlı jinekomasti ve libido kaybı gibi endokrin yan etkilerin görülmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz etme
Jinekomasti, libido kaybı ve düşük testosteron/kortizol düzeyleri, adrenal ve gonadal steroidogenezin baskılandığını gösterir.
Semptomlar ve laboratuvar verileri spesifik bir enzim inhibisyonuna işaret etmektedir.
2
Antifungal ilaçların yan etki profillerini karşılaştırma
Azol türevleri arasında Ketokonazol, insan sitokrom P450 enzimlerine (özellikle 17,20-desmolaz) en yüksek afiniteyle bağlanan ve non-selektif inhibisyon yapan ilaçtır.
Hormonal baskılanma Ketokonazol'ün tipik ve doz sınırlayıcı yan etkilerinden biridir.

Anahtar Kavram

Ketokonazol'ün insan steroidogenez enzimlerini (17,20-desmolaz vb.) inhibe ederek endokrin yan etkilere yol açması.

Daha Fazla Pratik

Ketokonazol'ün bu yan etkisinin Cushing sendromu ve prostat kanseri tedavisinde palyatif amaçla nasıl kullanıldığını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 23Soru →

Yoğun bakım ünitesinde invaziv kandidiyazis nedeniyle takip edilen 6868 yaşındaki bir erkek hastada, eşlik eden dekompanse siroz (ChildChild-PughPugh CC) mevcuttur. Antifungal tedavi planlanırken, ekinokandin grubu ilaçlar arasında plazmada non-enzimatik spontan kimyasal bozunma (yarı ömürlü bozunma) ile elimine edildiği için karaciğer yetmezliğinden etkilenmeyen ve doz modifikasyonu gerektirmeyen en uygun seçenek aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anidulafungin

Cevap

Ağır karaciğer yetmezliği olan hastada doz ayarı gerektirmeyen ve spontan kimyasal bozunma ile elimine olan ekinokandin anidulafungindir.
Anidulafungin, diğer ekinokandinlerden farklı olarak karaciğerde enzimatik bir metabolizmaya uğramaz. Plazmada fizyolojik pH ve vücut ısısında kendiliğinden (spontan) halka açılması (chemical degradation) yoluyla inaktif ürünlere dönüşür. Bu benzersiz farmakokinetik özellik, ilacın ağır karaciğer veya böbrek yetmezliği olan hastalarda doz değişikliği yapılmadan kullanılabilmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik durumunu ve ilaç sınıfını belirle.
Hasta ağır karaciğer yetmezliği (ChildChild-PughPugh CC) olan bir kandidiyazis vakasıdır ve ekinokandin sınıfı ilaçlar sorgulanmaktadır.
Ekinokandinlerin (Kaspofungin, Mikafungin, Anidulafungin) eliminasyon yolakları arasındaki farkı ayırt etmek tedavinin güvenliği için kritiktir.
2
Ekinokandinlerin metabolizma özelliklerini karşılaştır.
Kaspofungin ve Mikafungin enzimatik yollarla metabolize edilirken, Anidulafungin spontan kimyasal degradasyon (bozunma) ile elimine olur.
Anidulafungin'in bu benzersiz farmakokinetik özelliği, onu organ yetmezliği olan hastalarda doz ayarı gerektirmeyen bir seçenek yapar.
3
Doğru ilacı seç.
Anidulafungin seçeneğine ulaşılır.
Anidulafungin, karaciğer fonksiyon bozukluğundan bağımsız olarak plazmada yarı ömürlü bozunmaya uğrar.

Anahtar Kavram

Anidulafungin'in non-enzimatik eliminasyonu

Daha Fazla Pratik

Ekinokandinlerin antifungal etki mekanizması olan beta-1,3-glukan sentaz inhibisyonunu ve bu enzim sisteminin mantar hücre duvarındaki önemini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 24Soru →

Mantar hücre membranında bulunan ergosterole doğrudan bağlanarak membran geçirgenliğini artıran ve iyonların hücre dışına sızmasına neden olan porlar (kanallar) oluşturan antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Amfoterisin B

Cevap

Amfoterisin B, mantar hücre membranındaki ergosterole doğrudan bağlanarak por oluşturan antifungal ilaçtır.
Amfoterisin B, mantar hücre membranında bulunan temel sterol olan ergosterole doğrudan bağlanır. Bu bağlanma sonucunda membranda hidrofilik porlar (kanallar) oluşur. Bu kanallar aracılığıyla hücre içindeki potasyum, magnezyum gibi iyonlar ve diğer küçük moleküller dışarı sızar, bu da hücrenin ölümüne (fungisidal etki) yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki etki mekanizmasını (ergosterole bağlanma ve por oluşturma) analiz etmek.
Bu mekanizmanın poliyen sınıfı antifungallere özgü olduğu belirlendi.
Amfoterisin B ve Nistatin gibi poliyenler, membran sterollerine yüksek afinite ile bağlanırlar.
2
Seçeneklerdeki ilaçların sınıflarını ve temel mekanizmalarını karşılaştırmak.
Ketokonazol ve Terbinafin sentez inhibitörü, Mikofungin duvar inhibitörü, Flusitozin ise antimetabolittir.
Sadece Amfoterisin B poliyen grubundadır ve açıklanan mekanizmaya sahiptir.

Anahtar Kavram

Poliyen antifungallerin (Amfoterisin B) etki mekanizması

Daha Fazla Pratik

Amfoterisin B'nin en önemli yan etkisi olan nefrotoksisite mekanizmasını ve elektrolit (hipokalemi) dengesindeki değişimleri inceleyiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 25Soru →

Sistemik fungal enfeksiyon tedavisi amacıyla antifungal ilaç başlanan bir erkek hastada, bir süre sonra jinekomasti ve libido azalması gibi şikayetler gelişmiştir. Bu yan etkilerin, ilacın adrenal ve gonadal steroid biyosentezini (testosteron ve kortizol) inhibe etmesine bağlı olduğu düşünülmektedir. Bu klinik tabloya neden olması en muhtemel antifungal ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ketokonazol

Cevap

Ketokonazol, steroid biyosentezini inhibe ederek jinekomasti ve libido azalmasına neden olan temel antifungal ilaçtır.
Ketokonazol, adrenal ve gonadal dokularda steroid sentezinde görev alan sitokrom P450P450 enzimlerini (özellikle 17-alfa-hidroksilaz ve 17,20-liyaz) inhibe eder. Bu durum testosteron seviyelerinde azalmaya, erkeklerde jinekomasti, impotens ve libido kaybına neden olur. Bu özelliği nedeniyle bazen Cushing sendromu tedavisinde kortizol sentezini baskılamak amacıyla da kullanılır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki yan etkileri analiz etme
Jinekomasti ve libido azalması, androjen eksikliği veya steroid sentez inhibisyonuna işaret eder.
Bu belirtiler, TUSTUS farmakolojisinde tipik olarak ketokonazol ile ilişkilendirilir.
2
İlaçların etki mekanizmalarını karşılaştırma
Ketokonazol, sitokrom P450P450 enzimlerini non-selektif olarak inhibe eder.
Azollerin çoğu mantar hücresine selektif iken, ketokonazol memeli hücrelerindeki steroid sentez yollarını da etkileyebilir.

Anahtar Kavram

Antifungal ilaçlardan ketokonazolün non-selektif enzim inhibisyonu yoluyla steroid sentezini baskılaması.
ÖncekiSayfa 2 / 2
Antifungal İlaçlar Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Sayfa 2 | Examkin