Boşaltım Sistemi Fizyolojisi

Kalp atriyumlarının gerilmesiyle salgılanan Atriyal Natriüretik Peptit (ANP), vücut sıvı hacmini ve kan basıncını düşürmek amacıyla böbreklerde sodyum atılımını (natriürez) uyarır. ANP'nin medüller toplayıcı kanallarda sodyum geri emilimini inhibe etmek için kullandığı temel hücresel yolak aşağıdakilerden hangisidir?

Renal fizyoloji araştırmasında, yeni sentezlenen bir $X$ maddesinin tübüler transport özellikleri incelenmektedir. Deney sırasında elde edilen veriler şöyledir:

* Plazma inülin konsantrasyonu: $2\text{ mg/ml}$
* İdrar inülin konsantrasyonu: $200\text{ mg/ml}$
* İdrar akım hızı ($V$): $1\text{ ml/dk}$
* $X$ maddesinin plazma konsantrasyonu: $5\text{ mg/ml}$
* $X$ maddesinin plazma proteinlerine bağlanma oranı: $\%20$
* $X$ maddesinin tübüler reabsorpsiyon kapasitesi ($T_m$): $250\text{ mg/dk}$

Buna göre, $X$ maddesinin renal klirensi ($C_x$) ve klirens oranı ($C_x/C_{inulin}$) aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Vücutta meydana gelen bir asidoz tablosunun telafisi sürecinde, distal tübül ve toplayıcı kanallarda yer alan Tip A interkale hücrelerinin (intercalated cells) asit-baz dengesini korumak amacıyla gerçekleştirdiği temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Aldosteron, distal nefronun son kısımları ile toplayıcı kanallardaki esas hücrelerde ($principal$ $cells$) sodyum geri emilimini ve potasyum salgılanmasını düzenleyen temel mineralokortikoiddir. Aldosteronun bu hücreler üzerindeki moleküler etki mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kronik metabolik asidoz sürecinde böbreklerin net asit atılımını (NAE) artırmak ve plazma bikarbonat düzeyini stabilize etmek amacıyla gerçekleştirdiği hücresel ve moleküler adaptasyonlarla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sağlıklı bir bireyde yüksek proteinli bir öğün tüketilmesini takiben, renal kan akımı ve glomerüler filtrasyon hızında ($GFR$) belirgin bir artış gözlenmektedir. Bu fizyolojik yanıtın gelişiminde rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

24 yaşında bir kadın hasta, yaygın kas güçsüzlüğü ve kramplar nedeniyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde kan basıncı $100/60$ mmHg ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma potasyumu $2,6$ mEq/L, plazma magnezyumu $1,1$ mg/dL, arteriyel kan gazında pH $7,50$ ve bikarbonat ($HCO_3^-$) $32$ mEq/L saptanıyor. 24 saatlik idrar incelemesinde ise kalsiyum atılımının belirgin şekilde azaldığı (hipokalsiüri) görülüyor. Gitelman sendromu ön tanısı alan bu hastada saptanan hipokalsiürinin temel hücresel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

45 yaşında sağlıklı bir erkek gönüllüde, böbreklerden eliminasyon mekanizması transport maksimumu ($T_m$) ile sınırlı bir sekresyon olan $X$ maddesinin renal kinetiği incelenmektedir. Yapılan ilk ölçümlerde şu veriler elde edilmiştir:

- İnülin klirensi: $100\text{ mL/dk}$
- $X$ maddesi plazma konsantrasyonu ($P_x$): $10\text{ mg/dL}$
- $X$ maddesi idrar konsantrasyonu ($U_x$): $25\text{ mg/mL}$
- İdrar akım hızı ($V$): $2\text{ mL/dk}$

Bu araştırmada, $X$ maddesinin sekresyon kapasitesinin ($T_m$) ilk ölçümde tamamen kullanıldığı (doygunluğa ulaşıldığı) varsayılmaktadır. Buna göre, $X$ maddesinin plazma konsantrasyonu $100\text{ mg/dL}$ seviyesine çıkarıldığında hesaplanacak yeni klirens değeri kaç $\text{mL/dk}$ olur?

Tiyazid grubu diüretiklerin kullanımı sırasında, distal kıvrımlı tübülde ($DCT$) kalsiyum ($Ca^{2+}$) geri emiliminin artmasına (hipokalsiüri) yol açan temel hücresel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek proksimal tübülünde filtre edilen bikarbonatın ($HCO_3^-$) yaklaşık $$’ı geri emilir. Bu süreç, lümene salgılanan hidrojen ($H^+$) iyonlarının fırçamsı kenarda (apikal membran) yerleşmiş olan karbonik anhidraz tip $IV$ ($CA-IV$) enzimiyle girdiği etkileşimlere dayanır. Karbonik anhidraz enziminin proksimal tübüldeki bu süreçteki temel fonksiyonu ve inhibisyonunun fizyolojik sonuçları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Böbreklerde medüller interstisyel ozmotik gradiyentin oluşturulmasında zıt akım mekanizması ile birlikte çalışan ve bu gradiyentin yaklaşık $$'lik kısmından sorumlu olan organik madde veya süreç aşağıdakilerden hangisidir?

35 yaşında sağlıklı bir erkek gönüllüde, böbreklerden süzülen ve tübüler sekresyona uğramayan yeni bir işaretli maddenin eliminasyon hızı araştırılmaktadır. Yapılan ölçümlerde şu veriler elde edilmiştir:

* Maddenin plazma konsantrasyonu ($P$): $2\text{ mg/dl}$
* Maddenin idrar konsantrasyonu ($U$): $80\text{ mg/dl}$
* İdrar akış hızı ($V$): $1,5\text{ ml/dk}$

Buna göre, bu maddenin renal klirensi kaç $\text{ml/dk}$'dır?

Antidiüretik hormon (ADH), böbrek toplayıcı kanallarında su geçirgenliğini artırarak idrarın konsantre edilmesini sağlar. Ancak bu sürecin etkin bir şekilde devam edebilmesi için medüller interstisyumdaki hiperozmolaritenin korunması gerekir. Buna göre ADH etkisiyle, özellikle iç medüller toplayıcı kanallarda (inner medullary collecting duct) su geri emilimine ek olarak gerçekleşen ve interstisyel ozmolariteye katkıda bulunan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Sağlıklı bir bireyde, plazma ozmolaritesinin artışına yanıt olarak salgılanan ve böbrek toplayıcı kanallarındaki hücrelerin apikal membranına 'akuaporin-2' kanallarının yerleşmesini sağlayarak suyun geri emilimini artıran temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek medullasında idrarın konsantre edilebilmesi için gerekli olan kortikomedüller ozmotik gradyanın oluşturulmasını sağlayan 'zıt akım çoğaltıcı' (countercurrent multiplier) sistemin temel itici gücü (tekil etki) aşağıdakilerden hangisidir?

Tuzlu bir öğün tüketilmesinin ardından plazma ozmolaritesinde meydana gelen yaklaşık $\%1-2$ oranındaki hafif bir artış, hipotalamustaki ozmoreseptörler tarafından algılanır. Bu uyarının sonucunda arka hipofizden salgılanan ve böbrek toplayıcı kanallarında suyun geri emilimini artırarak ozmolariteyi normale döndüren temel hormon aşağıdakilerden hangisidir?

Böbreklerde sıvı ve elektrolit dengesinin düzenlenmesinde kritik rol oynayan aldosteron hormonunun, distal tübülün son kısmı ve toplayıcı kanalların esas hücreleri (*principal cells*) üzerindeki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cerrahi bir operasyon sırasında gelişen akut hemorajiye (kan kaybı) bağlı olarak hastada sempatik sinir sistemi aktivitesinin maksimal düzeye ulaştığı saptanmıştır. Bu hastanın renal hemodinamik parametrelerinde gerçekleşen değişimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Böbrek fizyolojisinde nefron segmentlerinin transport kapasiteleri ve elektrofizyolojik özellikleri göz önüne alındığında, proksimal tübülün geç bölümleri ile Henle kulbu segmentleri arasındaki fonksiyonel farklar hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Böbreklerde medüller interstisyel ozmotik gradiyentin oluşturulması ve idrarın konsantre edilmesi sürecinde, Antidiüretik hormon ($ADH$) varlığında üreye karşı geçirgenliği belirgin şekilde artarak üre geri emilimine (üre devir daimi) izin veren nefron bölümü aşağıdakilerden hangisidir?