Examkin

Soru

Zorluk: Ortaİdrar Konsantrasyonu ve Zıt Akım Mekanizması

Böbrek medullasında idrarın konsantre edilebilmesi için gerekli olan kortikomedüller ozmotik gradyanın oluşturulmasını sağlayan 'zıt akım çoğaltıcı' (countercurrent multiplier) sistemin temel itici gücü (tekil etki) aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Henle kulpu çıkan kalın kolundan aktif NaCl reabsorbsiyonuCevap
  2. B
    Henle kulpu inen ince kolundan pasif su reabsorbsiyonu
  3. C
    Vasa recta kılcallarındaki zıt akım değişimi
  4. D
    İç medüller toplayıcı kanallardan üre geri emilimi
  5. E
    Proksimal tübülde izozmotik sıvı geri emilimi

Cevap

Henle kulpu çıkan kalın kolundan aktif NaCl reabsorbsiyonu
Böbrek medullasındaki yüksek ozmolariteyi (1200-1400 mOsm/L) oluşturan ana mekanizma Zıt Akım Çoğaltıcı Sistemdir. Bu sistemin çalışabilmesi için enerji harcanarak lümen ile interstisyum arasında bir konsantrasyon farkı yaratılması gerekir. Buna Tekil Etki (Single Effect) denir. Bu etkiyi yaratan olay, Henle kulpu çıkan kalın kolunda bulunan Na-K-2Cl (NKCC2) taşıyıcıları aracılığıyla sodyum ve klorun aktif olarak (su olmadan) interstisyuma pompalanmasıdır. Bu işlem medüller interstisyumu hipertonik hale getirir ve sistemin motor gücünü oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Sorunun kökünü analiz et
Soru, medüller ozmotik gradyanın 'korunmasını' değil, 'oluşturulmasını' (başlatılmasını) sağlayan primer mekanizmayı sormaktadır.
Oluşturma (çoğaltıcı) ve koruma (değiştirici) mekanizmaları arasındaki fark TUS için kritiktir.
2
Zıt akım çoğaltıcı mekanizmayı hatırla
Bu mekanizma, tübül lümeni ile interstisyum arasında küçük bir ozmotik fark (tekil etki) yaratır ve akış sayesinde bu farkı katlayarak artırır.
Çoğaltıcı sistemin çalışması için enerji gerektiren aktif bir basamak şarttır.
3
Seçenekleri değerlendir
Henle kulpu çıkan kalın kolu suya geçirimsizdir ancak solütleri (Na+, K+, Cl-) aktif olarak (NKCC2 ile) interstisyuma pompalar. Bu, medullayı hipertonik hale getiren ilk ve temel olaydır.
Diğer seçenekler (su çıkışı, üre katkısı) bu ilk aktif pompalamanın sonucunda gelişir veya gradyanı korumaya yöneliktir.

Anahtar Kavram

Zıt Akım Çoğaltıcı Sistem
Bu soruyu puanla

Konular

İdrar Konsantrasyonu ve Zıt Akım Mekanizması

Bu konudan daha fazla soru