Kan ve Lenfoid Sistem

301 soru

Lenf düğümü histolojisi incelendiğinde; organın parakorteks (derin korteks) bölgesinde yerleşen, MHC sınıf II moleküllerini yoğun olarak eksprese eden ve antijenleri saf (naive) T-lenfositlerine sunarak hücresel immün yanıtın başlatılmasında anahtar rol oynayan hücre tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Foliküler dendritik hücre

İnterdijite dendritik hücre

Epitelyal retiküler hücre

M hücresi

Tingible body makrofajı

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İnterdijite dendritik hücre

Cevap

İnterdijite dendritik hücreler, lenf düğümünün parakorteks bölgesinde yerleşerek MHC sınıf II aracılığıyla T-lenfositlerine antijen sunan hücrelerdir.

İnterdijite dendritik hücreler (IDC), lenf düğümünün parakorteks bölgesinde yerleşmiş olan ve kemik iliğinden köken alan antijen sunan hücrelerdir. Saf T-lenfositlerine antijenleri MHC sınıf II molekülleri aracılığıyla sunarak hücresel immün yanıtın başlamasında en kritik rolü oynarlar.

Adım Adım Çözüm

Lenf düğümünün bölgelerini ve lenfosit dağılımını belirleme

Lenf düğümü; B-hücrelerinden zengin dış korteks, T-hücrelerinden zengin parakorteks (derin korteks) ve her iki tipin de bulunduğu medulladan oluşur.

Soruda istenen hücrenin parakorteks bölgesinde yerleştiği belirtilmiştir; bu bölge 'timus bağımlı' bölgedir.

Parakorteksteki antijen sunan hücre (APC) tipini saptama

Bu bölgede kemik iliği kökenli interdijite dendritik hücreler (IDC) en önemli APC'lerdir.

İnterdijite dendritik hücreler, MHC sınıf II ekspresyonu ile antijenleri T-helper (CD4+) hücrelerine sunarak immün yanıtı başlatır.

Diğer dendritik hücre tipleriyle karşılaştırma

Foliküler dendritik hücrelerin (FDC) korteksteki foliküllerde, interdijite hücrelerin ise parakortekste olduğu doğrulanır.

Hücresel immün yanıtın parakortekste başladığı bilgisiyle interdijite hücre seçimi kesinleşir.

Anahtar Kavram

İnterdijite dendritik hücrelerin (IDC) parakorteksteki (timus bağımlı bölge) antijen sunum görevi.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 22Soru →

Hematolojik değerlendirme sırasında agranülosit grubunda yer alan hücrelerin morfolojik ayrımı yapılırken kullanılan aşağıdaki özelliklerden hangisi monositleri lenfositlerden ayıran temel bir farktır?

Nükleus/sitoplazma oranının monositlerde lenfositlere kıyasla daha yüksek olması

Nükleus kromatini yapısının lenfositlere göre daha gevşek ve 'dantelsi' (eleksi) bir görünüm sergilemesi

Sitoplazmada yoğun miktarda spesifik (sekonder) granüllerin bulunması

Nükleusun belirgin bir 'saat kadranı' görüntüsü oluşturacak şekilde heterokromatin kümeleri içermesi

Hücre çapının periferik kan yaymasında tipik olarak

7-8

\mu m

(eritrosit boyutu) olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Nükleus kromatini yapısının lenfositlere göre daha gevşek ve 'dantelsi' (eleksi) bir görünüm sergilemesi

Cevap

Monositlerin nükleus kromatini, lenfositlere göre daha gevşek ve 'dantelsi' (eleksi) bir yapıdadır.

Monositler, lökositler arasında en geniş sitoplazmaya sahip hücrelerdir. Çekirdekleri genellikle böbrek veya at nalı biçiminde olup, kromatini lenfositlere göre çok daha gevşek, ağsı veya 'dantelsi' (lacy) bir yapı sergiler. Bu özellik, yoğun boyanan lenfosit nükleusu ile monositleri ayırmak için en spesifik kriterlerden biridir.

Adım Adım Çözüm

Agranülositlerin (lenfosit ve monosit) genel boyutlarını karşılaştırın.

Monositler (

12-20

\mu m

) lenfositlerden (

7-15

\mu m

) genellikle daha büyüktür.

Hücre boyutunun belirlenmesi ayırıcı tanıda ilk adımdır.

Nükleus kromatin yoğunluğunu analiz edin.

Lenfositler yoğun heterokromatin nedeniyle koyu boyanırken, monositler daha açık ve dantelsi bir kromatone sahiptir.

Kromatin dokusu, nükleus şeklinden bile daha güvenilir bir morfolojik ayırt edicidir.

Nükleus/sitoplazma (N/C) oranını değerlendirin.

Lenfositlerde sitoplazma dar bir halka şeklindeyken (yüksek N/C), monositlerde sitoplazma daha geniştir (düşük N/C).

Bu oran, hücrenin maturasyon ve aktivite durumunu yansıtır.

Anahtar Kavram

Agranülositlerin (lenfosit ve monosit) morfolojik ayırıcı tanısında nükleus kromatini ve N/C oranı temel kriterlerdir.

İpuçları

Hücrelerin çekirdek boyanma koyuluğuna (kromatin yoğunluğu) dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Monositlerin dokuya geçtiklerinde hangi hücrelere dönüştüğünü ve fagositoz mekanizmalarını inceleyin.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 23Soru →

Sağlıklı bir bireyden alınan periferik kan yaymasında, agranülositler grubunda sınıflandırılan monosit ve lenfositlerin morfolojik ve fonksiyonel özellikleri karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

'Agranülosit' terimi, bu hücrelerin sitoplazmalarında azurofilik granüller de dahil olmak üzere hiçbir granül tipi içermediğini ifade eder.

Monositlerin nükleusu, lenfositlerin yoğun heterokromatik nükleusuna kıyasla daha açık renkli ve ince (dantelsi) bir kromatin yapısına sahiptir.

Lenfositler periferik kanda terminal olarak diferansiye olmuş hücreler olup antijenik uyarı sonrası tekrar bölünme yeteneğine sahip değildirler.

Monositler kemik iliğinde üretildikten sonra nötrofillere benzer şekilde geniş bir rezerv (depolanma) havuzuna sahiptirler.

Periferik kanda kalış süresi bakımından monositler, resirkülasyon yetenekleri sayesinde lenfositlerden çok daha uzun ömürlüdür.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Monositlerin nükleusu, lenfositlerin yoğun heterokromatik nükleusuna kıyasla daha açık renkli ve ince (dantelsi) bir kromatin yapısına sahiptir.

Cevap

Monositlerin nükleusu lenfositlere göre daha açık renkli ve ince (dantelsi) bir kromatin yapısına sahiptir.

Doğru ifade, monositlerin nükleer kromatiniyle ilgilidir. Monositler, ışık mikroskobunda lenfositlerin koyu ve yoğun (heterokromatik) nükleusuna kıyasla daha açık renkli ve 'dantelsi' (lace-like) olarak tanımlanan bir ince kromatin yapısı sergiler. Ayrıca sitoplazmalarındaki çok sayıdaki primer lizozom, monositlere özgü 'buzlu cam' (ground glass) görünümüne neden olur.

Adım Adım Çözüm

Agranülositlerin nükleer morfolojisini inceleyin.

Monositlerin nükleusunun lenfositlerden daha açık renkli olduğu saptandı.

Lenfositler yoğun heterokromatin içerirken, monositler daha aktif gen ekspresyonuna işaret eden ökromatik (ince) kromatinden zengindir.

Hücrelerin periferik kan kinetiğini ve 'agranülosit' tanımını değerlendirin.

Her iki hücrenin de azurofilik granül içerebildiği ve lenfositlerin daha uzun ömürlü olduğu görüldü.

Agranülosit ismi spesifik granül yokluğunu ifade eder. Lenfositler resirkülasyon yapabildikleri için sistemde çok daha uzun süre kalırlar.

Anahtar Kavram

Agranülositlerin (Monosit ve Lenfosit) Morfolojik ve Fonksiyonel Farklılıkları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 24Soru →

Eritrositlerin yaşam döngüsü boyunca membran esnekliği ile iyon dengesinin korunması, sitoplazmik enzimlerin ve iskelet proteinlerinin koordineli çalışmasına bağlıdır. Buna göre, olgun bir eritrositin hücresel organizasyonu ve metabolik süreçleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Glikozun anaerobik yıkımı sonucu oluşan

ATP

, iyon pompalarını çalıştırarak hücrenin bikonkav formunu ve ozmotik dengesini korumasını sağlar.

Heksoz monofosfat (pentoz fosfat) yolu, nükleik asit sentezi için gerekli olan riboz-5-fosfat üretimini birincil amaç olarak yürütür.

Bant 3 proteini, spektrin iskeletini doğrudan hücre zarına bağlayan en önemli periferik membran proteinidir.

Sitoplazmada muhafaza edilen poliribozomlar, yaşlanan hücrelerde azalan hemoglobin miktarını yenilemek için aktif protein sentezini sürdürür.

Glikoforin C proteini, aktin filamentlerini doğrudan Bant 3 kompleksine bağlayarak membran dayanıklılığını artırır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glikozun anaerobik yıkımı sonucu oluşan $ATP$ , iyon pompalarını çalıştırarak hücrenin bikonkav formunu ve ozmotik dengesini korumasını sağlar.

Cevap

Glikozun anaerobik yıkımı sonucu oluşan

ATP

, iyon pompalarını çalıştırarak hücrenin bikonkav formunu ve ozmotik dengesini korumasını sağlar.

Olgun eritrositler mitokondriye sahip olmadıkları için enerji ihtiyaçlarını glikozun laktata dönüştüğü anaerobik glikoliz yoluyla karşılarlar. Bu süreçte üretilen

ATP

, plazma membranındaki

Na^+/K^+

ATPase pompalarını çalıştırır. Pompaların aktif kalması, hücre içi iyon dengesini sağlayarak aşırı su girişini önler ve eritrositin karakteristik bikonkav şeklini korumasına olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

Eritrositlerin organel içeriğini değerlendir

Olgun eritrositlerin mitokondri ve nükleus içermediği belirlenir.

Bu durum hücrenin sadece anaerobik metabolizmaya bağımlı olduğunu ve protein sentezi yapamadığını açıklar.

Metabolik ürünlerin fonksiyonunu analiz et

Anaerobik glikolizle üretilen

ATP

'nin

Na^+/K^+

pompası için kullanıldığı saptanır.

İyon pompalarının çalışması, hücre içi ozmotik basıncı ve dolayısıyla hücre şeklini (bikonkav disk) korumak için şarttır.

Membran komplekslerini ayırt et

Bant 3'ün ankirin kompleksiyle, Glikoforin C'nin ise bağlantı kompleksiyle ilişkili olduğu doğrulanır.

Doğru yapısal eşleşme, membranın mekanik stabilitesini anlamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Eritrositlerde anaerobik metabolizma ve membran stabilitesi arasındaki ilişki

Alternatif Yöntem

Metabolik kısıtlılıklar üzerinden eleme yöntemi: Mitokondrisi ve çekirdeği olmayan bir hücrenin yapamayacağı işlevleri (aerobik solunum, nükleik asit sentezi, protein sentezi) eleyerek doğru seçeneğe ulaşılabilir.

Tahmini Süre:1m 15s

Soru 25Soru →

Eritropoez (eritrosit gelişimi) süreci boyunca hücrelerde çeşitli morfolojik değişiklikler gözlenir. Bu süreçte, nükleus kondansasyonunun (piknoz) tamamlandığı ve nükleusun hücre dışına atılmasıyla birlikte çekirdeksiz bir hücre olan retikülositin oluştuğu son çekirdekli evre aşağıdakilerden hangisidir?

Proeritroblast

Bazofilik eritroblast

Polikromatofilik eritroblast

Ortokromatik eritroblast

Retikülosit

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ortokromatik eritroblast

Cevap

Eritropoez serisinde nükleusun dışarı atıldığı son çekirdekli evre ortokromatik eritroblast (normoblast) evresidir.

Eritropoez serisinde nükleus, ortokromatik eritroblast (normoblast) aşamasında tamamen kondanse (piknotik) hale gelir ve hücre dışına atılır. Bu olaydan sonra geriye kalan çekirdeksiz hücre retikülosit olarak adlandırılır.

Adım Adım Çözüm

Eritrosit gelişim basamaklarını sırala

Proeritroblast → Bazofilik eritroblast → Polikromatofilik eritroblast → Ortokromatik eritroblast → Retikülosit → Eritrosit.

Sürecin kronolojik sırasını bilmek, hangi olayların hangi evrede bittiğini anlamayı sağlar.

Nükleus değişimlerini analiz et

Hücre olgunlaştıkça nükleus küçülür, kromatin yoğunlaşır (piknoz).

Eritrositlerin ana fonksiyonu olan gaz taşınımı için hücre iç hacminin hemoglobinle dolması ve nükleusun atılması gerekir.

Nükleusun atılma anını belirle

Ortokromatik eritroblast evresinde nükleus fonksiyonel olarak inaktiftir ve dışarı itilir.

Bu evre, nükleus içeren son evre olup sonrasında oluşan hücre (retikülosit) çekirdeksizdir.

Anahtar Kavram

Eritropoezde nükleus atılması (ekstrüzyon) ortokromatik eritroblast evresinde gerçekleşir.

Tahmini Süre:45s

Soru 26Soru →

Kemik iliğinde hematopoez süreci; stromal niş bileşenleri, büyüme faktörlerinin kaynağı ve öncül hücrelerin morfolojik dönüşüm özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Granülosit serisinde spesifik granüllerin sentezlendiği miyelosit evresi mitoz yeteneğinin korunduğu son basamak iken; eritroid seride hemoglobin sentezinin belirginleştiği polikromatofilik eritroblast evresi son mitoz aşamasıdır.

Kemik iliği sinüzoidlerini döşeyen endotel hücreleri arasında geniş interselüler porlar bulunur ve olgunlaşan kan hücreleri bu bariyeri paraselüler yolla geçerek dolaşıma katılır.

Granülopoez sürecinde primer (azurofil) granüllerin yoğun olarak sentezlendiği miyeloblast evresi, granüllü endoplazmik retikulum ve Golgi aktivitesinin en yüksek olduğu gelişim basamağıdır.

Hematopoetik mikroçevrenin yapısal desteğini sağlayan adventisiyel retiküler hücreler, temel olarak Tip II kollajen lifleri sentezleyerek sinüzoid dış yüzeyinde retiküler bir iskelet oluşturur.

Eritropoezde basofilik eritroblasttan polikromatofilik eritroblasta geçişte gözlenen sitoplazmik renk değişimi, poliribozom sayısındaki artışın hemoglobin birikimini baskılamasından kaynaklanır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granülosit serisinde spesifik granüllerin sentezlendiği miyelosit evresi mitoz yeteneğinin korunduğu son basamak iken; eritroid seride hemoglobin sentezinin belirginleştiği polikromatofilik eritroblast evresi son mitoz aşamasıdır.

Cevap

Miyelosit ve polikromatofilik eritroblast evreleri, kendi gelişim serilerinde mitoz bölünmenin görüldüğü en son basamaklardır.

Eritroid seride mitoz yeteneği olan son hücre polikromatofilik eritroblasttır; bir sonraki evre olan ortokromatofilik eritroblastta çekirdek yoğunlaşır ve bölünme durur. Benzer şekilde, granülosit serisinde miyelositler son bölünen hücrelerdir; metamiyelosit evresinde nükleus at nalı şeklini alır ve hücre sadece olgunlaşma (matürasyon) fazına girer.

Adım Adım Çözüm

Eritroid serinin mitoz kapasitesi incelenir.

Proeritroblast, basofilik eritroblast ve polikromatofilik eritroblastın bölünebildiği, ancak ortokromatofilik eritroblastta nükleusun piknotikleşerek bölünmenin durduğu belirlenir.

Eritrosit olgunlaşmasında mitozun nerede durduğunu saptamak için.

Granülositer serinin mitoz kapasitesi incelenir.

Miyeloblast, promiyelosit ve miyelositin bölünebildiği, ancak metamiyelosit evresinden itibaren hücrenin bölünme yeteneğini kaybederek sadece şekilsel olgunlaşmaya devam ettiği belirlenir.

Granülosit serisinde proliferatif ve matüratif faz ayrımını yapmak için.

Stromal ve bariyer özellikleri değerlendirilir.

Kemik iliği sinüzoidlerinin transselüler geçişe izin verdiği ve stromada Tip III kollajen (retiküler lif) bulunduğu doğrulanır.

Çeldiricileri elemek ve doğru yapısal bilgiyi teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Hematopoezde Hücresel Proliferasyonun Sınır Evreleri

Daha Fazla Pratik

Eritropoez ve granülopoez serilerindeki hücrelerin nükleus/sitoplazma oranlarının gelişim boyunca nasıl değiştiğini ve hangi evrede nükleolün kaybolduğunu tekrar ediniz.

Tahmini Süre:2m 0s

Soru 27Soru →

Periferik kan yaymasında bilobe nükleuslu ve sitoplazmasında belirgin asidofilik granüller içeren hücrelerin sayısının arttığı bir klinik tabloda; bu hücrelerin spesifik granüllerinin ultrastrüktürü ve biyokimyasal içeriği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kristaloid kor (internum) bölgesinde yer alan eozinofilik peroksidaz (EPO), reaktif oksijen ürünleri aracılığıyla parazitlere karşı güçlü sitotoksik etki gösterir.

Granül matriksinde (externum) yoğun olarak bulunan Majör Temel Protein (MBP), hücrenin tipik asidofilik boyanma özelliğinden sorumlu olan temel bileşendir.

Spesifik granül matriksinde bulunan arilsülfataz ve histaminaz, mast hücrelerinden salınan inflamatuvar mediyatörleri nötralize ederek aşırı duyarlılık reaksiyonlarını modüle eder.

Bu hücrelerin asidofilik boyanan spesifik granülleri, hematopoez sürecinde lizozomal enzimler (azurofilik granüller) ile aynı anda promiyelosit evresinde sentezlenmeye başlar.

Eozinofil türevli nörotoksin (EDN), kristaloid kor içerisinde depolanır ve özellikle viral enfeksiyonlarda ribonükleaz aktivitesi göstererek savunmaya katılır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Spesifik granül matriksinde bulunan arilsülfataz ve histaminaz, mast hücrelerinden salınan inflamatuvar mediyatörleri nötralize ederek aşırı duyarlılık reaksiyonlarını modüle eder.

Cevap

Spesifik granül matriksinde (externum) bulunan arilsülfataz ve histaminaz enzimleri, mast hücrelerinden salınan lökotrien ve histamin gibi mediyatörleri inaktive ederek inflamasyonu sınırlar.

Eozinofillerin spesifik granülleri karakteristik bir ultrastrüktüre sahiptir. Bu granüllerin merkezindeki elektron-yoğun 'kristaloid kor' (internum) bölgesinde Majör Temel Protein (MBP) bulunur. Granülün daha az yoğun olan dış 'matriks' (externum) kısmında ise eozinofilik peroksidaz (EPO), eozinofil katyonik protein (ECP), eozinofil türevli nörotoksin (EDN) ve inflamatuvar yanıtı sönümleyen arilsülfataz ile histaminaz enzimleri yer alır. Arilsülfatazın lökotrienleri, histaminazın ise histamini parçalaması, eozinofillerin tip I aşırı duyarlılık reaksiyonlarındaki düzenleyici rolünü açıklar.

Adım Adım Çözüm

Hücreyi tanımlama

Bilobe çekirdek ve asidofilik granüller eozinofili işaret eder.

Morfolojik özellikler eozinofiller için karakteristiktir.

Granül ultrastrüktürünü analiz etme

Eozinofil spesifik granülleri merkezde kristaloid kor (internum) ve çevrede matriks (externum) olmak üzere iki kısımdan oluşur.

Elektron mikroskobik görüntü bu ayrımı netleştirir.

Biyokimyasal içeriği konumlandırma

Majör Temel Protein (MBP) kor bölgesindedir; EPO, ECP, EDN, histaminaz ve arilsülfataz matriks bölgesindedir.

Spesifik proteinlerin granül içindeki dağılımı fonksiyonel farklılıklar yaratır.

Fonksiyonel modülasyonu değerlendirme

Arilsülfataz lökotrienleri, histaminaz ise histamini parçalayarak alerjik yanıtı baskılar.

Eozinofillerin sadece parazit öldürmediği, aynı zamanda alerji modülatörü olduğu bilgisini test eder.

Anahtar Kavram

Eozinofil spesifik granüllerinin iç (kor) ve dış (matriks) bölgeleri ile içeriklerinin fonksiyonel dağılımı.

Daha Fazla Pratik

Eozinofillerin kristaloid yapısı içermeyen, sadece matriks ve enzimlerden oluşan 'primer' granülleri ile azurofilik granülleri arasındaki farkları inceleyiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 28Soru →

Kemik iliğinde gerçekleşen eritrosit gelişim süreci (eritropoez) boyunca izlenen morfolojik değişimler ve hücrelerin bölünme kapasiteleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eritrositler olgunlaştıkça nükleus/sitoplazma oranı artar ve hemoglobin sentezi için sitoplazmada yoğun granüllü endoplazmik retikulum (GER) birikir.

Kemik iliği stromasındaki yapısal desteği sağlayan retiküler lifler, esas olarak Tip I kollajen proteinlerinden oluşur.

Polikromatofilik eritroblast, sitoplazmada hemoglobin birikiminin ışık mikroskobunda fark edilebilir renk değişikliğine neden olduğu ve serinin mitozla çoğalabilen son hücresidir.

Bazofilik eritroblastlar, sitoplazmalarındaki belirgin asidofili ve nükleollerin daha net izlenmesi ile proeritroblastlardan ayırt edilirler.

Ortokromatofilik eritroblast evresinde sitoplazma, ribozomların tamamen kaybolması nedeniyle karakteristik olarak koyu bazofilik bir renk alır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Polikromatofilik eritroblast, sitoplazmada hemoglobin birikiminin ışık mikroskobunda fark edilebilir renk değişikliğine neden olduğu ve serinin mitozla çoğalabilen son hücresidir.

Cevap

Polikromatofilik eritroblast, hemoglobin sentezinin başladığı ve mitozun görüldüğü son evredir.

Polikromatofilik eritroblast evresi, eritrosit gelişiminde hem bazofilik poliribozomların hem de asidofilik hemoglobinin sitoplazmada bir arada bulunması nedeniyle 'polikromatik' (çok renkli) bir görünüm sergiler. Ayrıca bu evre, eritroid seride hücrenin mitozla bölünme yeteneğine sahip olduğu son aşamadır. Bir sonraki evre olan ortokromatofilik eritroblastta nükleus tamamen yoğunlaşır (piknotikleşir) ve hücre bölünmesi durur.

Adım Adım Çözüm

Eritropoez sürecindeki morfolojik evreleri (Proeritroblast → Bazofilik → Polikromatofilik → Ortokromatofilik → Retikülosit) sıralamak.

Hücrelerin olgunlaştıkça küçüldüğü, nükleuslarının yoğunlaştığı ve sitoplazma renginin maviden pembeye döndüğü bir dizi belirlenir.

Hangi evrenin hangi özelliklere sahip olduğunu ayırt etmek için temel gelişim sırasını bilmek gerekir.

Polikromatofilik eritroblastın karakteristik özelliklerini değerlendirmek.

Bu evrede poliribozom (bazofili) ve hemoglobin (asidofili) bir aradadır (polikromazi) ve bu evre mitozun bittiği son noktadır.

Soruda istenen 'doğru' ifadeyi bulmak için kritik morfolojik ve fonksiyonel sınırları (mitoz sınırı) doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Eritrosit olgunlaşma evrelerinde mitoz ve sitoplazmik boyanma değişimi

Tahmini Süre:1m 40s

Soru 29Soru →

Timus histolojisi, lenfosit olgunlaşması ve immünolojik toleransın gelişimi için sağladığı özelleşmiş mikroçevre nedeniyle diğer lenfoid organlardan belirgin yapısal farklar gösterir. Timusun histolojik organizasyonu ve hücresel bileşenleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Antijenik uyarım sonucu korteks bölgesinde yoğun B-lenfosit proliferasyonu içeren germinal merkezli sekonder lenfoid foliküller gelişir.

Parankimal çatıyı, diğer lenfoid organlardaki mezenşimal retiküler lif ağının aksine, üçüncü yutak cebi endoderminden köken alan epitelyal retiküler hücreler oluşturur.

Lenf akışı, kapsül altındaki subkapsüler sinüslere açılan afferent lenfatik damarlar yoluyla korteksten medullaya doğru gerçekleşir.

Kan-timus bariyeri, korteks bölgesinde yer alan pencereli (fenestralı) kapiller endoteli ve kalın bazal lamina tarafından oluşturulan seçici bir geçit sağlar.

T-lenfositlerin MHC kısıtlamasına göre elendiği pozitif seleksiyon süreci, esas olarak medullada yer alan Tip VI epitelyal retiküler hücreler (Hassall cisimcikleri) tarafından yönetilir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Parankimal çatıyı, diğer lenfoid organlardaki mezenşimal retiküler lif ağının aksine, üçüncü yutak cebi endoderminden köken alan epitelyal retiküler hücreler oluşturur.

Cevap

Timusta parankimal destek çatısını, diğer lenfoid organlardaki mezenşimal retiküler liflerin aksine, endoderm kökenli epitelyal retiküler hücreler (ERC) oluşturur.

Timus, parankimal çatısı retiküler liflerden (Tip III kollajen) oluşmayan tek lenfoid organdır. Bu destek çatısı, 3. yutak cebi endoderminden köken alan epitelyal retiküler hücrelerin (ERC) oluşturduğu bir sitoretikulumdur. Diğer lenfoid organlar (lenf düğümü, dalak vb.) mezoderm kökenli retiküler hücre ve lif ağına sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Timusun stromal yapısını incele.

Timusun çatısı, epitelyal retiküler hücrelerin (ERC) birbirine desmozomlarla bağlanmasıyla oluşan bir sitoretikulumdur.

Diğer lenfoid organlardaki fibroblastik retiküler hücreler ve Tip III kollajen (retiküler lif) ağından ayrılan en temel fark budur.

Embriyolojik kökeni değerlendir.

ERC'ler 3. yutak cebi endoderminden gelişirken, lenfositler mezoderm kökenli kemik iliğinden gelir.

Stromanin epitelyal karakterde olması timusun çift yönlü (epitelyal ve lenfoid) doğasını açıklar.

Diğer yapısal kısıtlamaları (folikül, afferent lenfatik) kontrol et.

Timus primer lenfoid organ olduğu için lenfoid folikül içermez ve lenfositler kana geçmeden önce antijenle karşılaşmamalıdır, bu nedenle afferent lenf damarı yoktur.

Bu özellikler timusu lenf düğümü ve dalak gibi sekonder lenfoid organlardan ayırt eder.

Anahtar Kavram

Timusun 'Sitoretikulum' Yapısı ve Diğer Lenfoid Organlardan Farkları

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 30Soru →

Kemik iliğinde gerçekleşen hematopoez süreci, öncül hücrelerdeki morfolojik dönüşümler ve hematopoetik mikroçevre bileşenleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Eritropoez sürecinde nükleusun yoğunlaştığı ve sitoplazmanın tamamen asidofilik boyandığı polikromatofilik eritroblast evresi, nükleollerin görüldüğü son mitotik evredir.

Granülosit serisi gelişiminde, hem azurofilik hem de spesifik granüllerin sitoplazmada bir arada bulunduğu miyelosit evresi mitotik aktivitenin izlendiği son aşamadır.

Kemik iliği stromasında yapısal destek sağlayan retiküler lifler, esas olarak Tip I kollajen yapısında olup adventisiyel retiküler hücreler tarafından sinüzoid lümeni içerisinde üretilir.

Olgunlaşan kan hücrelerinin sinüzoid lümenine geçişi, endotel hücreleri arasındaki zonula occludens tipi bağlantıların geçici olarak açılmasıyla (parasellüler yol) gerçekleşir.

Eritropoetin (EPO), kemik iliği stromasında yer alan merkez makrofajlar tarafından sentezlenerek eritroblast adacıklarındaki hücrelerin proliferasyonunu uyarır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Granülosit serisi gelişiminde, hem azurofilik hem de spesifik granüllerin sitoplazmada bir arada bulunduğu miyelosit evresi mitotik aktivitenin izlendiği son aşamadır.

Cevap

Granülosit serisinde spesifik granüllerin sentezlendiği miyelosit evresi, mitotik aktivitenin görüldüğü son aşamadır.

Granülosit serisinde miyelosit evresi, hem azurofilik hem de spesifik granüllerin bir arada bulunduğu ve hücrenin mitotik bölünme yeteneğini koruduğu son aşamadır. Bu aşamadan sonra gelen metamiyelosit evresinde nükleus böbrek şeklini alır ve hücre artık bölünemez, sadece olgunlaşmaya devam eder.

Adım Adım Çözüm

Granülopoez ve eritropoez basamaklarındaki proliferatif kapasiteyi değerlendir.

Miyelosit (granülosit serisi) ve polikromatofilik eritroblast (eritroid seri) basamaklarının mitozun görüldüğü son evreler olduğu saptandı.

Bu bilgi, hücrelerin olgunlaşma döngüsünde çoğalma ve farklılaşma arasındaki sınırı belirler.

Hücrelerin morfolojik ve boyanma özelliklerini analiz et.

Miyelositin spesifik granülleri içerdiği, ortokromatofilik eritroblastın ise tamamen asidofilik olduğu doğrulandı.

Evrelerin isimlendirilmesi sitoplazmadaki organel ve hemoglobin içeriğine dayanır.

Kemik iliği sinüzoid yapısı ve stroma bileşenlerini gözden geçir.

Sinüzoidlerde transsellüler geçiş olduğu ve retiküler liflerin Tip III kollajen içerdiği belirlendi.

Bariyer geçiş mekanizması kemik iliği fizyolojisinin en karakteristik özelliklerinden biridir.

Anahtar Kavram

Hemopoez serilerinde proliferasyon (mitoz) kapasitesi ile spesifik morfolojik özelliklerin (granül tipi, sitoplazmik boyanma) eş zamanlı değişimi.

Soru 31Soru →

Nötrofil granülositlerin farklılaşma (maturasyon) süreci boyunca farklı kimyasal içeriğe sahip granüller belirli bir hiyerarşik sıra ile sentezlenir. İnflamasyon sırasında nötrofillerin damar dışına göçünü (ekstravazasyon) kolaylaştırmak amacıyla bazal laminadaki tip $IV$ kollajeni yıkan 'jelatinaz' enzimini içeren ve sentezlenme sırası bakımından 'laktoferrin' içeren granüllerden daha sonra ortaya çıkan granül tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Azurofilik (primer) granüller

Spesifik (sekonder) granüller

Tersiyer (jelatinaz) granüller

Sekretuvar veziküller

Glikojen granülleri

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tersiyer (jelatinaz) granüller

Cevap

İnflamasyon sırasında doku infiltrasyonu için gerekli jelatinaz enzimini içeren ve laktoferrin içeren spesifik granüllerden sonra sentezlenen yapı 'Tersiyer (jelatinaz) granüller'dir.

Doğru cevap olan 'Tersiyer (jelatinaz) granüller', nötrofillerin metamiyelosit ve bant evrelerinde sentezlenen, fagositozdan ziyade hücrenin doku penetrasyonu (ekstravazasyon) yeteneğini artıran enzimlere (jelatinaz, katepsinler) sahiptir. Sentezlenme sırası bakımından miyelosit evresinde oluşan 'laktoferrin' içeren spesifik granüllerden daha sonra ortaya çıkarlar.

Adım Adım Çözüm

Nötrofil granülogenez sırasını hatırla.

Azurofilik (Primer) -> Spesifik (Sekonder) -> Tersiyer (Jelatinaz) -> Sekretuvar veziküller.

Granüller hücre maturasyonu boyunca belirli bir zaman çizelgesinde sentezlenir.

Soruda verilen enzimin (jelatinaz) fonksiyonunu analiz et.

Jelatinaz, bazal laminadaki tip IV kollajeni ve laminini yıkar.

Hücrenin damar endotelini geçip dokuya girmesi için ekstrasellüler matrisi delmesi gerekir.

Enzimi granül tipiyle eşleştir.

Jelatinaz, tersiyer granüllerin karakteristik içeriğidir.

Spesifik granüllerde laktoferrin, azurofiliklerde ise miyeloperoksidaz baskındır.

Anahtar Kavram

Nötrofil Granül Sentez Hiyerarşisi ve Fonksiyonel Ayrımı

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 32Soru →

Periferik kan yaymasında yapılan mikroskobik incelemede; çapı eritrositlerden sadece biraz daha büyük (6-9 µm), sitoplazması dar bir halka şeklinde ve soluk bazofilik, çekirdeği ise yoğun heterokromatin yapısı nedeniyle koyu boyanan ve hücre hacminin büyük kısmını kaplayan bir lökosit izlenmektedir. Bu hücre tipi, aşağıdaki özelliklerden hangisi ile diğer tüm lökositlerden belirgin şekilde ayrılır?

Kan dolaşımı ile lenfoid dokular arasında sürekli bir resirkülasyon (yeniden dolaşım) göstermesi

Dokuya göç ettikten sonra makrofajlara dönüşerek fagositoz yapması

Sitoplazmasındaki metakromatik granüller aracılığıyla histamin salgılaması

Paraziter enfeksiyonlara karşı majör bazik protein salgılayarak sitotoksik etki göstermesi

Akut inflamasyon bölgesine kemotaksi ile ilk ulaşan hücre grubu olması

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kan dolaşımı ile lenfoid dokular arasında sürekli bir resirkülasyon (yeniden dolaşım) göstermesi

Cevap

Kan dolaşımı ile lenfoid dokular arasında sürekli bir resirkülasyon (yeniden dolaşım) göstermesi

Soru kökünde tarif edilen hücre 'küçük lenfosit'tir. Lenfositler, diğer tüm lökositlerden (nötrofil, eozinofil, bazofil ve monositler) farklı olarak, kan dolaşımından dokulara geçip, lenfatik damarlar yoluyla tekrar kan dolaşımına dönebilme (resirkülasyon) yeteneğine sahiptir. Bu özellik, immün sürveyans (bağışıklık taraması) için kritiktir. Diğer lökositler diapedez ile dokuya geçtikten sonra orada fonksiyon görür ve ölürler, kana geri dönmezler.

Adım Adım Çözüm

Tanımlanan hücrenin morfolojik özelliklerini analiz et

6-9 µm çap (küçük), dar sitoplazma, yoğun heterokromatinli yuvarlak çekirdek = Küçük Lenfosit.

Hücre tipini doğru teşhis etmek için morfolojik ipuçlarını kullanmak gerekir.

Lenfositlerin diğer lökositlerden (granülositler ve monositler) ayrılan temel kinetik özelliğini belirle

Lenfositler, kan ve doku arasında sürekli dolaşım (resirkülasyon) yapabilen tek lökosit grubudur.

Diğer lökositler (nötrofil, eozinofil, bazofil, monosit) dokuya geçtikten sonra (terminal diferansiyasyon veya apoptoz nedeniyle) kana geri dönmezler.

Anahtar Kavram

Lenfosit Resirkülasyonu ve Morfolojisi

Soru 33Soru →

Trombositlerin ultrastrüktürel incelemesinde merkezde yer alan granülomer bölgesinde bulunan, hücre içi sindirimde görevli asit hidrolaz gibi lizozomal enzimleri barındıran granül tipi aşağıdakilerden hangisidir?

Alfa granülleri

Delta granülleri

Lambda granülleri

Glikojen granülleri

Marjinal demet

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Lambda granülleri

Cevap

Trombositlerin lizozomları olarak kabul edilen ve hidrolitik enzimler içeren yapılar lambda granülleridir.

Doğru seçenek olan lambda granülleri, trombositlerin lizozomal yapılarıdır. Yaklaşık

175-250

nm çapındaki bu küçük veziküller, fagositoz sonrası artıkların sindirilmesi ve pıhtı çözünmesinde rol oynayan asit hidrolazlar ve diğer lizozomal enzimleri içerir.

Adım Adım Çözüm

Trombosit organellerinin yerleşimini belirleme

Trombositlerde organeller merkezdeki granülomer bölgesinde toplanmıştır.

Periferdeki hiyalamer bölgesi iskelet elemanlarını içerirken, granülomer metabolik ve fonksiyonel organelleri barındırır.

Lizozomal aktiviteyi gösteren granül tipini ayırt etme

Lambda granüllerinin asit hidrolaz içeriği tespit edildi.

Trombositlerdeki üç temel granül tipinden (alfa, delta, lambda) sadece lambda lizozomal fonksiyon görür.

Anahtar Kavram

Trombosit granül tipleri ve içerikleri

İpuçları

Trombosit granülleri alfabetik (Alfa, Delta, Lambda) olarak isimlendirilir; bunlardan biri doğrudan lizozomdur.

Tahmini Süre:45s

Soru 34Soru →

Kemik iliğinde hematopoez süreci; stromal hücrelerin desteği, sinüzoid yapısı ve öncül hücrelerin morfolojik değişimleri ile bir bütünlük içinde gerçekleşir. Bu süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Sinüzoidleri döşeyen endotel hücreleri, kesintisiz bir bazal lamina üzerine oturur ve pencereli (fenestralı) kapiller morfolojisi sergilerler.

Eritropoez ve granülopoez gelişim serilerinde hücreler olgunlaştıkça, nükleus kromatini yoğunlaşır ve nükleus/sitoplazma oranı azalır.

Adventisiyel retiküler hücreler, sentezledikleri Tip III kollajen (retiküler lifler) ile hematopoetik kordonlara yapısal destek sağlar.

Eritroblast adalarında merkezi konumdaki makrofajlar, eritroblastlara ferritin sağlayarak demir metabolizmasını destekler ve atılan çekirdekleri fagosite eder.

Olgunlaşan hücrelerin sinüzoid lümenine geçişi, endotel hücrelerinin sitoplazmasında geçici olarak oluşan transselüler göç porları aracılığıyla gerçekleşir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sinüzoidleri döşeyen endotel hücreleri, kesintisiz bir bazal lamina üzerine oturur ve pencereli (fenestralı) kapiller morfolojisi sergilerler.

Cevap

Sinüzoid endotelinin kesintisiz bazal laminaya sahip olduğunu ve pencereli yapıda olduğunu belirten ifade yanlıştır.

Kemik iliği sinüzoidleri, 'sinüzoidal (kesintili) kapiller' tipindedir. Bu damarların bazal laminası kesintilidir (bazı yerlerde hiç bulunmaz) ve endotel hücreleri pencereli (fenestralı) değildir. Hücreler lümene geçerken endotel hücrelerinin arasından değil, endotel hücresinin gövdesi içinde geçici olarak oluşan 'transselüler göç delikleri' içinden geçerler.

Adım Adım Çözüm

Kemik iliği sinüzoid duvar yapısını analiz et.

Sinüzoidlerin kesintili (discontinuous) bazal laminaya sahip olduğu ve endotel hücrelerinin pencereli (fenestrated) yapıda olmadığı belirlenir.

Kemik iliği sinüzoidleri, hücrelerin kolay geçişine izin verecek şekilde kesintili bir yapıya sahiptir.

Hücrelerin dolaşıma geçiş mekanizmasını değerlendir.

Hücrelerin endotel hücrelerinin içinden (transselüler) geçtiği doğrulanır.

Bu mekanizma, bazal laminanın kesintili olduğu bölgelerde hücrelerin seçici olarak dolaşıma katılmasını sağlar.

Prekürsör hücrelerdeki morfolojik değişimleri hatırla.

Olgunlaşma sırasında nükleusun yoğunlaştığı ve sitoplazmaya oranının (N/C oranı) azaldığı doğrulanır.

Hücreler özelleştikçe nükleer aktivite azalır ve çekirdek küçülerek sonunda dışarı atılır (eritropoezde).

Anahtar Kavram

Kemik iliği sinüzoidleri ve hematopoetik mikroçevre organizasyonu

Daha Fazla Pratik

Farklı organlardaki kapiller tiplerini (sürekli, pencereli, sinüzoidal) ve kemik iliği stromasında hematopoetik kök hücrelerin tutunmasını sağlayan molekülleri (CXCL12, SCF) gözden geçirin.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 35Soru →

Eritrositlerin mekanik dayanıklılığını ve esnekliğini sağlayan membran iskeleti, integral membran proteinlerine iki ana protein kompleksi aracılığıyla bağlanır. Spektrin tetramerlerinin uçlarının aktin filamanları, protein 4.1, addusin ve tropomiyozin ile birleşerek oluşturduğu "bağlantı kompleksi"nin (junctional complex) plazma membranına tutunmasından sorumlu temel transmembranöz protein aşağıdakilerden hangisidir?

Glikoforin C

Band 3 proteini

Ankyrin

Protein 4.2

Spektrin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Glikoforin C

Cevap

Eritrositlerde bağlantı kompleksinin (junctional complex) plazma membranına tutunmasını sağlayan temel transmembranöz protein Glikoforin C'dir.

Doğru yanıt olan protein, eritrosit membranında yer alan zengin sialik asit içeriğiyle negatif (zeta) potansiyel oluşturmasının yanı sıra, yapısal olarak bağlantı kompleksinin (junctional complex) ana integral çıpası görevini görür. Bu kompleks, aktin ve protein 4.1 aracılığıyla spektrin iskeletine bağlanarak membranın yatay stabilitesine katkıda bulunur.

Adım Adım Çözüm

Eritrosit membran iskeletinin yapısal organizasyonunu analiz et.

Membran iskeletinin dikey (ankyrin kompleksi) ve yatay (bağlantı kompleksi) etkileşimlerle membrana bağlandığı belirlenir.

İskeletin bütünlüğü bu iki bağlantı noktasına bağlıdır.

Bağlantı kompleksinin (junctional complex) içeriğini tanımla.

Kompleksin spektrin uçları, aktin, protein 4.1, addusin ve tropomiyozinden oluştuğu görülür.

Soruda sorulan bölge bu komplekstir.

Bu kompleksin lipid çiftine hangi transmembranöz proteinle tutunduğunu belirle.

Protein 4.1'in Glikoforin C ile etkileşime girerek kompleksi membrana sabitlediği sonucuna varılır.

Glikoforin C, bu kompleksin ana integral çıpasıdır.

Anahtar Kavram

Eritrosit membran iskeletinde bağlantı kompleksi ve Glikoforin C etkileşimi.

Soru 36Soru →

Lenfoid organların büyük çoğunluğu mezenşimal kökenli retiküler hücre ve liflerden oluşan bir bağ dokusu çatısı üzerinde gelişirken, timus bu konuda belirgin bir istisna teşkil eder. Timusun bu özgün yapısal çatısı ve histofizyolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Timusun parankimal çatısını oluşturan epitelyal retiküler hücreler, embriyolojik olarak 3. yutak cebi endoderminden köken alır.

Timus parankiması, diğer lenfoid organlarda olduğu gibi tip III kollajen (retiküler lif) ağından oluşan yoğun bir bağ dokusu iskeletine sahiptir.

Korteks tabakasında antijenik uyarım sonucu gelişen ve germinal merkez içeren lenfoid foliküller yaygın olarak gözlenir.

Kan-timus bariyeri, gelişmekte olan lenfositlerin antijenle temasını önlemek amacıyla medulladaki fenestreli kapillerler etrafında organize olmuştur.

Organın parankimasına giren afferent lenf damarları, subkapsüler sinüs aracılığıyla lenfositleri korteks bölgesine taşır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Timusun parankimal çatısını oluşturan epitelyal retiküler hücreler, embriyolojik olarak 3. yutak cebi endoderminden köken alır.

Cevap

Timusun parankimal çatısını oluşturan epitelyal retiküler hücreler embriyolojik olarak 3. yutak cebi endoderminden köken almaktadır.

Timus, embriyolojik olarak 3. (ve bazen 4.) yutak ceplerinin endoderminden gelişir. Bu endodermal hücreler, organın parankimal çatısını (sitoretikulum) oluşturacak olan epitelyal retiküler hücrelere (ERC) farklılaşır. Bu durum, çatısı mezodermal mezenşimden köken alan retiküler liflerden oluşan diğer lenfoid organlardan (dalak, lenf düğümü vb.) en temel farkıdır.

Adım Adım Çözüm

Timusun embriyolojik kökenini analiz etme

Timusun 3. yutak cebinin (faringeal poş) endoderminden geliştiği tespit edilir.

Timus, diğer lenfoid organların aksine bir epiteliyal organ taslağı olarak başlar ve daha sonra lenfositler tarafından infiltre edilir.

Stromal (çatı) yapısını diğer lenfoid organlarla karşılaştırma

Timusun çatısının retiküler lifler (tip III kollajen) yerine epitelyal retiküler hücrelerden (ERC) oluştuğu belirlenir.

ERC'ler birbirlerine desmozomlarla bağlanarak lenfositlerin olgunlaşması için gereken sitoretikulumu oluşturur.

Organın fonksiyonel histolojisini (folikül ve lenf akışı) değerlendirme

Timusta afferent lenf damarı ve lenfoid folikül bulunmadığı sonucuna varılır.

T-lenfositlerin antijenden bağımsız eğitimi için izole bir mikroçevre gereklidir.

Anahtar Kavram

Timus, endodermal kökenli epitelyal retiküler hücrelerden oluşan bir parankimal çatıya sahip, afferent lenf damarı ve lenfoid folikül içermeyen primer bir lenfoid organdır.

Daha Fazla Pratik

Timusun involüsyon sürecinde parankimal hücrelerin yerini hangi dokunun aldığına ve Hassall cisimciklerinin hangi tip epitelyal retiküler hücrelerden oluştuğuna odaklanabilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 0s

Soru 37Soru →

Lenf düğümlerinin subkapsüler sinüs ( $SCS$ ) bölgesindeki antijen yakalama ve lenfosit aktivasyonu süreçleri değerlendirildiğinde, bu bölgedeki makrofajların ve sinüs duvarının fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

CD169^+

(

Siglec-1

) eksprese eden

SCS

makrofajları, lenf ile gelen büyük opsonize antijenleri yakalayarak onları degrade etmeden yüzeylerinde tutar ve folikül sınırındaki B hücrelerine sunarlar.

B lenfositleri, afferent lenf içindeki antijenlere doğrudan erişebilmek için

SCS

endotel hücreleri arasından sinüs lümenine doğru sitoplazmik uzantılar (

ps\ddot{o}dopod

) gönderirler.

SCS

duvarını döşeyen endotel tabakası, lenf içindeki tüm antijenlerin kortekse kontrolsüz sızmasını önlemek amacıyla hem kapsül hem de korteks tarafında kesintisiz (por içermeyen) yapıdadır.

Çözünür küçük antijenler (

<70\ kDa

SCS

lümeninden folikül ve parakorteks derinliklerine fibroblastic retiküler hücrelerin oluşturduğu kanal sisteminden (

conduits

) bağımsız, serbest difüzyonla ulaşır.

SCS

makrofajları, yakaladıkları antijenleri parakorteks bölgesine taşıyarak burada

MHC-I

aracılığıyla sitotoksik T hücrelerini (

CD8^+

) doğrudan aktive eden ana hücre grubudur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: $CD169^+$ ( $Siglec-1$ ) eksprese eden $SCS$ makrofajları, lenf ile gelen büyük opsonize antijenleri yakalayarak onları degrade etmeden yüzeylerinde tutar ve folikül sınırındaki B hücrelerine sunarlar.

Cevap

Subkapsüler sinüs makrofajlarının antijeni intakt (parçalanmamış) halde yüzeylerinde tutup B hücrelerine sunduğu seçenek doğrudur.

Doğru seçenek,

SCS

makrofajlarının

CD169

reseptörü aracılığıyla büyük antijenleri yakalayıp parçalamadan yüzeylerinde tutarak B lenfositlerine sunduğunu belirten ifadedir. Bu mekanizma, foliküler hümoral yanıtın başlatılmasında merkezi öneme sahiptir.

Adım Adım Çözüm

Subkapsüler sinüs makrofajlarının (

SCS

makrofajları) kimliğini tanımlayın.

Bu hücreler

CD169^+

(

Siglec-1

) yüzey reseptörü eksprese ederler.

SCS makrofajları, lenf düğümüne giren lenf ile ilk temas eden hücrelerdir.

Antijen işleme mekanizmasını analiz edin.

Bu hücreler yakaladıkları büyük partikülleri veya virüsleri lizozomlara gönderip parçalamak yerine, yüzeylerinde intakt halde korurlar.

B hücrelerinin antijeni tanıması için antijenin üç boyutlu konformasyonunun bozulmaması gerekir.

Antijen transfer sürecini değerlendirin.

Yüzeyde tutulan antijenler, sinüsün hemen altındaki folikül sınırına göç eden saf B hücrelerine sunulur.

B hücreleri antijeni buradan alıp folikül derinliklerine ve germinal merkezlere taşırlar.

Anahtar Kavram

Subkapsüler Sinüs Makrofajları ve Antijen Transfer Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Lenf düğümündeki kanal sisteminin (

conduit\ system

) fibroblastic retiküler hücreler tarafından nasıl oluşturulduğunu ve tip IV kollajen içeriğini inceleyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru 38Soru →

Trombositlerin ultrastrüktürel bileşenleri ve fonksiyonel organizasyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Marjinal demet, hiyalamer bölgesinde yer alarak hücrenin karakteristik diskoid şeklinin korunmasını sağlayan mikrotübül dizisidir.

Açık kanaliküler sistem (OCS), plazma membranının invajinasyonları ile oluşarak pıhtılaşma faktörlerinin salınımı için yüzey alanını artırır.

Yoğun tübüler sistem (DTS), megakaryositlerin granüllü endoplazmik retikulum (

GER

) kanalcıklarından köken alan ve kalsiyum depolayan bir sistemdir.

Delta granülleri (yoğun cisimcikler); pirofosfat,

Ca^{2+}

ADP

ve serotonin içeren yapılardır.

Lambda granülleri, lizozomal enzimler içererek trombositlerin fagositoz ve pıhtı rezorpsiyonu işlevlerine katkıda bulunur.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yoğun tübüler sistem (DTS), megakaryositlerin granüllü endoplazmik retikulum ( $GER$ ) kanalcıklarından köken alan ve kalsiyum depolayan bir sistemdir.

Cevap

Yoğun tübüler sistemin (DTS) granüllü endoplazmik retikulumdan (

GER

) köken aldığını iddia eden seçenek yanlıştır; çünkü bu sistem düz endoplazmik retikulum (

SER

) kalıntılarından oluşur.

Doğru yanıt olan ifadede belirtilen Yoğun Tübüler Sistem (DTS), megakaryositlerin granüllü endoplazmik retikulumundan değil, düz endoplazmik retikulumundan (

SER

) köken alır. Bu sistem kalsiyum iyonlarının sekestrasyonunda ve siklooksijenaz aracılığıyla prostaglandin sentezinde kritik rol oynar.

Adım Adım Çözüm

Hiyalamer ve granülomer bölgelerinin içeriklerini ayırt et.

Hiyalamer yapısal elemanları (mikrotübül/mikrofilament), granülomer ise organelleri ve granülleri içerir.

Trombosit anatomisinin temel ayrımını yapmak için gereklidir.

Kanal sistemlerinin (OCS ve DTS) kökenlerini analiz et.

OCS'nin plazma membranı kökenli, DTS'nin ise düz endoplazmik retikulum (

SER

) kökenli olduğu belirlenir.

Bu iki sistem sıklıkla birbiriyle veya yanlış organel kökenleriyle karıştırılır.

Granül içeriklerini doğrula.

Alfa granülleri proteinleri (PDGF, vWF), Delta granülleri ise küçük molekülleri (

ADP

Ca^{2+}

) depolar.

Hücre içi depolama farklarını netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Yoğun tübüler sistem (DTS), megakaryositlerin düz endoplazmik retikulumundan (

SER

) köken alan, yüzeye açılmayan ve kalsiyum depolayan özel bir kanal sistemidir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru 39Soru →

Sağlıklı bir bireyin periferik kan yaymasında en nadir görülen lökosit tipi olan ve yüzeyinde $IgE$ antikorları için yüksek afiniteli reseptörler ( $Fc\epsilon RI$ ) taşıyan granülositin spesifik granüllerinde bulunan aşağıdaki maddelerden hangisi antikoagülan özellik gösterir?

Heparin

Histamin

Major bazik protein

Miyeloperoksidaz

Laktoferrin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Heparin

Cevap

Antikoagülan özellik gösteren madde heparindir.

Soruda tanımlanan hücre, periferik kanda en az bulunan (%0.5-1) ve

IgE

reseptörleri taşıyan bazofil granülositidir. Bazofillerin sitoplazmasındaki büyük, bazofilik granüller (spesifik granüller) heparin ve histamin içerir. Heparin, sülfatlanmış bir glikozaminoglikan olup kanın pıhtılaşmasını önleyen (antikoagülan) bir maddedir.

Adım Adım Çözüm

Hücre tipini tanımla

Bazofil

Periferik kanda en az bulunan granülosit (%0-1) olması ve yüzeyinde yüksek afiniteli IgE reseptörleri taşıması bazofilleri tanımlar.

Spesifik granül içeriğini hatırla

Heparin ve Histamin

Bazofillerin spesifik granülleri karakteristik olarak heparin, histamin ve eozinofil kemotaktik faktör (ECF-A) içerir.

Fonksiyonel eşleştirme yap

Heparin

Histamin vazodilatasyon yaparken, heparin sülfatlı yapısı sayesinde antikoagülan olarak görev yapar.

Anahtar Kavram

Bazofillerin morfolojik, fonksiyonel ve granüler özellikleri

Soru 40Soru →

Nötrofil polimorfnüveli lökositler, fagositoz yetenekleri ve içerdikleri çeşitli granüller sayesinde vücudun savunma mekanizmalarında kritik rol oynarlar. Bu hücrelerin spesifik (sekonder) granülleri içerisinde yer alan ve serbest demiri bağlayarak bakterilerin çoğalmasını engelleyen (bakteriyostatik) protein aşağıdakilerden hangisidir?

Miyeloperoksidaz

Laktoferrin

Majör temel protein

Heparin

Asit hidrolazlar

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Laktoferrin

Cevap

Nötrofillerin spesifik granüllerinde bulunan ve demir bağlama özelliğiyle bakteriyostatik etki gösteren madde laktoferrindir.

Laktoferrin, nötrofillerin spesifik (sekonder) granüllerinde yer alan bir proteindir. En önemli fonksiyonu, bakterilerin çoğalması için gerekli olan serbest demiri bağlayarak ortamdan uzaklaştırmasıdır. Bu durum bakterilerin metabolizmasını bozarak 'bakteriyostatik' (çoğalmayı durdurucu) bir etki yaratır.

Adım Adım Çözüm

Nötrofil granüllerinin içeriğini sınıflandır.

Nötrofillerde azurofilik (primer), spesifik (sekonder) ve tersiyer granüller bulunur.

Hangi proteinin hangi granül tipinde yer aldığını belirlemek için temel sınıflandırma gereklidir.

Spesifik (sekonder) granüllerin fonksiyonel proteinlerini analiz et.

Spesifik granüllerde laktoferrin, lizozim, alkalen fosfataz ve tip IV kollajenaz bulunur.

Soruda istenen spesifik granül içeriğine odaklanmak çözüm yolunu daraltır.

Demir bağlama ve bakteriyostatik etkiyi eşleştir.

Laktoferrin, demiri bağlayarak bakterilerin metabolik faaliyetlerini durdurur.

Laktoferrinin temel biyokimyasal fonksiyonu demir şelasyonu yoluyla bakteriyostaz sağlamaktır.

Anahtar Kavram

Nötrofil spesifik (sekonder) granülleri ve laktoferrin fonksiyonu

Tahmini Süre:50s

ÖncekiSayfa 2 / 16Sonraki

Kan ve Lenfoid Sistem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Alternatif Yöntem

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Cevap

Adım Adım Çözüm