Bakteri Genetiği

Bakterilerde farklı sınıflardan antibiyotiklere karşı direnç kodlayan genleri ("gen kasetleri") yakalayıp bünyesine katan, bu genlerin bir promotör aracılığıyla topluca ifade edilmesini sağlayan ve genellikle plazmid veya transpozonlar üzerinde taşınan genetik eleman aşağıdakilerden hangisidir?

Klinik örneklerden izole edilen bakterilerde direnç genlerinin hızlı yayılmasından sorumlu olan ve "sıçrayıcı genler" olarak da bilinen transpozonlar hakkında verilen aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Klinik izolatlar arasında, özellikle çoklu ilaç dirençli ($MDR$) Gram negatif bakterilerde direnç genlerinin birikmesinde ve yayılmasında merkezi bir rol oynayan, gen kasetlerini 'integraz' enzimi aracılığıyla bünyesine katan genetik elemanlar olan integronlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Bakteriyofajlar aracılığıyla gerçekleşen genetik madde aktarımında; faj genomunun bakteri kromozomunda belirli bir bölgeye entegre olması (profaj) ve bu bölgeden ayrılırken (eksizyon) komşuluğundaki sınırlı sayıdaki bakteri genini de yanına alarak yeni bir konak hücreye taşıması süreci aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde, özellikle düşük kopya sayılı plazmidlerin hücre bölünmesi sırasında yavrulara aktarılamaması durumunda, plazmidi kaybeden hücrelerin selektif olarak elimine edilmesini sağlayan ve "post-segregasyonel ölüm" (addiction modules / toksin-antitoksin sistemleri) olarak bilinen düzeneğin temel işleyiş prensibi aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri genetiğinde genetik materyal aktarım mekanizmalarından biri olan konjugasyon, farklı bakteri türlerinde farklı moleküler özellikler sergileyebilmektedir. *Enterococcus faecalis* gibi bazı Gram-pozitif bakterilerde, Gram-negatiflerdeki pilus yapısından farklı olarak hücrelerin birbirine kümelenmesini (agregasyon) sağlayan özel bir sistem mevcuttur.

Bu sistemde alıcı hücre tarafından salgılanan, verici hücredeki plazmid genlerini (tra genleri) aktive ederek "agregasyon maddesi" sentezini indükleyen ve böylece hücrelerin temasını sağlayarak gen aktarımını başlatan sinyal molekülleri aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde çoklu ilaç direncinin (MDR) yayılmasında kritik öneme sahip olan Sınıf 1 integronlar; bir integraz geni ($intI1$), bir birincil rekombinasyon bölgesi ($attI$) ve direnç kasetlerinin ekspresyonunu sağlayan bir ortak promotörden ($Pc$) oluşur. İntegrona giren gen kasetleri genellikle promotörsüz (açık okuma çerçevesi - ORF şeklinde) olduğu için, bu kasetlerin ekspresyonu bütünüyle $Pc$ promotörüne bağımlıdır. Sınıf 1 integronlarda yer alan bu ortak promotör ($Pc$), genetik organizasyon açısından aşağıdaki bölgelerin hangisinde konumlanmıştır?

Bakteriyel faz varyasyonu mekanizmalarından biri olan *Salmonella* flagellin değişimi ($H1$-$H2$ switch), bakterinin yüzey antijenlerini değiştirerek konak savunmasından kaçmasını sağlar. Bu genetik kontrol mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakterilerde gerçekleşen genetik materyal aktarım mekanizmalarından hangisi, ortamda bulunan ekzonükleaz ($DNaz$) enzimlerinden etkilenerek durur veya engellenir?

Bakterilerde çoklu antibiyotik direnç genlerinin organizasyonunda, yatay transferinde ve ekspresyonunda kritik role sahip olan "integron" sistemlerinin yapısal ve fonksiyonel özellikleri dikkate alındığında, gen kasetlerinin entegrasyonu ve bu genlerin transkripsiyonel kontrolü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bakterilerde genetik çeşitliliğin oluşmasında ve mobil genetik elemanların hareketinde rol oynayan en basit transpoze edilebilir birimler olan "İnsersiyon Dizileri" (Insertion Sequences - IS) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Lizojenik döngüye giren ılımlı ($temperate$) bir bakteriyofajın DNA'sının, konak bakteri kromozomundan ayrılması sırasında çevrelediği bakteriyel DNA segmentini de beraberinde alarak hatalı bir şekilde kesilmesi ($eksizyonu$) sonucu ortaya çıkan ve yeni bir konak hücreye gen aktarımı yapabilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir hastanenin yoğun bakım ünitesinde yatan bir hastadan izole edilen *Klebsiella pneumoniae* suşunun hem karbapenemlere hem de aminoglikozidlere dirençli olduğu saptanmıştır. Yapılan moleküler incelemede, bu direnç genlerini taşıyan segmentin hem plazmidler hem de bakteriyel kromozom arasında yer değiştirebildiği, ancak bu segmentin kendi başına bağımsız bir replikon olmadığı ve uç kısımlarında ters dönmüş tekrarlar ($inverted$ $repeats$) içerdiği saptanmıştır. Bakterilerde antibiyotik direncinin yayılmasında kritik rol oynayan bu genetik eleman aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde antibiyotik direnç genlerini taşıyan plazmidlerin (R plazmidi), bir bakteriden diğerine 'seks pilusu' aracılığıyla ve doğrudan hücreler arası temas yoluyla aktarıldığı genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?