Soru

Zorluk: KolayEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerde ağır basan edebî sanatları, yanlarında verilen kavramlarla eşleştiriniz.

  • Kükremiş sel gibiyim, bendimi çiğner, aşarım.Teşbih
  • Ağlarım hâtıra geldikçe gülüştüklerimiz.Tezat
  • Güzel şeyler düşünelim diye / Yemyeşil oluvermiş ağaçlar.Hüsnütalil
  • Bir ah çeksem dağı taşı eritir.Mübalağa

Cevap

Dizeler ve sanatlar şu şekilde eşleşmektedir: Kükremiş sel benzetmesi Teşbih; ağlamak ve gülüşmek karşıtlığı Tezat; ağaçların yeşermesini güzel düşüncelere bağlama Hüsnütalil; ahın dağı eritmesi ise Mübalağa sanatıdır.
Verilen dizelerdeki 'sel gibiyim' ifadesi teşbih (benzetme), 'ağlamak ve gülüşmek' ifadeleri tezat (karşıtlık), ağaçların yeşermesinin güzel bir amaca bağlanması hüsnütalil (güzel nedene bağlama) ve ahın dağı eritmesi ifadesi mübalağa (abartma) sanatlarını açıkça temsil etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci dizedeki benzetme unsurlarını belirleme
Dizede 'gibi' edatı ve kükremiş sel unsuruyla benzetme yapılmıştır.
Teşbih sanatını tespit etmek için benzetme edatı ve yönü incelenir.
2
İkinci dizedeki kavramlar arası ilişkiyi inceleme
'Ağlamak' ve 'gülüşmek' sözcükleri tespit edilmiştir.
Anlamca birbirine zıt kavramların bir arada kullanılması tezat sanatını oluşturur.
3
Üçüncü dizedeki neden-sonuç ilişkisini analiz etme
Doğal bir olay olan ağaçların yeşermesi, 'güzel şeyler düşünmek' amacına bağlanmıştır.
Hüsnütalil, bir doğa olayını gerçek sebebi dışında güzel bir sebebe bağlama sanatıdır.
4
Dördüncü dizedeki anlatım derecesini değerlendirme
Bir ahın fiziksel olarak dağı eritmesi imkansızdır.
Sözün etkisini artırmak için bir durumun olduğundan çok daha büyük gösterilmesi mübalağadır.

Anahtar Kavram

Edebî sanatlarda teşbih, tezat, hüsnütalil ve mübalağa kavramlarının temel özellikleri ve dizelerdeki görünümleri.
Bu soruyu puanla