Soru

Zorluk: OrtaJeolojik ve Jeomorfolojik Kökenli Ekstrem Doğa Olayları

Aşağıdaki haritada, Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde yer alan ve Orta Atlas Sırtı üzerinde bulunan İzlanda adası gösterilmiştir. İzlanda, jeolojik yapısı gereği sık sık ekstrem volkanik püskürmelere sahne olmaktadır.

Buna göre, İzlanda'da meydana gelebilecek ekstrem bir volkanik patlamanın, aşağıda verilen olaylardan hangisine doğrudan yol açması beklenemez?

  1. A
    Atmosfere salınan yoğun kül ve gaz bulutlarının güneş ışınlarını engellemesiyle küresel ölçekte geçici soğuma dönemlerinin yaşanması
  2. B
    Yanardağ üzerindeki örtü buzullarının hızla erimesiyle vadi yataklarında şiddetli çamur akıntılarının (lahar) oluşması
  3. C
    Okyanus tabanındaki çökmeler ve kütle hareketleri sonucunda kıyıları etkileyen tsunami dalgalarının oluşması
  4. D
    Havaya karışan kükürtlü gazların atmosferdeki su buharıyla reaksiyona girmesi sonucu asit yağmurlarının meydana gelmesi
  5. Okyanus yüzey sıcaklıklarının aşırı artmasına bağlı olarak saatteki hızı 120 km/sa120\text{ km/sa} değerini aşan tropikal siklonların tetiklenmesiCevap

Cevap

Okyanus yüzey sıcaklıklarının aşırı artmasına bağlı olarak saatteki hızı 120 km/sa120\text{ km/sa} değerini aşan tropikal siklonların tetiklenmesi
Doğru cevap, tropikal siklonların oluşumunu belirten seçenektir. Tropikal siklonlar, okyanus yüzey sıcaklığının yüksek olduğu tropikal kuşakta (3030 derece enlemleri arasında) hava basıncı farklarıyla oluşan meteorolojik olaylardır. İzlanda gibi kutba yakın soğuk kuşakta bulunan aktif bir volkanik adadaki patlama, tropikal siklonları doğrudan tetikleyemez.

Adım Adım Çözüm

1
İzlanda'nın jeolojik konumunu ve volkanizmanın doğasını analiz etme.
İzlanda, levhaların ayr��m sınırında (Orta Atlas Sırtı) yer alan, jeolojik kökenli ekstrem olayların yaygın olduğu aktif bir alandır.
Sorudaki köken analizini doğru yapabilmek için öncelikle b��lgedeki hâkim ekstrem doğa olayını belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen ekstrem olayların kökenlerini ve volkanizma ile ilişkilerini değerlendirme.
Geçici soğuma, lahar, tsunami ve asit yağmurları volkanizmanın doğrudan veya dolaylı olarak tetikleyebileceği jeolojik, jeomorfolojik ve klimatolojik sonuçlardır. Ancak tropikal siklonlar sıcak okyanus sularında oluşan tamamen bağımsız meteorolojik kökenli olaylardır.
Hangi olayın volkanik patlamayla doğrudan tetiklenemeyeceğini belirlemek için ilişkileri sınıflandırmak gerekir.
3
Doğru seçeneği belirleme.
Tropikal siklonların oluşumu volkanik faaliyetlere bağlı değildir, dolayısıyla doğrudan tetiklenmesi beklenemez.
Soruda istenen 'beklenemez' durumunu netleştirmek.

Anahtar Kavram

Jeolojik kökenli ekstrem olayların diğer ekstrem olaylarla olan nedensellik ilişkisi ve sınıflandırılması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla