Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç;<br>Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç!

Yahya Kemal Beyatlı’ya ait bu beyitteki söz sanatlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ömrün son yılları, 'akşam' ve 'son fasıl' ifadeleriyle açık istiare yoluyla anlatılmıştır.
  2. B
    'Ömür' kavramına insan özellikleri verilerek seslenilmiş, böylece teşhis ve nida sanatları yapılmıştır.
  3. İkinci dizedeki 'son fasıl' ifadesinde, benzeyen ve kendisine benzetilen ögelerin her ikisi de açıkça belirtilerek teşbih-i beliğ yapılmıştır.Cevap
  4. D
    İlk dizedeki 'geç' sözcüğü ile ikinci dizedeki 'geç' eylemi arasında sesteşlik ilişkisinden yararlanılarak cinas sanatı yapılmıştır.
  5. E
    'Akşam', 'vakit', 'geç' ve 'fasıl' kelimeleriyle zaman temalı bir tenasüp sanatı oluşturulmuştur.

Cevap

İkinci dizedeki 'son fasıl' ifadesinde, benzeyen ve kendisine benzetilen ögelerin her ikisinin de açıkça belirtilerek teşbih-i beliğ yapıldığını savunan seçenektir.
Doğru cevap, ikinci dizedeki 'son fasıl' ifadesinde teşbih-i beliğ yapıldığını iddia eden seçenektir. Teşbih-i beliğde benzetmenin temel ögeleri olan benzeyen ve kendisine benzetilenin her ikisinin de bulunması gerekir (örneğin 'gençlik bir mevsimdir' gibi). Ancak bu dizede benzeyen öge (yaşlılık veya ömrün son dönemi) açıkça zikredilmemiş, sadece kendisine benzetilen olan 'son fasıl' ifadesi kullanılmıştır. Bu durum teşbih-i beliğ değil, açık istiare örneğidir. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitteki 'akşam' ve 'son fasıl' kelimelerini anlam yönünden incelemek.
Bu sözcüklerin ömrün son dönemi (yaşlılık) yerine kullan��ldığı görülür. Benzeyen (yaşlılık) söylenmeyip sadece kendisine benzetilenler (akşam, son fasıl) söylendiği için burada açık istiare vardır. Teşbih-i beliğ iddiası geçersizdir.
İstiare ile teşbih-i beliğ arasındaki temel yapısal farkı ortaya koymak.
2
'Ey ömrüm' ifadesini ve ömür kavramına yöneltilen hitabı incelemek.
Cansız/soyut bir kavram olan ömre insan gibi seslenildiği için teşhis (kişileştirme) ve nida (seslenme) sanatlarının bir arada yapıldığı doğrulanır.
Beyitteki kişileştirme ve hitap ögelerini belirlemek.
3
Beyitteki 'geç' sözcüklerinin tür ve anlamlarını karşılaştırmak.
İlk dizedeki 'geç' (erken karşıtı olan zaman kavramı) ile ikinci dizedeki 'geç' (geçmek fiili) sesteştir. Bu sesteşlik cinas sanatını oluşturur.
Cinas sanatının varlığını dil bilgisel ve anlamsal açıdan doğrulamak.
4
Beyitteki tematik kelime gruplarını tespit etmek.
'Akşam', 'vakit', 'geç' ve 'fasıl' kelimelerinin zaman ve dönem bildiren ortak bir anlamsal alana ait olduğu, dolayısıyla tenasüp sanatı yapıldığı doğrulanır.
Tenasüp sanatının varlığını kelimeler arası anlam ilişkileri üzerinden kanıtlamak.

Anahtar Kavram

İstiare ve Teşbih-i Beliğ Farkı ile Diğer Söz Sanatlarının Analizi
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru