Soru

Zorluk: Çok zorBitkisel Dokular ve Hücre Tipleri

Bitkilerde dış çevreyle gaz alışverişi ve su iletimini/atılımını sağlayan epidermis türevleri (stoma, hidatot) ile peridermis üzerinde bulunan lentisellerin (kovucuklar) yapısal ve fizyolojik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Stomalar, bekçi hücrelerindeki turgor basıncının artmasıyla açılıp gaz alışverişini ve terlemeyi sağlarken; lentiseller aktif açılıp kapanma mekanizması olmayan, peridermis üzerinde bulunan ve gaz alışverişi sağlayan cansız yapılardır.
  2. B
    Yapraklarda bulunan stomalar ve hidatotlar köken olarak epidermis tabakasından farklılaşırken; odunsu gövdelerde yer alan lentiseller, epidermis parçalandıktan sonra mantar kambiyumunun faaliyetiyle peridermiste oluşur.
  3. C
    Stomalar ve lentisellerden çevreye verilen su gaz (su buharı) halinde olduğundan saf su niteliğindeyken; hidatotlardan damlama (guttasyon) ile atılan su sıvı halde olup içinde mineral tuzlar ve bazı organik maddeleri de barındırır.
  4. Havadaki nem oranının çok yüksek olduğu ve terlemenin sınırlandığı durumlarda hidatotlardan gerçekleşen damlama (guttasyon) olayı ile lentisellerden gaz alışverişinin sürdürülmesi, bu yapılardaki özelleşmiş hücrelerin aktif taşıma ile ATP harcaması sayesinde gerçekleşir.Cevap
  5. E
    Bitkilerde stomalar yaprak ve genç gövdelerde yoğun olarak bulunup terleme hızını kontrol edebilirken; lentiseller sadece peridermis örtülü odunsu kısımlarda bulunur ve kloroplast içermedikleri için fotosentez yapamazlar.

Cevap

Havadaki nemin yüksek olduğu durumlarda gerçekleşen damlama (guttasyon) ve lentisel faaliyetlerinin aktif taşıma ile ATP harcanarak yapıldığını iddia eden önerme biyolojik olarak yanlıştır.
Damlama (guttasyon) olayı kök basıncının etkisiyle pasif olarak gerçekleşen bir süreçtir; ayrıca lentiseller cansız hücrelerden oluştuğu için aktif taşıma yapamaz ve doğrudan ATP harcayamazlar. Bu nedenle bu süreçlerin aktif taşıma ve ATP harcanmasıyla gerçekleştiğini savunan önerme yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Stoma, lentisel ve hidatot yapılarının köken aldığı dokuları ve hücre canlılık durumlarını analiz etme.
Stoma ve hidatot epidermisten köken alır. Stoma canlı bekçi hücrelerinden oluşurken hidatot cansız parankimatik hücreler ve ksilem ucu ile bağlantılıdır. Lentisel ise peridermiste yer alan cansız hücre kümesidir.
Bu yapıların canlı olup olmadığını ve aktif taşıma yapıp yapamayacaklarını belirlemek için canlılık durumlarının bilinmesi gerekir.
2
Stoma, lentisel ve hidatot yapılarında gerçekleşen madde atım mekanizmalarını ve enerji gereksinimlerini değerlendirme.
Stomalar turgor basıncı değişimleriyle aktif olarak açılıp kapanabilir. Ancak lentiseller ve hidatotlar sürekli açıktır. Lentisellerden gaz halinde, hidatotlardan ise sıvı halde su (ve mineral) atılır. Ksilemde su taşınımı ve hidatotlardan damlama (guttasyon) kök basıncı gibi fiziksel faktörlerle gerçekleşir; bu yapılarda aktif taşıma ile doğrudan ATP harcanarak su pompalanması söz konusu değildir.
Hangi süreçlerin aktif hangilerinin pasif olduğunu belirlemek, yanlışı bulmamızı sağlar.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu test etme.
Lentisel ve hidatot faaliyetlerinin aktif taşıma ve doğrudan ATP tüketimi ile gerçekleştiğini iddia eden ifadenin biyolojik olarak yanlış olduğu saptanır.
Hatalı olan bilimsel önermeyi tespit ederek doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Bitkisel dokular ve epidermis/peridermis türevlerinin yapısal/fizyolojik özellikleri
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla