Soru

Zorluk: OrtaÂşık Edebiyatı Temsilcileri

XIX. yüzyılda yaşamış; memleketi Erzurum'dan ayrılarak Anadolu'nun pek çok bölgesini gezmiş ve bu seyahatlerin etkisiyle şiirlerinde gurbet temasını derinden işlemiştir. Klasik medrese eğitimi almasının da etkisiyle Divan edebiyatına ilgi duymuş, hem aruz hem de hece ölçüsünü kullanmıştır. Aruzla yazdığı divan, kalenderî ve selislerin yanı sıra asıl şöhretini hece ölçüsüyle söylediği, duygu dolu koşma ve semaileriyle kazanmıştır. Kendisinden sonra gelen birçok halk şairini etkileyerek kendi adıyla anılan bir âşık kolunun kurucusu olmuştur.

Bu parçada özellikleri belirtilen âşık edebiyatı sanatçısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Dadaloğlu
  2. B
    Seyranî
  3. C
    Karacaoğlan
  4. Erzurumlu EmrahCevap
  5. E
    Âşık Ömer

Cevap

Erzurumlu Emrah
Parçada söz edilen özellikler (19. yüzyılda yaşama, medrese eğitimi alma, aruz ve heceyi birlikte kullanıp divan, kalenderî, selis yazma, gurbet teması ve bir âşık kolu kurma) doğrudan Erzurumlu Emrah'a aittir. Erzurumlu Emrah, kurduğu 'Emrah Kolu' ile Tokatlı Nuri gibi birçok halk şairini etkilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen ipuçlarını analiz etme
Tanıtılan şairin 19. yüzyılda yaşadığı, hem hece hem de aruz ölçüsünü kullandığı, divan, kalenderî, selis gibi türlerde yazdığı, gurbet temasını işlediği ve kendi adıyla anılan bir âşık kolu kurduğu tespit edilir.
Şairin kimliğini belirlemek için ayırt edici özellikleri gruplandırmak gerekir.
2
��airleri ölçü ve yüzyıl özelliklerine göre eleme
Karacaoğlan (17. yüzyıl ve sadece hece) ile Âşık Ömer (17. yüzyıl) zaman ve biçim yönünden elenir. Dadaloğlu (sadece hece) elenir. Seyranî ise daha çok taşlamalarıyla tanınır ve böyle bir âşık kolunun kurucusu değildir. Geriye tüm şartları sağlayan Erzurumlu Emrah kalır.
Seçeneklerdeki şairlerin biyografik ve edebi niteliklerini parçadaki bilgilerle karşılaştırarak doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Âşık Edebiyatı Temsilcileri ve Edebî Özellikleri

Alternatif Yöntem

Şairlerin yüzyıllarını ve ölçü tercihlerini (sadece hece / hem hece hem aruz) gruplandırarak eleme yöntemiyle de doğru cevaba ulaşılabilir. Örneğin Karacaoğlan ve Dadaloğlu'nun aruz kullanmadığı bilinirse bu iki seçenek doğrudan elenir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla