Soru

Zorluk: Çok zor93 Harbi ve Berlin Antlaşması

93 Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) ve sonrasında imzalanan Berlin Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin dış politikasında ve toprak bütünlüğünde köklü değişimlere yol açmıştır. Aşağıda verilen diplomatik kararları ve antlaşma maddelerini, bu kararların doğurduğu jeopolitik ve stratejik sonuçlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Ayastefanos Antlaşması ile kurulan büyük Bulgaristan Prensliği'nin Berlin Antlaşması ile üç bölgeye ayrılarak asıl Bulgaristan'ın Osmanlı Devleti'ne vergi veren özerk bir prenslik haline getirilmesiRusya'nın Ege Denizi ve Akdeniz'e inerek sıcak denizlere ula��ma (Panslavizm) hedefine karşı Avrupalı güçlerin denge politikasını işleterek bu ülkenin nüfuz alanını sınırlandırması
  • 93 Harbi sonrasındaki diplomatik süreçte, Osmanlı Devleti'nin Kıbrıs adasının yönetimini geçici olarak İngiltere'ye devretmesiİngiltere'nin Kırım Savaşı'ndan beri izlediği 'Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma' politikasını fiilen terk ederek kendi Akdeniz ve Süveyş Kanalı güvenliğini önceliklendirmesi
  • Berlin Antlaşması'nın 61. maddesi ile Ermenilerin yaşadığı vilayetlerde (Vilayet-i Sitte) ıslahat yapılması ve bu ıslahatların Avrupalı devletlerin denetimine sunulması kararıOsmanlı Devleti'nin iç meselesi niteliğindeki bir konunun uluslararası hukuk metnine girerek dış müdahalelere açık hale gelmesi ve ayrılıkçı hareketlere diplomatik zemin hazırlanması
  • Kars, Ardahan ve Batum'un (Elviye-i Selâse) Rusya'ya bırakılmasına karşılık, Ayastefanos'ta Rusya'ya verilen Doğubayazıt'ın Berlin Antlaşması ile Osmanlı Devleti'ne iade edilmesiDoğu Anadolu'da Rusya lehine kurulan jeopolitik üstünlüğün sınırlandırılarak Osmanlı Devleti'nin Erzurum ve civarındaki savunma hattını korumasının sağlanması

Cevap

Bulgaristan Prensliği'nin bölünmesi ile Rusya'nın Ege'ye inmesinin engellenmesi; Kıbrıs'ın devri ile İngiltere'nin toprak bütünlüğünü koruma politikasından vazgeçmesi; Ermeni ıslahat maddesi ile konunun uluslararasılaşması ve dış müdahaleye zemin hazırlanması; Doğubayazıt'ın iadesi ile Doğu Anadolu'daki Osmanlı savunma hattının korunması eşleşmektedir.
Yapılan eşleştirmede: Bulgaristan'ın bölünmesi Rusya'nın sıcak denizlere inmesini önlemek için Avrupalıların uyguladığı denge politikasının sonucudur. Kıbrıs'ın İngiltere'ye bırakılması İngiltere'nin geleneksel Osmanlı politikasını terk edip kendi çıkarlarına odaklandığını gösterir. Ermenilerle ilgili madde iç işlerinin uluslararasılaşmasına yol açmıştır. Doğubayazıt'ın iadesi ise Osmanlı'nın Doğu Anadolu'daki Erzurum savunma hattını muhafaza etmesine imkân tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Bulgaristan Prensliği'ne dair Ayastefanos ve Berlin antlaşmaları arasındaki farkları analiz edin.
Ayastefanos ile kurulan büyük Bulgaristan'ın Rusya'nın Akdeniz'e inmesine hizmet edeceği düşünülerek Berlin'de üçe bölündüğü ve Rus nüfuzunun sınırlandırıldığı belirlenir.
Balkanlar'da Rus nüfuzunun ve sıcak denizlere inme politikasının engellenmesi hedeflenmiştir.
2
Kıbrıs'ın İngiltere'ye geçici olarak devredilmesinin diplomatik amacını değerlendirin.
İngiltere'nin Berlin Konferansı'nda Osmanlı lehine tavır alması karşılığında bu üssü elde ettiği ve Osmanlı toprak bütünlüğünü koruma politikasını sonlandırarak kendi Doğu Akdeniz çıkarlarını önceliklendirdiği görülür.
İngiliz dış politikasındaki köklü makas değişimini ve Akdeniz egemenliğini kavramak için gereklidir.
3
Berlin Antlaşması'nın Ermeni ıslahatlarına dair maddesini (61. madde) yorumlayın.
Bu kararla Ermeni meselesinin ilk kez uluslararası hukuk düzeyinde tanındığı, Osmanlı'nın iç meselesinin dış devletlerin denetimine bırakılarak uluslararasılaştığı anlaşılır.
Osmanlı egemenlik haklarının zedelenmesi ve Ermeni sorununun başlangıç noktasını tespit etmek amacıyla yapılır.
4
Doğu Anadolu sınırındaki değişiklikleri (Elviye-i Selâse ve Doğubayazıt) inceleyin.
Kars, Ardahan ve Batum Rusya'ya bırakılırken Doğubayazıt'ın iade edilmesi, Osmanlı'nın Doğu Anadolu'daki güvenlik sınırlarını korumasını ve Erzurum hattının savunulmasını kolaylaştırmıştır.
Jeopolitik sınır değişikliklerinin askeri ve savunma açısından etkilerini değerlendirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

93 Harbi sonrasında imzalanan Ayastefanos ve Berlin antlaşmaları çerçevesinde değişen sınırların, dış politikadaki denge arayışlarının ve uluslararası güç dengelerinin analizi.

Alternatif Yöntem

Ayastefanos Antlaşması'nın Berlin Antlaşması'na dönüşürken hangi maddelerin Avrupalı devletlerin çıkarları doğrultusunda revize edildiğini karşılaştırarak eşleştirme daha hızlı yapılabilir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla