Examkin

Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Enerji Kaynakları ve Kullanımı

Türkiye'de elektrik enerjisi üretimi gerçekleştiren santrallerin coğrafi özellikleri, hammadde temini ve üretim koşulları hakkında araştırma yapan bir coğrafyacının ulaştığı aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Denizli (Sarayköy) ve Aydın (Germencik) jeotermal santralleri kırıklı yer yapısına bağlı olarak yer altından gelen sıcak su buharından elektrik ürettiği için üretim miktarları iklim koşullarından etkilenmez.
  2. B
    Şanlıurfa (Atatürk) ve Elazığ (Karakaya) hidroelektrik santralleri, Fırat Nehri üzerindeki baraj göllerindeki su seviyesinin mevsimsel değişimine göre yıl içinde değişken kapasitelerle çalışır.
  3. C
    Zonguldak (Çatalağzı) termik santrali, yüksek kalori değerine sahip ve I. jeolojik zamanda oluşmuş taş kömürünü enerji kaynağı olarak kullandığı için atmosfere sera gazı salınımı yapan tesisler arasında yer alır.
  4. Kırklareli (Hamitabat) ve İstanbul (Ambarlı) termik santralleri, Marmara Bölgesi'ndeki zengin yerli linyit yataklarına yakın kurulmuş olup hammaddeye yakın yer seçimi ilkesine örnek oluşturur.Cevap
  5. E
    Balıkesir ve İzmir çevresinde yoğunlaşan rüzgar santralleri, kıyı kuşağındaki yüksek rüzgar potansiyelinden yararlanan ve elektrik üretimi sırasında karbondioksit emisyonuna neden olmayan temiz enerji kaynaklarıdır.

Cevap

Kırklareli (Hamitabat) ve İstanbul (Ambarlı) termik santrallerinin yerli linyit yataklarına bağlı olarak kurulduğu ve hammaddeye yakınlık ilkesine dayandığı yargısı yanlıştır.
Kırklareli (Hamitabat) ve İstanbul (Ambarlı) termik santralleri linyit yataklarına yakın kurulmamıştır; bu santraller ithal ve yerli doğal gaz ile çalışmaktadır. Marmara Bölgesi'nde linyit yatakları bulunsa da, bu iki santralin yer seçiminde tüketim merkezlerine (sanayi ve nüfus yoğunluğuna) yakınlık ile doğal gaz boru hatları/ithalat limanlarına yakınlık belirleyici olmuştur. Bu nedenle linyit yataklarına yakın kuruldukları ve hammaddeye yakınlık ilkesine örnek oluşturdukları yönündeki ifade coğrafi açıdan yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Santrallerin kullandığı enerji kaynaklarını ve yakıt türlerini belirleyin.
Hamitabat ve Ambarlı santralleri doğal gaz kullanırken; Çatalağzı taş kömürünü, Sarayköy ve Germencik jeotermali (sıcak su/buhar), Atatürk ve Karakaya barajları ise suyu (hidroelektrik) kullanır.
Her santralin enerji kaynağı türünü netleştirmek, kuruluş yeri kriterlerini doğru analiz etmenin temelidir.
2
Santrallerin kuruluş yerlerinin belirlenmesindeki coğrafi ve ekonomik etkenleri inceleyin.
Doğal gaz santrallerinin sanayi ve nüfusun yoğun olduğu büyük tüketim merkezlerine (Marmara) ve boru hatlarına yakın kurulduğu; jeotermal santrallerin fay hatlarına bağlı olduğu; hidroelektrik santrallerin ise akarsu potansiyeline göre yer seçtiği belirlenir.
Yargıların doğruluğunu test etmek için hammaddeye yakınlık, pazara yakınlık ve doğal çevre koşullarının etkilerini karşılaştırmak gerekir.
3
Yanlış olan coğrafi bilgiyi tespit edin.
Hamitabat ve Ambarlı santrallerinin Marmara Bölgesi'ndeki linyit yataklarına yakın kurulduğu iddiasının yanlış olduğu, bu tesislerin doğal gazla çalıştığı ve tüketim/pazara yakınlık odaklı konumlandırıldığı sonucuna ulaşılır.
Coğrafi eşleştirmeler ve lokasyon teorileri arasındaki çelişkiyi bularak soruyu çözümlemek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Türkiye'de Elektrik Üreten Santrallerin Dağılışı ve Kuruluş Yeri Seçim Kriterleri
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'de Enerji Kaynakları ve Kullanımı

Bu konudan daha fazla soru