Examkin

Soru

Zorluk: ZorToplumsal Değerler, Normlar ve Toplumsal Kontrol

Toplumsal düzenin korunmasını sağlayan değerler, normlar ve toplumsal kontrol mekanizmaları; kaynakları, yazılı olup olmamaları ve birey üzerindeki yaptırım güçleri bakımından farklılık gösterir. Aşağıda toplumsal yaşamdan verilen örnek olay ve davranışları, tanımlanan en uygun toplumsal düzen unsuru ile eşleştiriniz.

  • Bir bireyin, adil yargılanma ve dürüstlük ilkelerini benimseyerek mahkemede şahitlik yaparken gerçeği söylemeye özen göstermesi.Toplumda neyin doğru, iyi ve arzulanan olduğunu belirten, normlara temel oluşturan genel ve soyut ahlaki ilkeler bütünü.
  • Vergi kaçırdığı tespit edilen bir şirket sahibine, ilgili mahkemece hapis cezası ve yüksek miktarda mali yaptırım uygulanması.Devletin yetkili organlarınca yazılı olarak düzenlenen, yaptırımı maddi ve cebri olan, toplumsal düzeni korumayı amaçlayan kurallar.
  • Kendi ailesinin zor günlerinde yanında olmayan bir kişinin, akrabaları ve komşuları tarafından bütünüyle dışlanarak toplumsal ilişkilerden tecrit edilmesi.Toplumun varlığı ve bütünlüğü için hayati önem taşıyan, ihlali durumunda grup dışı bırakma veya toplumsal tecrit gibi ağır yaptırımlar içeren gayriresmi kurallar.
  • Bir davette yemek yerken ağzını şapırdatan bir kişinin, masadaki diğer insanlar tarafından soğuk bakışlarla süzülmesi ve yadırganması.Gündelik yaşamdaki sıradan ilişkileri ve etkileşimleri düzenleyen, ihlal edildiğinde yadırgama veya ayıplama gibi hafif gayriresmi yaptırımlarla karşılaşan kurallar.

Cevap

Şahitlikteki dürüstlük davranışı toplumsal değerlerle; vergi kaçırmaya verilen mahkeme cezası resmi normlarla; aileye yardım etmeyen kişinin tecrit edilmesi örflerle; yemek yerken yadırganan kişinin durumu ise adetlerle eşleşmektedir.
Şahitlikte gerçeği söyleme davranışı toplumsal değerlerle; vergi kaçırmaya verilen mahkeme cezası resmi normlarla; aileye destek olmayıp tecrit edilme örflerle; yemek yerken ağız şapırdatma nedeniyle yadırganma ise adetlerle eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk durumdaki 'dürüstlük ve adalet' gibi soyut ilkelerin işlevini belirlemek.
Bu ilkeler somut kurallardan ziyade davranışlara yön veren genel yargılardır; bu nedenle toplumsal değer tanımıyla eşleşmektedir.
Toplumsal değerler somut normların gerisinde yatan soyut ahlaki dayanaklardır.
2
İkinci durumdaki 'mahkeme, hapis cezası, vergi kaçırma' olgularını değerlendirmek.
Bu durumun yazılı, devlet eliyle uygulanan ve maddi yaptırımı olan resmi normlar sınıfına girdiği tespit edilir.
Yasalar ve resmi mahkemeler resmi toplumsal kontrolün en temel araçlarıdır.
3
Üçüncü durumdaki 'aileye sahip çıkmama' ve 'tecrit edilme' durumunu incelemek.
Bu davranışın ahlaki boyutu yüksek olan örflerin çiğnenmesi anlamına geldiği ve tecrit yaptırımının ağır gayriresmi kontrole karşılık geldiği görülür.
Örfler toplumun çekirdek yapısını koruyan ve ihlali durumunda dışlama gibi ağır sosyal yaptırımlarla desteklenen normlardır.
4
Dördüncü durumdaki 'ağız şapırdatma' ve 'soğuk bakışlar' tepkisini analiz etmek.
Bu durumun gündelik hayatı düzenleyen ve yaptırımı sadece yadırgama olan adet / görgü kuralları ile örtüştüğü saptanır.
Adetler, çiğnendiğinde hukuki veya ağır sosyal tecrit yerine hafif kınamalar getiren pratik yaşam kurallarıdır.

Anahtar Kavram

Toplumsal değerler, resmi normlar, örfler ve adetlerin yaptırım düzeyleri ile işlevsel farkları.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Toplumsal Değerler, Normlar ve Toplumsal Kontrol

Bu konudan daha fazla soru