Doğrusal bir ray üzerinde sabit süratiyle hareket eden bir lokomotiften yayılan sabit frekanslı düdük sesi, ray kenarında bekleyen hareketsiz bir yolcu tarafından algılanmaktadır.
Yolcuya doğru yaklaşmakta olan lokomotifin çıkardığı ses dalgaları ile ilgili;
I. Yolcuya ulaşan ses dalgalarının yayılma hızı, lokomotif süratiyle hareket ettiği için havada yayılan normal ses hızından daha büyüktür.
II. Yolcunun algıladığı sesin frekansı, lokomotifin ürettiği frekansından daha büyüktür.
III. Yolcuya doğru ilerleyen dalgaların ardışık iki dalga tepesi arasındaki mesafe (dalga boyu), lokomotif durgun olsaydı oluşacak dalga boyundan daha küçüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?
- AYalnız I
- BYalnız II
- CI ve II
- II ve IIICevap
- EI, II ve III
Cevap
Yolcunun algıladığı sesin frekansı daha büyük, dalga boyu ise daha küçüktür; ancak dalgaların yayılma hızı değişmez.
Ses dalgalarının yayılma hızı sadece ortama bağlı olduğundan değişmez. Kaynak gözlemciye yaklaştığı için gözlemciye doğru olan dalga boyu sıkışarak küçülür ve birim zamanda algılanan dalga tepesi sayısı arttığı için algılanan frekans büyür.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Doppler olayında dalgaların ortamdaki yayılma hızı sabit kalırken, kaynak ile gözlemci arasındaki göreli hareket nedeniyle dalga boyu sıkışır/gevşer ve algılanan frekans değişir.