Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki sol sütunda verilen şiir dizelerini, sağ sütunda yer alan en belirgin edebî sanatlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Şakaklarıma kar mı yağdı ne var?
    Benim mi Allahım bu çizgili yüz?    Tecahülüarif
  • Ağlarım hâtıra geldikçe gülüştüklerimizTezat
  • Sen gideli ey gonca-i ranâ, bağ ü bostanda
    Gülün rengi sarardı, ağladı bülbül kanı    Hüsnütalil
  • Bir hilal uğruna ya Rab, ne güneşler batıyor!İstiare

Cevap

Şakaklarıma kar mı yağdı dizesi Tecahülüarif; Ağlarım hatıra geldikçe dizesi Tezat; Sen gideli ey gonca-i rana dizesi Hüsnütalil; Bir hilal uğruna dizesi ise İstiare sanatı ile eşleşmelidir.
Şiir dizeleri anlam özellikleri ve sözcük kullanımları yönünden incelendiğinde; yaşlılığı bilmezden gelme tecahülüarif, ağlamak ile gülüşmek arasındaki zıtlık tezat, güllerin sararmasını sevgilinin gidişine bağlama hüsnütalil, askerlerin güneş olarak nitelenmesi ise istiare ile örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk dize incelenir.
Şair saçlarındaki beyazlığı kara benzeterek 'kar mı yağdı ne var' sorusuyla bilmezlikten gelmiştir, bu durum tecahülüarif sanatıdır.
Tecahülüarif, bilinen bir gerçeği nükte yapmak amacıyla bilmiyormuş gibi sunma sanatıdır.
2
İkinci dize incelenir.
'Ağlamak' ve 'gülüşmek' kavramları birbirinin zıttı olduğundan tezat sanatı tespit edilir.
Tezat, anlamca birbirine zıt kavram veya durumların bir arada kullanılmasıdır.
3
Üçüncü dize incelenir.
Gülün sararması ve bülbülün ötmesi doğa olaylarıyken, bu durumların sevgilinin gidişine bağlanması hüsnütalil sanatıdır.
Hüsnütalil, bir olayı gerçek nedeninin dışında, güzel ve hayali bir nedene bağlamaktır.
4
Dördüncü dize incelenir.
'Güneşler' kelimesiyle kastedilen kahraman askerlerdir; benzeyen söylenmeyip kendisine benzetilen söylendiği için açık istiare yapılmıştır.
İstiare, benzetmenin temel unsurlarından sadece biriyle yapılan benzetme sanatıdır.

Anahtar Kavram

Edebi sanatları şiir dizeleri üzerinde tespit edebilme ve doğru kavramla ilişkilendirme.
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru