Soru

Zorluk: OrtaTanım ve Tanım Koşulları

Bir mantık kitapçığında yer alan alıştırmaları çözen bir öğrenci, aşağıdaki tanımları incelemektedir:

I. Kuş, uçabilen bir hayvandır.
II. Güzel, çirkin olmayan şeydir.
III. Akıl, akıllıca düşünmeyi sağlayan yetidir.

Buna göre, verilen tanımlarda sırasıyla klasik mantığın hangi tanım koşulları ihlal edilmiştir?

  1. A
    I. Tanımın açık ve net olması, II. Tanımın olumlu olması, III. Tanımın özsel nitelikle yapılması
  2. B
    I. Tanımın tam (câmi ve mânî) olması, II. Tanımın özsel nitelikle yapılması, III. Tanımda dairesellik (kısır döngü) bulunmaması
  3. I. Tanımın tam (câmi ve mânî) olması, II. Tanımın olumlu olması, III. Tanımda dairesellik (kısır döngü) bulunmamasıCevap
  4. D
    I. Tanımın açık ve net olması, II. Tanımda dairesellik (kısır döngü) bulunmaması, III. Tanımın olumlu olması
  5. E
    I. Tanımın olumlu olması, II. Tanımın tam (câmi ve mânî) olması, III. Tanımın açık ve net olması

Cevap

Verilen tanımlarda sırasıyla tanımın tam (câmi ve mânî) olması, tanımın olumlu olması ve tanımda dairesellik (kısır döngü) bulunmaması kuralları ihlal edilmiştir.
Verilen tanımlardan birincisinde uçamayan kuşların dışarıda kalması ve kuş olmayan uçanların içeri alınması nedeniyle tanımın tam (câmi ve mânî) olması kuralı; ikincisinde güzelin ne olduğunun değil ne olmadığının söylenmesi nedeniyle tanımın olumlu olması kuralı; üçüncüsünde ise aklın yine akıllıca kavramıyla tanımlanması nedeniyle kısır döngü (dairesellik) yasağı ihlal edilmiştir. Bu sıralamayı içeren seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci öncüldeki 'Kuş, uçabilen bir hayvandır.' tanımını analiz edin.
Bu tanım hem kuş olmayan uçan canlıları (örneğin yarasa) kapsamakta hem de uçamayan bazı kuş türlerini (örneğin devekuşu) dışarıda bırakmaktadır. Dolayısıyla 'tanımın tam (câmi ve mânî) olması' kuralı ihlal edilmiştir.
Tanım, tanımlanan kavramın tüm bireylerini içine almalı ve dışındakileri dışarıda bırakmalıdır.
2
İkinci öncüldeki 'Güzel, çirkin olmayan şeydir.' tanımını analiz edin.
Tanım, güzelin ne olduğunun açıklanması yerine ne olmadığının belirtilmesiyle yapılmıştır. Dolayısıyla 'tanımın olumlu olması' kuralı ihlal edilmiştir.
Bir kavramın tanımı, zorunlu olmadıkça olumsuz niteliklerle yapılmamalıdır.
3
Üçüncü öncüldeki 'Akıl, akıllıca düşünmeyi sağlayan yetidir.' tanımını analiz edin.
Tanımlanan 'akıl' terimi, kendisini açıklamak için yine kendi türevi olan 'akıllıca' terimiyle tanımlanmıştır. Dolayısıyla 'tanımda dairesellik (kısır döngü) bulunmaması' kuralı ihlal edilmiştir.
Bir kavram kendisiyle veya kendi türeviyle tanımlanmamalıdır.

Anahtar Kavram

Klasik mantıkta tanım koşulları ve kuralları
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla