Examkin

Soru

Zorluk: OrtaGarip Akımı (I. Yeni) ve Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

Bir edebiyat araştırmacısı, 1940'lı yılların Türk şiirini incelerken şu tespiti yapmıştır:

'Garipçiler şiiri bütünüyle sokağa indirip geleneksel biçimleri, şairaneliği ve mecazları tamamen dışlarken; aynı yıllarda ortaya çıkan bazı şairler, Garip'in getirdiği yalınlıktan ve serbest biçimden etkilenseler de şiirsel derinliği, imgeyi ve estetik tavrı tamamen göz ardı etmemişlerdir. Şiirin kendine has bir iç ahengi ve dil işçiliği olması gerektiğine inanmış, bireysel ve toplumsal temaları özgün bir duyarlıkla işlemişlerdir.'

Buna göre, aşağıda verilen şiir parçalarından hangisi araştırmacının bahsettiği 'Garip dışında yeniliği sürdüren' şairlerden birine ait olamaz?

  1. A
    Kamyonlar kavun taşır ve ben
    Boyuna onu düşünürdüm,
    Niksar'da evimizdeyken
    Küçük bir yatakta, hürdüm.
  2. B
    Hani bir sevgilin vardı
    Yedi sekiz yıl önce,
    Dün yolda rastladım
    Sevindi beni görünce.
  3. C
    Sonsuz mavi bir gölgedir
    Bu rüzgârda dalgalanan;
    Bir gün burası, yarın orası,
    Uçsuz bucaksız bir vatan.
  4. İşim gücüm budur benim,
    Gökyüzünü boyarım her sabah,
    Hepiniz uykudayken.
    Uyanır bakarsınız ki mavi.    Cevap
  5. E
    Güneşin batmasına yakın
    Şarkılı kahvenin önünden geçerim,
    İçeride lambalar yanmıştır,
    Masalarda insanlar oturur.

Cevap

Gökyüzünü boyama işini üstlenen bir karakterin anlatıldığı dizeler Orhan Veli Kanık'ın 'Dalgacı Mahmut' şiirine aittir. Orhan Veli Kanık, Garip akımının (I. Yeni) kurucusu olup şiiri şairanelikten arındırma, günlük konuşma diliyle sıradan konuları işleme ve her türlü biçimsel kuralı (ölçü, kafiye vb.) reddetme anlayış��nı savunmuştur. Bu nedenle bu dizeler Garip dışında yeniliği sürdüren şairlere değil, doğrudan Garip akımının kendisine aittir.
Gökyüzünü boyama işini üstlenen bir karakterin anlatıldığı dizeler Orhan Veli Kanık'ın 'Dalgacı Mahmut' şiirine aittir. Orhan Veli Kanık, Garip akımının (I. Yeni) kurucusu olup şiiri şairanelikten arındırma, günlük konuşma diliyle sıradan konuları işleme ve her türlü biçimsel kuralı (ölçü, kafiye vb.) reddetme anlayışını savunmuştur. Bu nedenle bu dizeler Garip dışında yeniliği sürdüren şairlere değil, doğrudan Garip akımının kendisine aittir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki edebiyat araştırmacısının tespitini analiz etmek.
Araştırmacının bahsettiği 'Garip dışında yeniliği sürdüren' şairler, Garip akımının getirdiği sadelikten etkilenmekle birlikte; ahenk, imge, dil işçiliği ve estetik derinliği tamamen terk etmeyen (Behçet Necatigil, Cahit Külebi, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Sabahattin Kudret Aksal gibi) sanatçılardır. Bu doğrultuda şıklarda Garip akımının ilkelerini (anti-şairane, kuralsız, tamamen sokağı yansıtan) doğrudan temsil eden eseri bulmak hedeflenir.
Sorunun bizden neyi ayırt etmemizi istediğini netleştirmek için.
2
Şıklarda verilen şiir parçalarının biçimsel ve içeriksel özelliklerini değerlendirmek.
Kamyonların kavun taşıdığı dizeler lirik bir Anadolu/memleket duyarlığı barındırır (Cahit Külebi). Eski bir sevgiliden bahseden dizeler içsel ahenk ve dramatik derinlik taşır (Behçet Necatigil). Sonsuz mavi bir gölgeden bahseden dizeler imgesel ve lirik bir söyleyiş içerir (Fazıl Hüsnü Dağlarca). Şarkılı kahvenin önünden geçildiğini anlatan dizeler gündelik hayatı estetik bir duyarlıkla sunar (Sabahattin Kudret Aksal). Ancak gökyüzünü boyadığını söyleyen dizeler günlük dille yazılmış, ironik, şairanelikten ve biçim kaygısından tamamen uzak bir niteliğe sahiptir (Orhan Veli Kanık).
Edebi akım ve şair ayrımını yapabilmek için.
3
Doğru seçeneği belirlemek ve doğrulamak.
Gökyüzünü boyamayı konu edinen dizeler, Garip akımının doğrudan temsilcisi olan Orhan Veli'ye ait olduğu için araştırmacının kastettiği 'Garip dışında yeniliği sürdüren' şairler grubuna dahil edilemez. Doğru cevap bu dizelerin yer aldığı seçenektir.
Yanlış olan seçeneği kesinleştirip çözüme ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Garip Akımı (I. Yeni) ile Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir Arasındaki Biçimsel ve Tematik Farklar
Bu soruyu puanla

Konular

Garip Akımı (I. Yeni) ve Garip Dışında Yeniliği Sürdüren Şiir

Bu konudan daha fazla soru