Examkin

Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Edebî sanatlar, ifadelerin etkisini artırmak ve anlatıma derinlik katmak amacıyla kullanılır. Bu sanatların tespiti için dizelerdeki anlam katmanlarını ve sözcüklerin hangi ilgilerle kullanıldığını analiz etmek gerekir.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde ayraç içerisinde verilen edebî sanat yoktur?

  1. A
    Sarkıyor bir salkım söğüt sulara / Selâm veriyor her geçen buluta
  2. B
    Ateşten kızaran bir gül arar da / Gezer bağdan bağa çoban çeşmesi
  3. C
    Aramazdık gece mehtâbı yüzün parlarken / Bir uzak yıldıza benzerdi güneş sen varken
  4. D
    Gül hasretinle yollara tutsun kulağını / Nergis gibi kıyamete dek çeksin intizar
  5. Haliç’te bir çizgidir senin altın saçların / Gözlerin iki zümrüt, sanki birer yangınCevap

Cevap

Dizelerin hangisinde ayraç içindeki sanatın bulunmadığı sorusunda, doğru seçenek altın saçların çizgiye ve gözlerin zümrüte benzetildiği teşbih sanatını içeren dizelerdir.
Doğru seçenekte yer alan 'altın saçlar' ve 'iki zümrüt göz' ifadeleri, benzeyen ve benzetilen unsurlarının bir arada kullanıldığı 'teşbih-i beliğ' (güzel benzetme) örnekleridir. Mecazımürsel sanatında ise bir sözcüğün benzetme amacı gütmeden parça-bütün, iç-dış, yazar-eser gibi bir ilgiyle başka bir sözcük yerine kullanılması gerekir. Bu dizelerde sadece benzerlik ilişkisi olduğundan mecazımürsel sanatı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki dizelerin temel ve yan anlamlarını, imgesel yapılarını incelemek.
Dizelerde hangi kavramların hangi amaçla kullanıldığı belirlendi.
Edebî sanatları doğru teşhis edebilmek için sözcükler arası ilgi tipini (benzerlik, parça-bütün, sebep vb.) saptamak gerekir.
2
Benzetme yoluyla yapılan sanatlar (teşbih, istiare) ile diğerlerini (mecazımürsel, teşhis, hüsnütalil) ayırt etmek.
Saçların ve gözlerin başka nesnelere benzetildiği, benzerlik ilgisinin kurulduğu görüldü.
Mecazımürsel sanatı olması için benzetme amacı gütmeden bir sözün başka bir söz yerine kullanılması gerekir; oysa bu dizelerde doğrudan 'benzerlik' (teşbih) kurulmuştur.
3
Ayraç içindeki sanatlarla dizeleri karşılaştırarak sağlamasını yapmak.
Gözlerin zümrüte benzetilmesi bir ad aktarması değil, teşbih-i beliğdir.
Saç ve göz gibi unsurlar sadece benzerlik yönüyle zenginleştirildiği için mecazımürsel tanımına uymamaktadır.

Anahtar Kavram

Benzetme Temelli Sanatlar (Teşbih, İstiare) ve İlişki Temelli Sanatlar (Mecazımürsel) Ayrımı
Tahmini Süre:1m 50s
Bu soruyu puanla

Konular

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Bu konudan daha fazla soru