Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki dizelerde öne çıkan edebi sanatları, sağ sütunda verilen sanat isimleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl / Başını taştan taşa vurup gezer âvâre suHüsnütalil
  • Merkez-i hâke atsalar da bizi / Kürre-i arzı patlatır çıkarızMübalağa
  • Gülmek ol goncaya münasibdir / Ağlamak bu bülbül-i nâlânaTezat
  • Göz gördü gönül sevdi seni ey yüzü mâhım / Kurbanın olam var mı benim bunda günâhımTecahülüarif

Cevap

Dizeler ve sanatlar şu şekilde eşleşmektedir: Suyun akışının sevgilinin ayağının tozuna ulaşma isteğine bağlanması Hüsnütalil; yer küreyi patlatıp çıkma ifadesi Mübalağa; gülmek ve ağlamak kelimelerinin kullanımı Tezat; aşık olmanın sorumluluğunu sorguluyormuş gibi yaparak durumu bilmezden gelme ise Tecahülüarif sanatıdır.
Eşleştirmeler, Divan şiiri geleneğindeki yaygın mazmunlar ve sanat tanımları çerçevesinde yapılmıştır. Suyun akışı (Hüsnütalil), imkansız derecede güç gösterisi (Mübalağa), karşıt durumlar (Tezat) ve bilinenin soru yoluyla bilmezden gelinmesi (Tecahülüarif) dizelerdeki temel yapı taşlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Beyitlerin anlamca çözümlenmesi
Dizelerdeki imgelerin gerçek anlamları ile şairin yüklediği edebi anlamlar ayırt edilir.
Söz sanatlarını tespit edebilmek için metnin imgesel arka planını anlamak gerekir.
2
Edebi sanatların tanımlarıyla karşılaştırılması
Hüsnütalil (güzel neden bulma), Mübalağa (abartma), Tezat (zıtlık) ve Tecahülüarif (bilmezden gelme) tanımları dizelerdeki kullanımlarla eşleştirilir.
Her beyitte birden fazla sanat bulunabilse de (örneğin ilk beyitte teşhis de vardır) soruda 'öne çıkan' ve seçeneklerle uyumlu olan sanatı bulmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

Edebi Sanatlar (Söz Sanatları)
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla