"Biligsiz biligligke dushman turur
Biligsiz özin munda horluk kılur
Biliglig kerek bolsa dunya tiler
Bilig birle dunya hem ahret bulur"
(Cahiliyetli kişi, bilgiliye düşmandır; cahil bu dünyada kendi kendini rezil eder. Bilgili kişi eğer isterse dünyayı elde eder; bilgiyle hem bu dünyayı hem de ahireti bulur.)
İçerik ve dil özellikleri dikkate alındığında, bu dizelerin alındığı eserle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Türk edebiyatında aruz ölçüsünün ve mesnevi nazım biçiminin kullanıldığı ilk eser olma özelliğini taşır.Cevap
- BAyet ve hadislere dayanan, cömertlik, ilim ve tevazu gibi konuları işleyen didaktik bir nasihatnamedir.
- CEdip Ahmet Yükneki tarafından 12. yüzyılda Karahanlı Türkçesi (Hakaniye lehçesi) ile kaleme alınmıştır.
- DEserin tamamında hem beyitler hem de mani tipi uyak düzenine sahip dörtlükler bir arada kullanılmıştır.
- Eİsmi "Hakikatlerin Eşiği" anlamına gelir ve eser Dad İspehsalar Mehmed Bey adlı bir emire sunulmuştur.
Cevap
Türk edebiyatında aruz ölçüsünün ve mesnevi nazım biçiminin kullanıldığı ilk eser olma özelliği bu esere değil, Kutadgu Bilig'e aittir.
Verilen dizeler bilgi ve cehalet temasını işleyen, 12. yüzyılda Edip Ahmet Yükneki tarafından yazılmış Atabetü'l-Hakayık eserine aittir. Türk edebiyatında aruz ölçüsünün ve mesnevi nazım biçiminin kullanıldığı ilk eser olma özelliği Atabetü'l-Hakayık'a değil, Yusuf Has Hacib'in 11. yüzyılda yazdığı Kutadgu Bilig'e aittir. Atabetü'l-Hakayık bu özellikleri barındırsa da kronolojik olarak 'ilk' değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Atabetü'l-Hakayık'ın içerik ve yapısal özellikleri ile diğer Geçiş Dönemi eserlerinden farkları.