Examkin

Soru

Zorluk: OrtaII. Mahmud Dönemi Gelişmeleri ve Reformları

II. Mahmud Dönemi’nde İstanbul’a yönelik kontrolsüz göçleri engellemek, asayişi sağlamak ve taşrada merkezî otoriteyi güçlendirmek amacıyla yurt içi seyahatlerde 'mürur tezkeresi' (geçiş belgesi) alma zorunluluğu getirilmiş ve mahallelerde muhtarlık teşkilatı kurulmuştur.

Bu düzenlemelerin doğrudan aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeye yönelik olduğu savunulabilir?

  1. Merkezî idarenin denetim ve kontrol mekanizmasını en küçük yerleşim birimlerine kadar yaymakCevap
  2. B
    Tımar sistemini yarı-feodal bir yapıya dönüştürerek taşrada toprak mülkiyetini dirlik sahiplerine devretmek
  3. C
    Esnafın dükkân açma ruhsatı (gedik) ve fiyat belirleme (narh) haklarını genişleterek loncaların özerkliğini korumak
  4. D
    Tanzimat Fermanı'nın getirdiği anayasal güvenceler doğrultusunda gayrimüslim tebaaya yeni haklar sunmak
  5. E
    Balkanlar'da fethedilen topraklarda istimalet politikası uygulayarak gayrimüslim tebaanın devlete bağlılığını artırmak

Cevap

Merkezî idarenin denetim ve kontrol mekanizmasını en küçük yerleşim birimlerine kadar yaymak
Merkezî idarenin denetim ve kontrol mekanizmasını en küçük yerleşim birimlerine kadar yaymak ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur. Çünkü II. Mahmud Dönemi'nde taşrada güvenliği tesis etmek, kontrolsüz göç hareketlerini önlemek ve vergi mükelleflerini tespit etmek amacıyla mahalle ve köylerde muhtarlıklar kurulmuş, mürur tezkeresiyle de iç göç denetim altına alınmıştır. Bu durum merkezî otoritenin gücünü doğrudan yerel birimlere ulaştırmasını sağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde verilen II. Mahmud dönemi reformlarını (mürur tezkeresi ve muhtarlık teşkilatı) analiz etmek.
Mürur tezkeresinin yurt içi seyahatleri denetlemek, muhtarlık teşkilatının ise mahalle ve köylerde asayiş ile nüfus hareketlerini kontrol etmek için kurulduğunu belirlemek.
Reformların hangi idari ve sosyal amaca hizmet ettiğini anlamak.
2
Bu düzenlemelerin ortak amacını ve Osmanlı devlet yapısına etkisini değerlendirmek.
Bu uygulamaların taşradaki yerel güçleri (ayanları) zayıflatıp devletin en küçük idari birimlere kadar nüfuz etmesini sağladığını görmek.
II. Mahmud Dönemi'nin genel karakteri olan merkezî otoritenin güçlendirilmesi ilkesiyle bağlantı kurmak.
3
Seçenekleri analiz ederek doğru yargıya ulaşmak ve çeldiricileri elemek.
Muhtarlık teşkilatı ve seyahat belgesi zorunluluğunun merkezî denetimi tabana (en küçük yerleşim birimlerine) yaymayı amaçladığı sonucuna ulaşmak.
Doğru seçeneği belirleyip yanlış seçeneklerin neden yanlış olduğunu kavramsal, zamansal ve kronolojik açılardan doğrulamak.

Anahtar Kavram

II. Mahmud Dönemi Merkezîleşme Reformları (Muhtarlık Teşkilatı ve Mürur Tezkeresi)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

II. Mahmud Dönemi Gelişmeleri ve Reformları

Bu konudan daha fazla soru