Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürk Kültürü ve Yayılış Alanı

Türk kültürü, çok geniş bir coğrafyaya yayılmış; bu yayılma sürecinde etkileşime girdiği medeniyetlerden etkilenirken onları da etkilemiştir. Türk kültürünün maddi (somut) ve manevi (soyut) unsurları, şekillendikleri coğrafi çevre ile doğrudan ilişkilidir.

Aşağıdaki dilsiz dünya haritasında Türk kültürünün doğuşu ve yayılış gösterdiği bazı alanlar numaralandırılarak gösterilmiştir.

Bu alanlar ve Türk kültürünün özellikleri ile ilgili;

I. I numaralı alan, Türk kültürünün doğduğu coğrafi ocak olup bu bölgedeki karasal iklim ve bozkır bitki örtüsü özellikleri, kültürün şekillenmesinde at, çadır ve demircilik gibi maddi unsurları ön plana çıkarmıştır.
II. II numaralı alan, Türk kültürünün Orta Asya dışındaki en önemli yayılma alanlarından biridir ve bu alandaki ilk Türk mimari eserleri yerleşik hayata geçişle birlikte doğrudan İslamiyet'in kabulünden önce ortaya çıkmıştır.
III. III numaralı alanda bulunan Mostar Köprüsü ve IV numaralı alandaki Tolunoğlu Ahmet Camii, Türk kültürünün yayılış alanındaki somut kültürel mirasın en belirgin örneklerindendir.
IV. V numaralı alan, Türk kültürünün güney yönündeki yayılış alanını temsil eder ve bu bölgedeki mimari eserler üzerinde yerel Hint kültür�� ile Türk-İslam sentezinin etkileri görülür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    I ve II
  2. B
    I ve III
  3. C
    II ve IV
  4. I, III ve IVCevap
  5. E
    II, III ve IV

Cevap

I, III ve IV numaralı öncülleri içeren seçenek doğrudur.
I, III ve IV numaralı öncüllerde verilen bilgiler doğrudur. I numaralı alan olan Orta Asya, Türk kültürünün doğuş yeridir (kültür ocağı). Buradaki bozkır iklimi konargöçer yaşamı, o da at, çadır ve demircilik gibi maddi kültür unsurlarını şekillendirmiştir. III numaralı alan (Balkanlar) ve IV numaralı alan (Kuzey Afrika), Türk kültürünün yayılış alanlarındandır; Mostar Köprüsü Balkanlar'da, Tolunoğlu Ahmet Camii ise Mısır'da (Kuzey Afrika) yer alan somut kültürel miras örnekleridir. V numaralı alan (Kuzey Hindistan) ise Babür İmparatorluğu döneminde Türk-İslam kültürü ile Hint kültürünün sentezini (örneğin Taç Mahal) yansıtır. II numaralı öncülde verilen bilgi ise yanlıştır; çünkü Anadolu'daki (II) Türk mimari eserleri İslamiyet'in kabulünden sonra (özellikle 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından) inşa edilmiştir, İslamiyet öncesi yerleşik Türk mimari eserleri Orta Asya'da (Uygurlar dönemi) ortaya çıkmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Harita üzerindeki I numaralı alanın coğrafi konumunun ve Türk kültürü açısından öneminin belirlenmesi.
I numaralı alan Hazar Denizi'nin doğusunda yer alan Orta Asya'dır. Burası Türk kültürünün ilk ortaya çıktığı coğrafi ocaktır. Karasal/bozkır iklim şartları konargöçer hayvancılık faaliyetini ve buna bağlı olarak çadır (yurt), at ve demir gibi maddi kültür unsurlarını şekillendirmiştir. Bu nedenle I. öncül doğrudur.
Türk kültür ocağının coğrafi konumunu ve temel maddi unsurlarını analiz etmek için.
2
II numaralı alanın ve bu alandaki mimari gelişim sürecinin değerlendirilmesi.
II numaralı alan Anadolu'dur. Türkler Anadolu'ya yoğun olarak 1071 Malazgirt Zaferi sonrasında yerleşmişlerdir. Bu dönem Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonrasına denk gelir. Dolayısıyla Anadolu'daki ilk yerleşik Türk mimari eserleri İslam öncesi d��neme ait değil, Türk-İslam dönemine aittir. Bu nedenle II. öncül yanlıştır.
Anadolu'daki kültürel yayılmanın tarihsel ve inançsal arka planını test etmek için.
3
III ve IV numaralı alanlardaki somut miras eserlerinin coğrafi açıdan kontrol edilmesi.
III numaralı alan Balkanlar olup Bosna-Hersek'teki Mostar Köprüsü buradadır. IV numaralı alan Kuzey Afrika (Mısır) olup Kahire'deki Tolunoğlu Ahmet Camii bu bölgededir. İkisi de Türk kültürünün yayılış alanlarında bıraktığı somut miraslardır. Bu nedenle III. öncül doğrudur.
Türk kültürünün yayılış alanlarındaki somut kültürel miras eserlerini mekansal olarak eşleştirmek için.
4
V numaralı alanın kültürel etkileşim özelliklerinin incelenmesi.
V numaralı alan Kuzey Hindistan'dır. Babür İmparatorluğu döneminde bu bölgede egemen olan Türk kültürü, yerel Hint mimari tarzıyla birleşerek Taç Mahal gibi Türk-İslam sentezi eserlerin ortaya çıkmasını sağlamıştır. Bu nedenle IV. öncül doğrudur.
Kültürün güney/güneydoğu yayılma yönündeki etkileşim sonuçlarını doğrulamak için.
5
Doğru olan öncüllerin sentezlenerek doğru seçeneğin tespit edilmesi.
I, III ve IV. öncüller doğru, II. öncül ise yanlıştır. Buna göre doğru cevap 'I, III ve IV' ifadesini içeren seçenektir.
Seçenekler arasından doğru kombinasyonu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Türk Kültürünün Coğrafi Ocağı ve Yayılış Alanlarındaki Somut Miras Eserleri
Bu soruyu puanla

Konular

Türk Kültürü ve Yayılış Alanı

Bu konudan daha fazla soru