Soru

Zorluk: ZorServet-i Fünun Şiiri ve Temsilcileri

Aşağıda Servet-i Fünun şiirinin iki büyük temsilcisine ait şiirlerden alıntılar ve bu alıntıların günümüz Türkçesine çevirileri verilmiştir:

I. Metin (Cenap Şahabettin - *Elhân-ı Şitâ*):
'Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gaib eyleyen bir kuş
Gibi kar'
(Günümüz Türkçesiyle: Bir beyaz titreyiş, bir dumanlı uçuş; eşini kaybetmiş bir kuş gibi kar...)

II. Metin (Tevfik Fikret - *Sis*):
'Sarmış yine âfâkını bir kûd-ı muannid,
Bir zulmet-i beyzâ ki hayâlâtı boğar da...'
(Günümüz Türkçesiyle: Ufuklarını yine inatçı bir duman sarmış; hayalleri boğan, her şeyi örten beyaz bir karanlık ki...)

Bu metinler ve temsilcilerinin sanat anlayışları göz önünde bulundurulduğunda, şairlerin estetik ve tematik tercihleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. A
    Cenap Şahabettin, birinci metinde Tanzimat ikinci dönemi şairlerinden Recaizade Mahmut Ekrem'in 'kulak için kafiye' ve 'güzel olan her şey şiirin konusudur' kurallarını yıkarak tamamen toplumsal bir fayda gözetmiş; Tevfik Fikret ise ikinci metinde Fecr-i Ati'nin sanat anlayışına uygun olarak doğayı nesnel bir biçimde resmetmiştir.
  2. B
    Birinci metinde Cenap Şahabettin, parnasizmin şiirde mutlak nesnel gerçeklik ilkesini savunarak karın fiziksel özelliklerini bilimsel bir dille açıklarken; ikinci metinde Tevfik Fikret, Ahmet Haşim'in saf şiir kuramını takip ederek İstanbul manzarasını tamamen dı�� dünyadan bağımsız, bireysel bir melankoliyle tasvir etmiştir.
  3. C
    Her iki şair de sembolist akımın etkisiyle bireysel konulara yönelmiş; Cenap Şahabettin birinci metinde karı toplumsal bir hürriyet mücadelesinin simgesi olarak sunarken, Tevfik Fikret ikinci metinde tanzimat birinci dönemindeki vatan sevgisini sembollerle anlatmıştır.
  4. D
    Cenap Şahabettin, birinci metinde Muallim Naci'nin eski edebiyatı savunan çizgisine bağlı kalarak sade bir dille halka seslenirken; Tevfik Fikret, ikinci metinde Fecr-i Ati beyannamesindeki 'sanat şahsi ve muhteremdir' parolasını ilk kez hayata geçirip bireysel iç dünyasını yansıtmıştır.
  5. Cenap Şahabettin, birinci metinde doğayı müzikalite ve özgün imgelerle yansıtarak sembolizmin bireysel estetik anlayışını sergilerken; Tevfik Fikret, ikinci metinde parnasyen tasvir gücünü kullanarak sis imgesini dönemin siyasi baskılarına yönelik toplumsal bir eleştiriye dönüştürmüştür.Cevap

Cevap

Cenap Şahabettin'in doğayı sembolist bir müzikalite ve bireysel bakışla, Tevfik Fikret'in ise sis imgesini toplumsal ve siyasi eleştiri amacıyla kullandığını belirten seçenektir.
Doğru olan seçenekte Cenap Şahabettin'in sembolist ve bireysel sanat çizgisi ile Tevfik Fikret'in 'Sis' şiirindeki parnasyen tasvir gücünün toplumsal bir eleştiriye (istibdat dönemine yönelik) hizmet ettiği doğru bir şekilde karşılaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerin içeriklerini ve şairlerini analiz etme
I. Metin Cenap Şahabettin'in kar yağışını estetik bir dille tasvir ettiği 'Elhân-ı Şitâ' şiiridir. II. Metin ise Tevfik Fikret'in İstanbul'u karanlık ve sisli bir atmosfere büründürerek dönemin baskıcı yönetimini (istibdat) eleştirdiği 'Sis' şiiridir.
Şiirlerin hangi temalarla yazıldığını ve şairlerin genel edebî tutumlarını belirlemek doğru sonuca ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Edebî akımların ve şairlerin sanat anlayışlarının yansımalarını değerlendirme
Cenap Şahabettin sembolizmin etkisiyle tamamen bireysel ve ahenk odaklı yazarken; Tevfik Fikret parnasizmin betimleyici gücünden yararlansa da toplumsal/siyasi eleştiriye yönelmiştir.
Servet-i Fünun döneminde Tevfik Fikret'in özellikle 'Sis' şiiriyle başlayan toplumsal çıkışını, Cenap Şahabettin'in ise hep bireysel/estetik çizgide kaldığını karşılaştırmak gerekir.
3
Seçenekleri analiz ederek yanlış çeldiricileri eleme
Tanzimat II. Dönem veya Fecr-i Ati şiir anlayışlarını karıştıran seçenekler elenir. Karşılaştırmanın doğru yapıldığı ve akımların doğru ilişkilendirildiği seçeneğe ulaşılır.
Çeldiricilerdeki dönem dışı akım ve ilkeleri tespit ederek doğru seçeneği doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Servet-i Fünun şairlerinden Tevfik Fikret ve Cenap Şahabettin'in şiir anlayışları ile Parnasizm ve Sembolizm akımlarının şiirlerine yansıması
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla