Soru

Zorluk: ZorDolaşım ve Lenf Sistemleri

İnsan vücudunda kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi, kan basıncı ile kanın ozmotik basıncı arasındaki farka dayanan Starling Hipotezi ile açıklanır. Normal bir bireyde bu dengenin bozulması sonucu doku sıvısı miktarının normalin üzerine çıkmasına ödem denir.

Buna göre;

I. Karaciğer yetmezliğine bağlı olarak kan plazmasındaki albumin ve globülin miktarının azalması,
II. Kılcal damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru gidildikçe kan basıncının düşmemesi,
III. Dokulardaki fazla sıvıyı toplayan lenf kılcallarının çeşitli nedenlerle tıkanması,
IV. Doku sıvısındaki mineral ve çözünmüş madde derişiminin azalması

durumlarından hangileri ödem oluşumuna neden olabilir?

  1. A
    I ve II
  2. B
    II ve III
  3. I, II ve IIICevap
  4. D
    II, III ve IV
  5. E
    I, II, III ve IV

Cevap

Plazma proteinlerinin azalması, kan basıncının yüksek seyretmesi ve lenf kılcallarının tıkanması ödem oluşumuna yol açan I, II ve III numaralı durumlardır.
Doku sıvısının artması (ödem) için ya damardan dokuya çıkan sıvı artmalı ya da dokudan damara dönen sıvı azalmalıdır. Plazma proteinlerinin azalması emme kuvvetini düşürür, kan basıncının yüksek kalması itme kuvvetini artırır, lenf damarlarının tıkanması ise tahliyeyi durdurur. Bu üç durum da ödeme yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Kan ozmotik basıncı analiz edilir.
I. öncülde belirtilen plazma proteinlerinin (albumin, globülin) azalması, kanın ozmotik basıncını düşürür.
Ozmotik basınç azaldığında, doku sıvısından damara geri emilen su miktarı azalır ve sıvı dokuda birikir.
2
Kan basıncı değişimi analiz edilir.
II. öncülde kan basıncının düşmemesi durumu, süzülme kuvvetinin damar boyunca baskın kalmasına neden olur.
Hidrostatik basınç (kan basıncı) ozmotik basınçtan yüksek kaldığı sürece dokuya sıvı çıkışı devam eder ve ödem oluşur.
3
Lenf sistemi fonksiyonu analiz edilir.
III. öncüldeki lenf tıkanıklığı, kılcallardan süzülen ancak geri emilemeyen sıvının dolaşıma dönmesini engeller.
Lenf sistemi doku sıvısı dengesini koruyan bir tahliye mekanizmasıdır; çalışmadığında sıvı birikimi kaçınılmazdır.
4
Doku sıvısı basıncı analizi ile eleme yapılır.
IV. öncülde doku sıvısı derişiminin azalması, doku ozmotik basıncının düşmesi demektir.
Doku ozmotik basıncı düşerse, sıvı damar içine daha kolay çekilir. Bu durum ödeme değil, ödemin azalmasına yardımcı olur.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Ödem Mekanizması
Bu soruyu puanla