Dolaşım ve Lenf Sistemleri

44 soru

Soru 1Soru

İnsan vücudunda dolaşım ve lenf sistemine ait bazı damarlar ve yapılar ile bu yapıların temel görevleri aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki yapıları sağ sütundaki uygun işlevsel tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sol Karıncık
Akciğer Atardamarı
Lenf Düğümleri
Kapı Toplardamarı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sol Karıncık - Oksijence zengin kanı aort aracılığıyla sistemik dolaşıma dahil eder; Akciğer Atardamarı - Karbondioksit oranı yüksek kanı temizlenmesi için ilgili solunum organına taşır; Lenf Düğümleri - Sıvı içerisindeki mikroorganizmaları süzerek vücut savunmasında rol oynar; Kapı Toplardamarı - Sindirim kanalından emilen besinleri kontrol edilmek üzere karaciğere iletir.
Sol karıncık temiz kanı vücuda pompalar, akciğer atardamarı kirli kanı akciğere taşır, lenf düğümleri lenfi süzerek bağışıklık sağlar ve kapı toplardamarı besinleri bağırsaklardan karaciğere iletir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalbin bölümlerini ve bağlantılı damarları analiz edin.
Sol karıncığın vücuda temiz kan pompaladığını, akciğer atardamarının ise kalpten akciğere kirli kan götürdüğünü belirleyin.
Dolaşım sisteminin yönünü ve kanın oksijen içeriğini doğru eşleştirmek için gereklidir.
2
Lenf sisteminin temel işlevlerini değerlendirin.
Lenf düğümlerinin süzme ve akyuvar üretimi gibi bağışıklık görevlerini üstlendiğini tespit edin.
Lenf sisteminin dolaşım sistemiyle olan fonksiyonel farkını ayırt etmek için önemlidir.
3
Karaciğerin kan giriş yollarını hatırlayın.
Kapı toplardamarının sindirim sistemi ile karaciğer arasındaki köprü olduğunu doğrulayın.
Sindirim sonrası besinlerin izlediği yolu anlamak için kritik bir bilgidir.

Anahtar Kavram

İnsan dolaşım ve lenf sistemindeki yapı-görev ilişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru

İnsanda sistemik dolaşımda görev yapan kan damarları ile bu damarların yapısal veya fizyolojik özellikleri aşağıda verilmiştir. Buna göre, damar çeşitlerini kendilerine ait olan özelliklerle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Atardamarlar
Kılcal damarlar
Toplardamarlar

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Atardamarlar - Kan basıncının en yüksek ve elastik liflerin fazla olduğu damarlar; Kılcal damarlar - Toplam kesit alanının en geniş ve madde alışverişinin yapıldığı damarlar; Toplardamarlar - Kanı kalbe getiren ve kapakçık bulundurabilen damarlar.
İnsan dolaşım sisteminde atardamarlar yüksek basınç ve esneklik, kılcal damarlar geniş yüzey alanı ve madde alışverişi, toplardamarlar ise düşük basınç ve kanın kalbe geri dönüşünü sağlayan mekanizmalarla karakterize edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Atardamarların özelliklerini belirleme
Atardamarlar kanı kalpten uzaklaştırır, karıncıkların kasılmasıyla oluşan yüksek basınca dayanmak için bol elastik lif içerirler.
Dinamik basınç değişimlerini tolere etmek zorundadırlar.
2
Kılcal damarların işlevini analiz etme
Kılcal damarlar madde alışverişinin tek yeridir; hızı düşürmek ve yüzeyi artırmak için çok sayıda kola ayrılırlar.
Yüzey alanı artışı difüzyon hızını ve verimliliğini artırır.
3
Toplardamarların mekanizmasını anlama
Düşük basınçlı kanı yer çekimine karşı kalbe taşımak için kapakçıklar ve iskelet kası desteği kullanılır.
Kan basıncı toplardamarlarda çok düştüğü için pasif akışı destekleyecek yapılar gereklidir.

Anahtar Kavram

Kan Damarlarının Yapı ve Görev İlişkisi
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru

İnsanda dolaşım ve lenf sistemine ait olan aşağıdaki damar çeşitlerini, bu damarların yapısal ve işlevsel özellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Atardamar
Kılcal Damar
Toplardamar
Lenf Damarı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Atardamar - Kan basıncının en yüksek olduğu özellik; Kılcal damar - Madde alışverişini gerçekleştiren özellik; Toplardamar - Tek yönlü kapakçıklara sahip olma özelliği; Lenf damarı - Protein ve sıvıyı venöz sisteme geri kazandırma özelliği.
Dolaşım sisteminde atardamarlar yüksek kan basıncı ve kanı kalpten uzaklaştırma; kılcal damarlar tek katlı yassı epitel yapısı ve madde değişimi; toplardamarlar düşük kan basıncı ve kapakçıklar; lenf damarları ise doku sıvısındaki proteinlerin dolaşıma geri kazandırılması özellikleriyle birbirlerinden ayrılırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Damar türlerinin temel yönelimini belirle.
Atardamarlar kalpten uzağa, toplardamarlar kalbe doğrudur.
Damarların isimlendirilmesi kanın akış yönüne göredir.
2
Damar duvarlarının yapısını analiz et.
Kılcal damarların sadece endotelden (tek katlı epitel) oluştuğu belirlenir.
Madde alışverişi sadece ince duvarlı kılcallarda gerçekleşebilir.
3
Kan basıncı ve mekanik destek yapılarını karşılaştır.
Atardamarlarda basınç en yüksektir, toplardamarlarda (özellikle bacaklarda) kapakçıklar bulunur.
Atardamarlar kalbe en yakındır; toplardamarlarda ise düşük basınç nedeniyle geri akış riski vardır.
4
Lenf sisteminin özgün farkını ayırt et.
Lenf damarlarının doku tarafındaki uçları kapalıdır.
Lenf sistemi kapalı bir döngü değil, tek yönlü bir toplama sistemidir.

Anahtar Kavram

İnsan dolaşım sistemindeki damarların yapı-görev ilişkisi ve lenf sisteminin tamamlayıcı rolü.
Soru 4Soru

İnce bağırsak villuslarından emilen bir yağ asidinin, şilomikronlara dönüştürüldükten sonra kalbe ulaşana kadar izlediği lenf yolu aşağıda karışık olarak verilmiştir.

Bu yapıları, şilomikronların geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şilomikronlar sırasıyla ince bağırsak lenf kılcalları, peke sarnıcı, göğüs lenf kanalı ve sol köprücük altı toplardamarından geçerek kalbin sağ kulakçığına ulaşır.
Doğru sıralama, lenf sisteminin anatomik yapısına ve sıvının akış yönüne uygundur: Emilim ince bağırsak kılcallarında başlar, peke sarnıcında toplanır, göğüs kanalıyla yukarı taşınır, sol köprücük altı toplardamarında kana karışır ve nihayet kalbe ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Emilim noktasını belirleme
İnce bağırsak lenf kılcalları
Yağda çözünen vitaminler ve şilomikronlar villuslardaki lenf kılcalları ile emilir.
2
Karın bölgesi toplama merkezine geçiş
Peke sarnıcı
Bağırsaklardan gelen lenf damarları karın bölgesindeki peke sarnıcında birleşir.
3
Ana lenf kanalına aktarım
Göğüs lenf kanalı
Peke sarnıcındaki lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına geçer.
4
Kan dolaşımına katılım
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, içeriğini sol köprücük altı toplardamarına boşaltarak lenfin kana karışmasını sağlar.
5
Kalbe ulaşma
Kalbin sağ kulakçığı
Sol köprücük altı toplardamarındaki kan üst ana toplardamar ile birleşerek kalbin sağ kulakçığına dökülür.

Anahtar Kavram

Lenf Dolaşımı ve Yağların Taşınması

Daha Fazla Pratik

Sağ koldan emilen bir işaretli glukoz molekülünün kalbe ulaşana kadar izlediği yolu bu soruyla karşılaştırarak kan ve lenf dolaşımı arasındaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 5Soru

Sağlıklı bir insanda, ince bağırsaktan emilen bir şilomikron molekülünün beyin kılcallarına ulaştırılması sürecinde gerçekleşen bazı olaylar aşağıda verilmiştir. Bu olayları, ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru kronolojik olarak sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Şilomikronun ince bağırsaktan beyin kılcallarına ulaşma sırası: lenf kılcallarından peke sarnıcına taşınma, göğüs kanalıyla sol köprücük altı toplardamarına dökülme, üst ana toplardamar ile sağ kulakçığa ulaşma, küçük dolaşımla akciğerlerden geçip sol kulakçığa dönme, sol karıncıktan aort ve şah damarıyla beyin kılcallarına iletilme şeklindedir.
Doğru sıralamada şilomikron önce lenfatik yolla peke sarnıcına ulaşır (lenf kılcallarından sonraki ilk büyük toplama merkezi). Ardından göğüs lenf kanalı vasıtasıyla sol köprücük altı toplardamarına dökülerek kana ilk kez karışır. Buradan üst ana toplardamar yoluyla kalbin sağ kulakçığına gelir. Sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçen kan, akciğer atardamarıyla küçük dolaşıma katılarak akciğer kılcallarından geçer ve akciğer toplardamarıyla sol kulakçığa döner. Son olarak sol karıncıktan aort ile pompalanan temiz kan şah damarı üzerinden beyin kılcallarına ulaştırılır. Bu kronolojik akış, lenf dolaşımının kan dolaşımına katılımı ve küçük-büyük kan dolaşımı prensiplerine tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Şilomikronun emilim ve lenfatik yolla ilk taşınma aşamasını belirleme.
Şilomikronlar, ince bağırsak villuslarındaki lenf kılcalları ile emilip sırasıyla lenf damarları ve peke sarnıcına taşınır.
Yağ sindirim ürünleri suda çözünmediklerinden şilomikronlara dönüştürülür ve büyüklükleri nedeniyle kan kılcalları yerine lenf kılcalları ile emilerek taşınır.
2
Şilomikronun kan dolaşımına dahil olduğu ilk noktayı tespit etme.
Peke sarnıcından göğüs lenf kanalına geçen lenf sıvısı, sol köprücük altı toplardamarına dökülerek kan dolaşımına karışır.
Lenf sistemi, vücudun alt kısmından gelen lenfi sol köprücük altı toplardamarında kan dolaşımına bağlar.
3
Şilomikronun kalbe giriş yolunu belirleme.
Sol köprücük altı toplardamarından gelen kan, üst ana toplardamar ile birleşerek kalbin sağ kulakçığına dökülür.
Vücudun üst bölgelerinden ve kollarından gelen toplardamarlar üst ana toplardamara bağlanarak kalbin sağ tarafına kanı ulaştırır.
4
Küçük kan dolaşımı evresini takip etme.
Sağ kulakçıktan sağ karıncığa geçen kan, akciğer atardamarı ile akciğer kılcallarına gider ve ardından akciğer toplardamarı ile kalbin sol kulakçığına döner.
Kalbe gelen kirli kan temizlenmek üzere akciğerlere gönderilmeli ve sol kalbe dönmelidir.
5
Büyük kan dolaşımı ve beyne ulaşma aşamasını belirleme.
Sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan, aort yardımıyla pompalanır ve şah damarı vasıtasıyla beyin kılcallarına ulaşır.
Sistemik temiz kan aorttan ayrılan arter dalları ile vücuda dağıtılır; beyne giden dal olan şah damarı şilomikronu beyin kılcallarına taşır.

Anahtar Kavram

Şilomikronlerin emiliminden sonra izlediği lenf ve kan dolaşımı yolları.
Soru 6Soru

İnsan kalbinin çalışma hızı; sinirsel, hormonal ve kimyasal çeşitli faktörler tarafından düzenlenmektedir. Örneğin, bir tehlike veya heyecan anında vücutta meydana gelen fizyolojik değişiklikler kalbin daha hızlı atmasına neden olurken, dinlenme durumunda sistemler normale dönerek kalp atış hızı yavaşlar.

Buna göre, sağlıklı bir insanda kalbin çalışma mekanizması ve hızı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Adrenalin ve tiroksin hormonlarının kandaki miktarının artması, sinoatriyal düğümü uyararak kalp atış hızının artmasına neden olur.

Cevap

Adrenalin ve tiroksin hormonlarının kandaki miktarının artması, sinoatriyal düğümü uyararak kalp atış hızının artmasına neden olur.
Doğru olan ifadede belirtildiği üzere, adrenalin ve tiroksin hormonları vücutta metabolizmayı hızlandıran ve kalbin pacemaker merkezi olan sinoatriyal düğümü uyararak dakikadaki atım sayısını (frekansı) artıran moleküllerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Kalbin ritmik çalışmasını başlatan yapıyı belirle.
Sinoatriyal düğüm (SA), kalbin sağ kulakçığında bulunan ve ritmik uyartıları başlatan merkezdir.
Hızlandırıcı veya yavaşlatıcı etkilerin hedefi öncelikle bu düğümdür.
2
Hormonların kalp hızı üzerindeki etkisini analiz et.
Adrenalin (böbrek üstü bezinden) ve tiroksin (tiroit bezinden) kalp atışını hızlandıran temel hormonlardır.
Bu hormonlar SA düğümünün daha sık impuls üretmesini sağlar.
3
Diğer seçeneklerdeki kavramsal hataları ayıkla.
İmpuls hızı sabittir (frekans artar), glikoliz oksijensizdir, hormonlar reseptöre bağlanır ve kas iplikçiklerinin boyu değişmez.
YKS kapsamındaki temel fizyolojik kuralları doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Kalbin Çalışma Mekanizması ve Hızını Etkileyen Faktörler

Daha Fazla Pratik

Kalbin iletim sistemindeki yapıların (SA, AV, His Demetleri, Purkinje) sıralamasını ve EKG dalgalarının anlamlarını tekrar etmek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

İnsan vücudunun alt kısımlarından (örneğin sol bacaktan) toplanan lenf sıvısının, kan dolaşımına katılarak kalbe ulaşma sürecinde görev alan bazı yapılar aşağıda verilmiştir.

Bu yapıları, lenf sıvısının izlediği yolu dikkate alarak ilkten sona doğru nasıl sıralarsınız?

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; sol bacak lenf damarları, peke sarnıcı, göğüs kanalı, sol köprücük altı toplardamarı ve üst ana toplardamar şeklinde olmalıdır.
Lenf sıvısının hareket yönü dokulardan kalbe doğrudur. Sol bacaktan toplanan lenf önce lenf damarlarıyla taşınır, karın bölgesindeki peke sarnıcında toplanır, oradan göğüs kanalına geçer, sol köprücük altı toplardamarında kana karışır ve son olarak üst ana toplardamar ile kalbe ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lenf sıvısının toplanması
Sol bacak lenf damarları
Doku sıvısının fazlası ilk olarak kılcal lenf damarları tarafından toplanır ve daha büyük lenf damarlarına iletilir.
2
Karın bölgesindeki toplama merkezi
Peke sarnıcı
Bacaklardan ve bağırsaklardan gelen lenf damarları karın bölgesinde peke sarnıcı adı verilen genişlemiş bölgede birleşir.
3
Ana lenf kanalına geçiş
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına (göğüs lenf borusu) aktarılır.
4
Kan dolaşımına giriş
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalı, içindeki lenf sıvısını sol köprücük altı toplardamarına boşaltır. Burası lenf ve kanın ilk karıştığı yerdir.
5
Kalbe giden ana yol
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, üst ana toplardamar ile birleşerek sıvıyı kalbin sağ kulakçığına taşır.

Anahtar Kavram

İnsan vücudunda lenf sisteminin iki ana yolu vardır; vücudun alt kısmından ve sol tarafından gelen lenf, göğüs kanalı ve sol köprücük altı toplardamarı yoluyla kan dolaşımına katılır.

Daha Fazla Pratik

Vücudun sağ üst kısmından (sağ kol, başın ve göğsün sağ tarafı) toplanan lenfin izlediği yolu bu yolla karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

İnsan vücudunda kan kılcalları ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi "Starling Hipotezi" ilkelerine göre gerçekleşir. Sağlıklı bir bireyde doku sıvısı miktarının normal sınırların üzerine çıkması durumuna ödem adı verilir.

Buna göre;

I. Kılcal damar içindeki kan basıncının normalden yüksek olması,
II. Kan plazmasındaki protein miktarının azalması,
III. Lenf kılcallarının tıkanması,
IV. Kanın ozmotik basıncının artması

durumlarından hangileri bir dokuda ödem oluşumuna neden olabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I, II ve III

Cevap

Kılcal damar kan basıncının artması, kan proteinlerinin azalması ve lenf kılcallarının tıkanması durumlarının her biri ödem oluşumuna neden olur.
Kılcal damar kan basıncının artması dokuya sıvı geçişini hızlandırır. Kan plazmasındaki proteinlerin azalması damarın emme gücünü (ozmotik basıncı) düşürerek sıvının geri emilmesini engeller. Lenf kılcalları ise doku sıvısını tahliye eden sistemdir; tıkanması durumunda sıvı dokuda birikir. Bu üç faktör de ödeme neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Kan basıncı etkisini analiz etme
Kan basıncı sıvıyı damar dışına iten kuvvettir. Artışı süzülmeyi artırır.
Daha fazla sıvı doku arasına geçerse ödem oluşur.
2
Kan proteinlerinin ozmotik basınç üzerindeki etkisini inceleme
Proteinler kanın ozmotik basıncını oluşturur. Azalmaları geri emilimi düşürür.
Damar içine geri dönemeyen sıvı dokuda birikerek ödem yapar.
3
Lenf sisteminin görevini değerlendirme
Lenf sistemi dokular arası fazla sıvıyı toplar. Tıkanması bu sıvının birikmesine yol açar.
Geri dönüş mekanizması bozulduğu için ödem kaçınılmazdır.
4
Kanın ozmotik basınç artışını yorumlama
Ozmotik basınç artarsa, doku sıvısı damar içine daha güçlü çekilir.
Bu durum ödem oluşumunu engeller veya azaltır.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Ödem Oluşumu
Soru 9Soru

Sağlıklı bir insanda kan ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi, kılcal damarlar boyunca değişen kan basıncı ile sabit kalan protein ozmotik basıncı arasındaki ilişkiye (Starling Hipotezi) dayanır. Kılcal damarın atardamar ucundaki kan basıncı yaklaşık 40 mmHg40\ mmHg, toplardamar ucundaki kan basıncı ise yaklaşık 15 mmHg15\ mmHg iken; protein ozmotik basıncı damar boyunca sabit olup yaklaşık 25 mmHg25\ mmHg düzeyindedir.

Buna göre, kılcal damarlardaki madde alışverişiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı, protein ozmotik basıncından yüksek olduğu için damardan doku sıvısına doğru süzülme gerçekleşir.

Cevap

Atardamar ucunda kan basıncının ozmotik basınçtan yüksek olması nedeniyle süzülme gerçekleştiğini belirten ifade doğrudur.
Starling hipotezine göre, kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı (40 mmHg40\ mmHg), plazma proteinlerinin oluşturduğu ozmotik basınçtan (25 mmHg25\ mmHg) daha yüksek olduğu için su ve çözünmüş maddeler damardan doku sıvısına doğru itilir. Bu olaya süzülme (filtrasyon) denir.

Adım Adım Çözüm

1
Atardamar ve toplardamar uçlarındaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Atardamar ucunda Kan Basıncı (40 mmHg40\ mmHg) > Ozmotik Basınç (25 mmHg25\ mmHg); toplardamar ucunda Ozmotik Basınç (25 mmHg25\ mmHg) > Kan Basıncı (15 mmHg15\ mmHg).
Madde geçişinin yönünü belirleyen net basınç farkını bulmak gerekir.
2
Net basınç yönüne göre madde hareketini belirleyin.
Atardamar ucunda dışarı doğru (süzülme), toplardamar ucunda içeri doğru (geri emilim) gerçekleşir.
Sıvı, basıncın yüksek olduğu yerden düşük olduğu yere doğru hareket eder.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Kılcal Damarlarda Madde Alışverişi
Soru 10Soru

Sağlıklı bir insanda kalbin ritmik çalışmasını düzenleyen iletim sistemine ait aşağıdaki yapıları, bu yapıların temel fonksiyonlarıyla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sinoatriyal (SA) Düğüm
Atriyoventriküler (AV) Düğüm
His Demetleri
Purkinje Lifleri

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sinoatriyal düğüm elektriksel sinyalleri başlatır, Atriyoventriküler düğüm sinyali geciktirir, His demetleri sinyali karıncıklar arası bölmede taşır ve Purkinje lifleri sinyali karıncık kaslarına yayar.
Doğru eşleştirme, kalbin iletim sırasını (SA → AV → His Demetleri → Purkinje Lifleri) ve her yapının bu sıradaki özgün işlevini (uyartı başlatma, geciktirme, septumda iletme ve miyokarda yayma) tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Sinoatriyal (SA) düğümün konumu ve görevinin belirlenmesi.
Uyartı SA düğümünden başlar ve kulakçıklar kasılır.
SA düğümü otonom sinir sisteminden bağımsız olarak impuls üretebilen doğal pacemaker'dır.
2
Atriyoventriküler (AV) düğümdeki gecikmenin amacının anlaşılması.
Uyartı AV düğümünde bekletilir.
Kulakçıkların kasılması tamamlanmadan karıncıkların kasılmasını önlemek için 010{}1 saniyelik bir gecikme yaşanır.
3
Uyartının karıncıklara iletim yolunun takip edilmesi.
Uyartı His demetleri üzerinden Purkinje liflerine geçer.
His demetleri septumda ilerlerken, Purkinje lifleri miyokarda dağılarak karıncıkların kasılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Kalbin İletim Sistemi

Daha Fazla Pratik

Kalbin iletim sistemindeki bozuklukların EKG (elektrokardiyogram) üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 11Soru

Karaciğerde sentezlenen bir üre molekülünün böbreklere ulaşıncaya kadar geçeceği aşağıdaki yapıları, izlediği yol bakımından baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Üre molekülü sırasıyla alt ana toplardamar, sağ karıncık, akciğer toplardamarı, sol kulakçık ve aort yapılarından geçerek böbreğe ulaşır.
Üre molekülünün izlediği yol; Karaciğer → Karaciğer toplardamarı → Alt ana toplardamar → Sağ kulakçık → Sağ karıncık → Akciğer atardamarı → Akciğerler → Akciğer toplardamarı → Sol kulakçık → Sol karıncık → Aort → Böbrek atardamarı → Böbrek şeklindedir. Bu sıralama, insan dolaşım sistemindeki küçük ve büyük dolaşım döngülerinin mantıksal ve anatomik akışına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Karaciğerden çıkış yolunu belirleme
Alt ana toplardamar
Karaciğerde üretilen üre, karaciğer toplardamarı ile alt ana toplardamara dökülerek kalbe doğru yola çıkar.
2
Kalbin sağ tarafına giriş ve akciğerlere yönelme
Sağ karıncık
Alt ana toplardamardan sağ kulakçığa gelen kan, buradan sağ karıncığa geçer ve küçük dolaşım için akciğerlere pompalanır.
3
Akciğerden dönüş yolunu belirleme
Akciğer toplardamarı
Akciğer kılcallarında oksijence zenginleşen kan, kalbe geri dönmek üzere akciğer toplardamarına girer.
4
Kalbin sol tarafına giriş
Sol kulakçık
Akciğer toplardamarı, taşıdığı temiz kanı kalbin sol kulakçığına boşaltır.
5
Vücuda dağılım aşaması
Aort
Sol kulakçıktan sol karıncığa geçen kan, aort ana atardamarı ile tüm vücuda ve böbrek atardamarı aracılığıyla böbreklere pompalanır.

Anahtar Kavram

Büyük ve Küçük Kan Dolaşımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

İnsan vücudunda kan ile doku hücreleri arasındaki madde alışverişi ve doku sıvısı dengesinin korunmasıyla ilgili;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncı, kan protein ozmotik basıncından yüksek olduğu için doku sıvısına doğru süzülme gerçekleşir.
II. Kılcal damar boyunca kan protein ozmotik basıncı, damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru gidildikçe kan basıncıyla doğru orantılı olarak azalır.
III. Dokulardaki fazla sıvıyı toplayan lenf damarlarının tıkanması, doku sıvısının miktarını artırarak ödem oluşumuna yol açar.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Atardamar ucunda süzülmenin gerçekleştiği ve lenf damarlarının tıkanmasının ödeme yol açtığı ifadeleri doğrudur.
Doğru yanıt, atardamar ucunda kan basıncının baskınlığı nedeniyle süzülmenin gerçekleştiğini ve lenf damarlarındaki bir tıkanıklığın dokuda sıvı birikmesine (ödem) yol açacağını doğru şekilde ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç farkını analiz et.
Atardamar ucunda kan basıncı (~40 mmHg40\text{ mmHg}), protein ozmotik basıncından (~25 mmHg25\text{ mmHg}) büyüktür. Bu durum, plazmadaki su ve çözünmüş maddelerin doku sıvısına geçmesini (süzülme) sağlar.
Süzülme yönü, kan basıncı ile ozmotik basınç arasındaki net farka bağlıdır.
2
Kan protein ozmotik basıncının damar boyunca değişimini değerlendir.
Albümin ve globülin gibi büyük kan proteinleri damar dışına çıkamadığı için kılcal damar boyunca kanın protein ozmotik basıncı yaklaşık olarak sabit kalır.
Ozmotik basınç, damar içindeki büyük moleküllerin konsantrasyonuna bağlıdır ve bu moleküller damar dışına sızmaz.
3
Lenf sisteminin doku sıvısı dengesi üzerindeki rolünü incele.
Kılcal damarlardan süzülen sıvının bir kısmı toplardamar ucunda geri emilemez; bu fazla sıvı lenf damarları tarafından toplanıp kana geri verilir. Lenf damarlarının tıkanması bu tahliyeyi durdurur ve ödem oluşur.
Lenf sistemi, kan dolaşımından dokulara sızan sıvının geri dönüşümünü sağlayarak homeostasiyi korur.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Lenfatik Drenaj

Daha Fazla Pratik

Ödem oluşumuna neden olan diğer faktörleri (kan basıncı artışı, kan proteinlerinin azalması, doku sıvısı ozmotik basıncı artışı) inceleyen sorular çözülmelidir.
Tahmini Süre:1m 45s
Soru 13Soru

Starling hipotezine göre, kılcal damarlar ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişi; kılcal damar boyunca değişen kan basıncı ile sabit kabul edilen kanın protein ozmotik basıncı arasındaki farka dayanır.

Buna göre, sağlıklı bir insanda gerçekleşen madde alışverişi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksek olduğu için doku sıvısına doğru madde çıkışı (süzülme) gerçekleşir.

Cevap

Atardamar ucunda kan basıncı ozmotik basınçtan yüksek olduğu için doku sıvısına doğru madde çıkışı (süzülme) gerçekleşir.
Atardamar ucunda kalp pompasının etkisiyle oluşan hidrostatik kan basıncı, kanın protein ozmotik basıncından daha yüksektir. Bu basınç farkı, su ve besin maddelerinin damardan doku sıvısına doğru hareket etmesini (süzülme) sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Kan basıncı ( 40mmHg~40 mmHg) > Ozmotik basınç ( 25mmHg~25 mmHg)
Yüksek kan basıncı, maddeleri damar dışına iten bir süzülme kuvveti oluşturur.
2
Kılcal damarın toplardamar ucundaki basınç değerlerini karşılaştırın.
Kan basıncı ( 15mmHg~15 mmHg) < Ozmotik basınç ( 25mmHg~25 mmHg)
Düşük kan basıncı ve sabit kalan ozmotik basınç, maddeleri damar içine çeken bir geri emilim kuvveti oluşturur.
3
Proteinlerin ve enerji kullanımının durumunu analiz edin.
Proteinler damarda kalır, süreç pasiftir.
Plazma proteinleri damar dışına çıkamadığı için ozmotik basınç damar boyunca değişmez ve süreç ATP gerektirmez.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Kılcal Damar Madde Alışverişi

Daha Fazla Pratik

Ödem oluşumuna neden olan diğer faktörleri (lenf tıkanıklığı, yüksek kan basıncı vb.) incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 14Soru

Sağlıklı bir insanın kalbinde bir döngü sırasında gerçekleşen aşağıdaki olayları, elektriksel uyarının izlediği yolu esas alarak ilk gerçekleşenden son gerçekleşene doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kalpte iletim sırası: Sinoatriyal (SA) düğümün uyarılması → Kulakçıkların kasılması → Atriyoventriküler (AV) düğümün uyarılması → His demetleri ve Purkinje liflerinin uyarılması → Karıncıkların kasılması şeklindedir.
Sağlıklı bir kalpte impuls üretimi sağ kulakçık duvarındaki sinoatriyal düğümde başlar. Bu impuls kulakçık duvarlarına yayılarak onların kasılmasını sağlar. Daha sonra impuls, kulakçıklar ile karıncıklar arasındaki sınırda bulunan atriyoventriküler düğüme ulaşır. AV düğüm uyarısı His demetleri ve ardından Purkinje lifleri vasıtasıyla karıncık duvarlarına iletilir ve en son karıncıklar kasılır.

Adım Adım Çözüm

1
Başlangıç noktasını belirleme
Uyarı Sinoatriyal (SA) düğümde başlar.
SA düğüm kalbin pacemaker (adım ölçer) bölgesidir ve uyarının ilk çıktığı yerdir.
2
Kulakçık aktivitesini takip etme
Uyarı kulakçıklara yayılır ve kasılma gerçekleşir.
SA düğümden çıkan uyarılar doğrudan kulakçık kaslarına ulaştığı için karıncıklardan önce kulakçıklar kasılır.
3
İletim gecikmesini tanımlama
Uyarı AV düğüme ulaşır ve duraksar.
Atriyoventriküler (AV) düğüm, kulakçıklar kasılmasını bitirmeden karıncıkların kasılmasını önlemek için uyarıyı kısa bir süre geciktirir.
4
Karıncık iletim yollarını izleme
Uyarı His demetleri ve Purkinje liflerine geçer.
AV düğümden sonra uyarı, karıncıklar arasındaki bölmede (septum) bulunan His demetlerine ve oradan Purkinje liflerine aktarılır.
5
Son kasılmayı belirleme
Karıncıklar kasılır.
Karıncıkların tabanından yukarı doğru yayılan Purkinje lifleri, tüm karıncık kasının aynı anda ve güçlü bir şekilde kasılmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Kalbin İletim Sistemi (Kardiyak Kondüksiyon)
Soru 15Soru

İnsan vücudundaki bir doku kılcalı boyunca kan basıncı ve protein ozmotik basıncı arasındaki değişim Starling Hipotezi ile açıklanmaktadır. Bir kılcal damarın atardamar ucundan toplardamar ucuna doğru bu basınçlardaki değişimi gösteren grafik incelendiğinde;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda, kandan doku sıvısına doğru madde geçişi (süzülme) gerçekleşir.
II. Kılcal damarın toplardamar ucunda, doku sıvısından kana doğru madde geçişi (geri emilim) gerçekleşir.
III. Kan basıncının damar boyunca protein ozmotik basıncından yüksek bir değerde sabit kalması, doku sıvısı miktarının azalmasına neden olur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Starling Hipotezi'ne göre atardamar ucunda süzülme, toplardamar ucunda geri emilim gerçekleştiğinden I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Grafik analiz edildiğinde, kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının ozmotik basınçtan yüksek olması süzülmeye (I), toplardamar ucunda ise ozmotik basıncın kan basıncından yüksek olması geri emilime (II) neden olur. Bu iki süreç doku ile kan arasındaki madde değişimini sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kılcal damarın atardamar ucundaki basınç ilişkisini analiz etme
Kan basıncı (40 mmHg40 \text{ mmHg}) > Protein ozmotik basıncı (25 mmHg25 \text{ mmHg})
Kan basıncının yüksek olması, su ve çözünmüş maddelerin doku sıvısına çıkmasını (süzülme) sağlar.
2
Kılcal damarın toplardamar ucundaki basınç ilişkisini analiz etme
Protein ozmotik basıncı (25 mmHg25 \text{ mmHg}) > Kan basıncı (15 mmHg15 \text{ mmHg})
Ozmotik basıncın kan basıncından yüksek olması, doku sıvısındaki maddelerin ve suyun damara girmesini (geri emilim) sağlar.
3
Üçüncü öncüldeki senaryoyu değerlendirme
Kan basıncı > Ozmotik basınç (sabit durum) \Rightarrow Doku sıvısı artar (Ödem)
Kan basıncı sürekli yüksek kalırsa süzülme hızı artar ve geri emilim azalır, bu da doku sıvısının azalmasına değil artmasına yol açar.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Madde Alışverişi
Soru 16Soru

İnsan vücudundaki kan ve lenf dolaşımında görev alan damar çeşitlerini, bu damarların temel görevleri ve yapısal özellikleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Atardamarlar
Toplardamarlar
Kılcal damarlar
Lenf kılcalları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Atardamarlar kanı kalpten dokulara taşırken, toplardamarlar kalbe geri getirir; kılcal damarlar madde alışverişini sağlar, lenf kılcalları ise doku sıvısını toplayarak ödem oluşumunu engeller.
Atardamarların kalpten çıkan yüksek basınçlı kanı taşıması, toplardamarların kapakçıklar yardımıyla kanı kalbe döndürmesi, kılcalların ince yapısıyla madde alışverişini sağlaması ve lenf kılcallarının ucu kapalı yapısıyla doku sıvısını emmesi biyolojik gerçeklerle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Damarların kanı taşıma yönlerini belirlemek.
Atardamarlar kalpten uzaklaştırır, toplardamarlar kalbe getirir.
Dolaşım sisteminin temel yön tayinini yapmak eşleştirmenin ilk adımıdır.
2
Madde alışverişi ve ödem kontrolü mekanizmalarını ayırt etmek.
Kan kılcalları alışveriş yapar, lenf kılcalları fazla sıvıyı toplar.
Dokular arası sıvı dengesinin nasıl korunduğunu anlamak gerekir.
3
Yapısal farkları (kapakçık, epitel tabakası, uç yapısı) kontrol etmek.
Lenf kılcallarının uçlarının kapalı olması ve kan kılcallarının tek katlı epitelden oluşması karakteristik özelliklerdir.
Fonksiyon ile yapı arasındaki ilişkiyi doğrulamak doğru eşleşmeyi sağlar.

Anahtar Kavram

Damarların Yapısı ve Görevleri
Soru 17Soru

İnsan vücudunda lenf sisteminin yapısı ve işleyişiyle ilgili olarak verilen;

I. Lenf kılcalları, bir uçları kapalı olan ve kan kılcallarına göre geçirgenliği daha yüksek olan damarlardır.
II. Lenf sıvısı; antikor, şilomikron, yağda çözünen vitaminler ve bazı küçük kan proteinlerini taşıyabilir.
III. Lenf damarlarındaki sıvının hareketi, kan dolaşımındaki toplardamarlarda olduğu gibi doğrudan kalbin pompalama gücüyle gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Lenf kılcalları bir ucu kapalı özel bir yapıya sahiptir ve lenf sıvısı bağışıklık proteinleri ile yağ bileşenlerini taşıyabilir; ancak lenf akışında kalbin doğrudan pompalama gücü etkili değildir.
Doğru olan seçenek, lenf kılcallarının tek ucu kapalı ve geçirgen olduğu gerçeği ile lenf sıvısının antikor ve şilomikron gibi maddeleri taşıdığı bilgisini birleştirir. Lenf sisteminde bir pompa merkezi bulunmadığı için üçüncü ifade elenir.

Adım Adım Çözüm

1
Lenf kılcallarının yapısını analiz etme
Lenf kılcalları, kan kılcallarından farklı olarak doku boşluğunda bir ucu kapalı olarak başlar ve büyük moleküllerin geçişine izin verecek kadar geçirgendir.
Doku sıvısında biriken ve kan kılcallarına giremeyen büyük proteinlerin toplanması bu yapı sayesinde gerçekleşir.
2
Lenf sıvısının içeriğini değerlendirme
Lenf sıvısı alyuvar içermediği için renksizdir ancak antikorlar (bağışıklık), şilomikronlar ve ADEK vitaminleri (sindirim ürünleri) gibi maddeleri taşır.
Lenf sistemi hem bağışıklık sisteminin bir parçasıdır hem de ince bağırsaktan emilen yağ türevlerinin kana taşınmasında rol oynar.
3
Lenf sıvısının hareket mekanizmasını inceleme
Lenf sıvısının hareketi yavaştır; iskelet kaslarının kasılması, solunum sırasındaki göğüs kafesi basınç farkı ve damarlardaki tek yönlü kapakçıklar ile sağlanır.
Lenf sisteminin kalbe bağlı bir pompası yoktur; bu nedenle kalbin pompalama gücü lenf akışını doğrudan sağlayan temel faktör değildir.

Anahtar Kavram

Lenf sisteminin anatomik yapısı, lenf sıvısının içeriği ve akış mekanizması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

Sağlıklı bir insanda, sol bacak lenf kılcalları aracılığıyla doku sıvısından alınan bir lenf sıvısının kalbe ulaşıncaya kadar izlediği yol aşağıda karışık olarak verilmiştir. Bu yapıları, lenf sıvısının geçiş sırasına göre baştan sona doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Sıralama; Peke sarnıcı, Göğüs kanalı, Sol köprücük altı toplardamarı, Üst ana toplardamar ve Sağ kulakçık şeklinde olmalıdır.
Vücudun alt kısmından (bacaklar ve bağırsaklar) toplanan lenf sıvısı sırasıyla; lenf damarları, lenf düğümleri, Peke sarnıcı ve göğüs kanalı yolunu izler. Göğüs kanalı lenfi sol köprücük altı toplardamarına boşaltarak kan dolaşımına dahil eder. Buradan gelen kan üst ana toplardamar yoluyla kalbin sağ kulakçığına ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Lenfin toplandığı ilk merkezi yapıyı belirleme
Peke sarnıcı
Bacaklardan gelen lenf kılcalları lenf düğümlerinden geçtikten sonra karın bölgesindeki Peke sarnıcına ulaşır.
2
Lenfin ana taşıma kanalına geçişi
Göğüs kanalı
Peke sarnıcından çıkan lenf sıvısı, vücudun en büyük lenf damarı olan göğüs kanalına girer.
3
Kan dolaşımına giriş noktasını belirleme
Sol köprücük altı toplardamarı
Göğüs kanalındaki lenf, sol köprücük altı toplardamarına dökülerek ilk kez kanla karışır.
4
Kalbe giden ana yolu izleme
Üst ana toplardamar
Sol köprücük altı toplardamarı, vücudun üst kısmından gelen diğer damarlarla birleşerek üst ana toplardamarı oluşturur.
5
Kalbe varış
Sağ kulakçık
Üst ana toplardamar, taşıdığı kanı ve lenf karışımını kalbin sağ kulakçığına boşaltır.

Anahtar Kavram

Lenf Dolaşımı ve İzlediği Yollar
Soru 19Soru

İnsan vücudunda doku kılcalları ile doku sıvısı arasındaki madde alışverişini açıklayan Starling Hipotezi'ne göre;

I. Kılcal damarın atardamar ucunda kan basıncının, kanın protein ozmotik basıncından yüksek olması kandan doku sıvısına doğru madde geçişini (süzülme) sağlar.
II. Plazma proteinlerinin damar dışına süzülememesi, kılcal damar boyunca kanın protein ozmotik basıncının yaklaşık olarak sabit kalmasına neden olur.
III. Kılcal damardan doku sıvısına süzülme olayı, hidrostatik basınç farkından bağımsız olarak sadece damar endotel hücrelerinin ATP harcamasıyla gerçekleşir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

Starling Hipotezi'ne göre kılcal damar boyunca kan basıncı düşerken protein ozmotik basıncı sabit kalır ve bu fark madde alışverişini (süzülme ve geri emilim) pasif olarak sağlar; bu nedenle I ve II numaralı ifadeler doğrudur.
Doğru cevap, Starling Hipotezi'nin iki temel direğini içermektedir: Atardamar ucunda kan basıncının baskınlığı sayesinde süzülmenin gerçekleşmesi ve proteinlerin damarda kalarak ozmotik basıncı sabit tutması. Bu iki durum, madde alışverişinin fiziksel temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Kan basıncı ve ozmotik basınç arasındaki ilişkiyi analiz etme
Kılcal damarın atardamar ucunda Kan Basıncı ( 40~40 mmHg) > Ozmotik Basınç ( 25~25 mmHg) olduğu için kandan doku sıvısına süzülme gerçekleşir.
Yüksek hidrostatik basınç, küçük molekülleri damar dışına iter.
2
Protein ozmotik basıncının damar boyunca değişimini değerlendirme
Albümin ve globülin gibi büyük plazma proteinleri damar dışına çıkamadığı için ozmotik basınç damar boyunca sabit ( 25~25 mmHg) kalır.
Damar geçirgenliği büyük proteinlerin geçişine izin vermez, bu da kanın su tutma kapasitesini sabit tutar.
3
Enerji kullanımı ve mekanizmayı sorgulama
Süzülme (filtrasyon) ve geri emilim olayları tamamen basınç farklarıyla (pasif olarak) gerçekleşir; ATP harcanmaz.
Starling Hipotezi mekanik ve ozmotik dengeler üzerine kuruludur, hücresel aktif taşıma bu modelin bir parçası değildir.

Anahtar Kavram

Starling Hipotezi ve Kılcal Damarlarda Madde Alışverişi
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 20Soru

İnsan vücudundaki dolaşım ve lenf sistemlerinde yer alan bazı yapılar ile bu yapıların temel işlevlerini aşağıda verilen listelerden uygun şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Kılcal damarlar
Lenf düğümleri
Küçük kan dolaşımı
Pek sarnıcı

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Kılcal damarlar madde alışverişiyle, lenf düğümleri savunma ve süzme işlemiyle, küçük kan dolaşımı kanın temizlenmesiyle ve pek sarnıcı lenf sıvısının toplanmasıyla eşleşmelidir.
Yapılan eşleştirmede; kılcal damarlar madde alışverişiyle, lenf düğümleri lenfosit üretimi ve süzme göreviyle, küçük dolaşım kanın akciğerde temizlenmesiyle ve pek sarnıcı lenf toplama göreviyle doğru şekilde ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Kan damarlarının yapı ve görevlerini değerlendirme
Kılcal damarların tek katlı yassı epitel yapısının madde alışverişi için özelleştiği belirlenir.
Damar tabakalarından sadece kılcallarda kas ve bağ doku bulunmaz, bu da difüzyonu kolaylaştırır.
2
Lenf sisteminin anatomik yapılarını inceleme
Lenf düğümlerinin süzme ve lenfosit üretimi yaptığı, pek sarnıcının ise lenf toplama merkezi olduğu saptanır.
Lenf sistemi hem bağışıklık hem de doku sıvısının kana geri kazandırılmasında görevlidir.
3
Dolaşım yollarını analiz etme
Küçük kan dolaşımının sağ karıncıktan başlayıp sol kulakçıkta bittiği doğrulanır.
Dolaşım sisteminde karıncıklardan kan çıkar, kulakçıklara kan döner.

Anahtar Kavram

İnsan dolaşım ve lenf sisteminin temel yapısal ve fonksiyonel birimleri

Daha Fazla Pratik

Lenf sıvısının kana karıştığı ilk yer olan sol köprücük altı toplardamarını ve Starling hipotezini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Dolaşım ve Lenf Sistemleri Alıştırma Soruları — YKS AYT (Alan Yeterlilik Testi) | Examkin