Soru

Zorluk: ZorEdebi Sanatlar (Söz Sanatları)

Aşağıdaki numaralanmış dizelerde öne çıkan edebi sanatları, karşılarında verilen kavramlarla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Hâk-i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl / Başını taşlara urup gezer âvâre suHüsnütalil
  • Bir hilal uğruna ya Rab ne güneşler batıyor!İstiare
  • Göz gördü gönül sevdi seni ey yüzü mâhım / Kurbanın olam var mı benim bunda günâhımTecahülüarif
  • Merkez-i hâke atsalar da bizi / Kürre-i arzı patlatır çıkarız.Mübalağa

Cevap

Dizelerdeki edebi sanatlar sırasıyla Hüsnütalil, İstiare, Tecahülüarif ve Mübalağa şeklindedir.
Verilen dizelerin her biri, edebiyat geleneğimizde yaygın olan sanatlı anlatımlara dayanmaktadır. 'Su' örneğinde nedensellik (Hüsnütalil), 'güneş' örneğinde benzetme (İstiare), 'günah' sorgusunda bilmezlikten gelme (Tecahülüarif) ve 'dünyayı patlatma' örneğinde ise abartı (Mübalağa) öne çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Dizelerdeki anlam katmanlarını analiz etmek.
Birinci dizede suyun akışı sevgilinin peşinden gitmeye, ikinci dizede güneş kahraman askere, üçüncü dizede suçsuzluk iddiası bilmezliğe, dördüncü dizede ise yerin merkezinden çıkma iddiası aşırı bir güce işaret eder.
Edebi sanatları tespit edebilmek için dizedeki sözcüklerin gerçek anlamlarının dışına çıkıp çıkmadığına bakılmalıdır.
2
Tespit edilen anlam olaylarını teknik terimlerle eşleştirmek.
Doğal olayları başka sebebe bağlama Hüsnütalil, benzetme öğelerinden biriyle yapılan sanat İstiare, bilineni bilmezlikten gelme Tecahülüarif, abartma ise Mübalağa olarak adlandırılır.
Edebi terimlerin tanımları, sanatın dizedeki uygulamasıyla örtüşmelidir.

Anahtar Kavram

Divan ve Tanzimat şiirinde anlamı derinleştirmek için kullanılan söz sanatları (edebi sanatlar).
Bu soruyu puanla