Soru

Zorluk: ZorTarih Bilimi, Tanımı, Olay ve Olgu

Bir tarih bölümü öğrencisi hazırladığı tez çalışmasında şu ifadelere yer vermiştir:

'1648 yılında imzalanan Westphalia Antlaşması ile Avrupa'da Otuz Yıl Savaşları sona ermiştir. Bu antlaşmanın ardından Avrupa genelinde papalık makamının devletlerin iç işlerine müdahale yetkisi sınırlandırılmış, egemenlik kavramı dinî referanslardan arınarak seküler bir zemine taşınmış ve modern uluslararası ilişkiler ağının temelleri atılmıştır. Bu süreç, zamanla kıta genelinde merkezi krallıkların kendi toprakları üzerinde mutlak otorite kurduğu egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesiyle sonuçlanmıştır.'

Bu öğrencinin tezinde geçen ifadeler; tarihî olay ve tarihî olgu kavramları çerçevesinde analiz edildiğinde aşağıdakilerden hangisi doğru bir değerlendirme olur?

  1. A
    Otuz Yıl Savaşları'nın sona ermesi uzun vadeli ve genel bir durumu ifade ettiği için bir olgu, egemenlik kavramının sekülerleşmesi ise başlangıcı ve bitişi kesin olan bir olaydır.
  2. B
    Modern uluslararası ilişkiler ağının temellerinin atılması günümüz şartlarına göre değerlendirilmesi gereken bir olgu iken, Westphalia Antlaşması'nın imzalanması geçmişin değer yargılarıyla ele alınması gereken bir olaydır.
  3. Westphalia Antlaşması'nın imzalanması belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen somut bir olay iken, egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi uzun bir sürece yayılan soyut bir olgudur.Cevap
  4. D
    Tarihsel metodoloji açısından, egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi gibi olguların araşt��rılmasında doğrudan birinci el kaynaklara ulaşılabilirken, Westphalia Antlaşması gibi olaylarda yalnızca ikinci el kaynaklardan yararlanılabilir.
  5. E
    Westphalia Antlaşması ile Otuz Yıl Savaşları'nın sona ermesi süreci zamandan bağımsız genel bir olguyu temsil ederken, papalık makamının yetkilerinin sınırlandırılması sadece o yıla özgü tekil bir olaydır.

Cevap

Westphalia Antlaşması'nın imzalanması belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen somut bir olay iken, egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi uzun bir sürece yayılan soyut bir olgudur.
Westphalia Antlaşması'nın imzalanması 1648 yılında gerçekleşen, başlangıç ve bitişi net olan somut bir gelişmedir ve bu özelliğiyle 'tarihî olay' tanımına tam olarak uymaktadır. Buna karşılık, egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi ise anlık bir gelişme olmayıp yüzyıllara yayılan, genel ve soyut bir süreci ifade ettiğinden 'tarihî olgu' kapsamındadır. Bu iki kavramın doğru eşleştirildiği seçenek doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde geçen tarihsel gelişmelerin niteliğini ve zaman dilimlerini belirlemek.
Westphalia Antlaşması'nın 1648 yılında imzalandığı ve Otuz Yıl Savaşları'nı bitiren tekil, somut bir gelişme olduğu görülür. Egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi ve egemenliğin sekülerleşmesi ise uzun vadeli, yaygın süreçlerdir.
Tarihî olay ve olgu ayrımını yapabilmek için öncelikle gelişmelerin süreklilik ve somutluk özelliklerini tespit etmek gerekir.
2
Tarihî olay ve tarihî olgu tanımlarını bu gelişmelere uygulamak.
Westphalia Antlaşması'nın imzalanması yer ve zamanı belli, biricik bir gelişme olduğundan 'tarihî olay' tanımına uyar. Egemen ulus devletler düzeninin yerleşmesi ise belirli bir yer ve zamanda anlık olarak gerçekleşmeyip uzun sürece yayıldığı için 'tarihî olgu'dur.
Kavramların teorik tanımları ile metindeki somut örnekleri eşleştirmek doğru seçeneğe ulaşmayı sağlar.
3
Seçenekleri analiz ederek yanlış yönlendirmeleri ve yanılgıları elemek.
Diğer seçeneklerdeki olay-olgu kavramlarının karıştırılması, tarihsel anakronizm yapılması veya kaynak sınıflandırması hataları belirlenir ve elenir.
Çeldiricilerin hangi metodolojik hataları içerdiğini görerek doğru cevabı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Tarihî olay ve tarihî olgu kavramlarının farkları ve tarihsel süreçteki uygulamaları.
Bu soruyu puanla