Soru

Zorluk: Çok zorTarih Bilimi, Tanımı, Olay ve Olgu

Tarihçi Fernand Braudel, tarihsel zamanı farklı derinlik katmanlarına ayırarak inceler. Kısa süreli zaman (olay/hadise), insan eylemlerinin anlık ve doğrudan ürünü olan, belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen tekil gelişmeleri ifade eder. Uzun süreli zaman (olgu/durum) ise coğrafya, sosyo-ekonomik yapılar ve zihniyetler gibi yavaş değişen, bireysel iradeyi aşan ve geniş bir zamana yayılan süreçleri kapsar.

Bir tarih araşt��rmacısının Osmanlı Devleti'nin erken dönemine dair incelediği;

I. Bizans İmparatorluğu ile 1302 yılında Koyunhisar Savaşı'nın yapılması
II. Fethedilen bölgelerin sosyo-kültürel yapısını dönüştüren sistemli bir iskân politikasının uygulanması
III. Balkan coğrafyasındaki gayrimüslim tebaanın devlete bağlılığını sağlayan istimalet prensibinin kurumsallaşması
IV. Karacahisar'ın fethinden sonra Dursun Fakih'in ilk Osmanlı kadısı olarak atanması

gelişmelerinden hangileri Fernand Braudel'in 'uzun süreli zaman' (olgu) kategorisine dahil edilebilirken, hangileri 'kısa süreli zaman' (olay) kapsamında değerlendirilmelidir?

  1. A
    Olay: I ve II; Olgu: III ve IV
  2. B
    Olay: II ve III; Olgu: I ve IV
  3. Olay: I ve IV; Olgu: II ve IIICevap
  4. D
    Olay: Yalnız I; Olgu: II, III ve IV
  5. E
    Olay: I, III ve IV; Olgu: Yalnız II

Cevap

Olay olan gelişmeler Koyunhisar Savaşı (I) ve Dursun Fakih'in kadı olarak atanması (IV) iken; olgu olan gelişmeler iskân politikasının uygulanması (II) ve istimalet prensibinin kurumsallaşmasıdır (III).
Koyunhisar Savaşı (I) ve kadı atanması (IV) belirli zaman dilimlerinde gerçekleşen tekil, somut ve kısa süreli gelişmelerdir (olay). İskân politikası (II) ve istimalet prensibi (III) ise başlangıç ve bitiş tarihleri net olmayan, uzun vadede Osmanlı toplum ve yönetim yapısını şekillendiren genel süreçlerdir (olgu).

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel olay ve olgu tanımları Fernand Braudel'in zaman kuramı üzerinden çözümlenir.
Olay kavramının kısa süreli ve tekil gelişmelere, olgu kavramının ise uzun süreli ve yapısal süreçlere karşılık geldiği belirlenir.
Öncüllerde verilen tarihsel gelişmeleri doğru katmanlara ayırabilmek için kuramsal altyapı netleştirilmelidir.
2
Birinci öncül analiz edilir.
1302 yılındaki Koyunhisar Savaşı, başlangıcı ve bitişi belirli bir zamana ve yere dayanan kısa süreli bir gelişme olduğundan 'olay' sınıfına dahil edilir.
Savaşlar belirli bir yer ve zamanda gerçekleşen tekil olaylardır.
3
İkinci öncül analiz edilir.
İskân politikasının uygulanması, anlık bir karar olmayıp yüzyıllar boyunca demografik ve kültürel yapıyı dönüştüren uzun vadeli bir süreç olduğundan 'olgu' sınıfına dahil edilir.
Toplumsal ve demografik değişim süreçleri tarihsel olgu niteliğindedir.
4
Üçüncü öncül analiz edilir.
İstimalet prensibinin kurumsallaşması, devletin hoşgörü politikasının zamanla sistemleşmesi ve kalıcı bir zihniyet yapısı haline gelmesi sürecini ifade ettiğinden 'olgu' sınıfına dahil edilir.
Zihniyet ve yönetim mekanizmalarının kurumsallaşması uzun vadeli yapısal süreçlerdir.
5
Dördüncü öncül analiz edilir.
Dursun Fakih'in ilk Osmanlı kadısı olarak atanması, belirli bir tarihsel kesitte gerçekleşen tekil ve somut bir idari işlem olduğundan 'olay' sınıfına dahil edilir.
Bireysel atamalar ve somut idari kararlar kısa süreli eylemlerdir.

Anahtar Kavram

Fernand Braudel'in kısa ve uzun süreli zaman ayrımları çerçevesinde tarihsel olay ile tarihsel olgu farkının ayırt edilmesi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla