Examkin

Soru

Zorluk: ZorParnasizm ve Sembolizm

Edebiyat öğretmeni, tahtaya iki farklı şiir anlayışını yansıtan şu özellikleri yazmıştır:

I. Şiir, dış dünyadaki nesnelerin somut güzelliğini ve biçimsel kusursuzluğunu bir heykeltıraş titizliğiyle işleme sanatıdır. Duygular arka plana itilmeli, nesnel bir gözlemle 'pitoresk' (tablo gibi şiir) oluşturulmalıdır.
II. Şiir, anlamın açıkça söylenmesi değil; sözcüklerin müzikal gücünden yararlanılarak ruh hallerinin ve dış dünyanın zihindeki loş izlenimlerinin sezdirilmesidir. Şiirde kapalılık ve telkin esastır.

Buna göre, bu şiir anlayışlarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. anlayış, Batı'da Théophile Gautier ve François Coppée gibi isimlerle anılan Parnasizm akımıdır; Türk edebiyatında ise Tevfik Fikret ve Yahya Kemal bu estetiğin en önemli temsilcilerindendir.
  2. B
    II. anlayış, Paul Verlaine ve Stéphane Mallarmé gibi şairlerin öncülük ettiği Sembolizm akımıdır; Türk edebiyatındaki en güçlü temsilcisi ve bu görüşü kuramsallaştıran ismi Ahmet Haşim'dir.
  3. I. anlayışı benimseyen sanatçılar, dış dünyadaki nesnelliği ve biçim kusursuzluğunu savunurken aruz ölçüsü, kafiye ve nazım şekli gibi biçimsel kuralları şiiri kısıtladığı gerekçesiyle tamamen reddetmişlerdir.Cevap
  4. D
    I. anlayışı benimseyen şairler şiiri görsel bir sanata (resme) yaklaştırarak nesneleri tasvir etmeye yönelirken; II. anlayışı savunanlar şiiri musikiye yaklaştırarak hislerin ve rüyaların dilini aramışlardır.
  5. E
    Türk edebiyatında Cenap Şahabettin, hem I. anlayışa özgü tablo gibi şiir yazma (pitoresk) eğilimini göstermiş hem de II. anlayışın getirdiği yeni imgeler, renkler ve müzikaliteden yararlanmıştır.

Cevap

Parnasyenlerin biçimsel kuralları, aruz ölçüsünü ve kafiyeyi kısıtlayıcı bularak tamamen reddettiklerini savunan yargı söylenemez. Çünkü parnasyenler biçim kusursuzluğuna ve aruz/kafiye gibi ahenk unsurlarına son derece önem vermişlerdir.
Parnasizm akımını benimseyen sanatçılar, şiirde biçim mükemmelliğini, dil işçiliğini ve aruz ölçüsü ile kafiye gibi kuralları en üst düzeyde savunmuşlardır. Şiiri adeta kuyumcu titizliğiyle işlenen bir heykele benzettikleri için bu kuralları reddetmeleri söz konusu olamaz. Bu nedenle parnasyenlerin aruz ölçüsü, kafiye ve nazım şekli kurallarını kısıtlayıcı bularak tamamen reddettiğini öne süren ifade yanlıştır ve söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Tahtadaki I ve II numaralı şiirsel anlayışların hangi edebi akımlara ait olduğunu belirleme.
I. anlayışın biçimsel kusursuzluk, nesnellik ve tablo gibi şiir (pitoresk) özellikleri doğrultusunda Parnasizm olduğu; II. anlayışın ise kapalılık, müzikalite ve sezdirme özellikleri doğrultusunda Sembolizm olduğu saptanır.
Soruda verilen edebi akım ilkelerini analiz ederek seçenekleri bu çerçevede değerlendirmek için.
2
Parnasizm ve Sembolizm akımlarının Batı ve Türk edebiyatındaki temsilcilerini doğrulama.
Parnasizm için Gautier, Coppée, Tevfik Fikret, Yahya Kemal; Sembolizm için Verlaine, Mallarmé, Ahmet Haşim ve her iki akımdan etkilenen Cenap Şahabettin eşleştirmelerinin edebi açıdan doğru olduğu belirlenir.
Yazar-akım ilişkisi üzerinden yanlış bir bilgi verilip verilmediğini kontrol etmek için.
3
Seçeneklerdeki biçimsel unsurların (aruz, kafiye vb.) Parnasizm akımındaki yerini sorgulama.
Parnasyenlerin dil işçiliğine ve biçimsel mükemmelliğe son derece önem verdiği, aruz ölçüsü ile kafiyeyi şiirin vazgeçilmez ögeleri olarak kabul ettikleri görülür. Dolayısıyla bu unsurları reddettikleri iddiasının yanlış olduğu tespit edilir.
Akımın biçim anlayışına dair kavramsal yanılgıyı ortaya çıkarıp doğru seçeneği belirlemek için.

Anahtar Kavram

Parnasizm ve Sembolizm akımlarının temel ilkeleri, biçim anlayışları ve Türk-Batı edebiyatındaki temsilcileri
Bu soruyu puanla

Konular

Parnasizm ve Sembolizm

Bu konudan daha fazla soru