Soru

Zorluk: Zorİlk Çağ'daki Hukuk Kuralları ve Kanunlar

İlk Çağ'da Mezopotamya ve Anadolu medeniyetlerinde hazırlanan hukuk metinleri, toplumların ihtiyaçları ve kültürel yapıları doğrultusunda farklı özellikler göstermiştir. Örneğin Babil'de Kral Hammurabi kanunlarını Güneş Tanrısı Şamaş'tan aldığını belirterek adaleti sağlamayı amaçlarken, Anadolu'da Hitit kralları da kendilerini tanrıların yeryüzündeki temsilcisi ve başrahibi saymışlardır. Ancak bu iki medeniyetin kanunları içerik ve ceza yöntemleri bakımından önemli farklılıklara sahiptir.

Bu bilgiler ve İlk Çağ hukuk sistemleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Hitit kanunlarının Hammurabi kanunlarından ayrılan özelliklerinden biri değildir?

  1. A
    Suçların cezalandırılmasında kısas ilkesi yerine ağırlıklı olarak tazminat esasını benimsemesi
  2. B
    Medeni hukuk alanında kadına ve aile kurumuna yönelik koruyucu düzenlemelere yer vermesi
  3. Kanunların meşruiyetini ilahi/tanrısal bir kaynağa dayandırmasıCevap
  4. D
    Ölüm cezalarının kapsamını daraltarak can güvenliğini ön planda tutan bir anlayış geliştirmesi
  5. E
    Kölelere mülkiyet edinebilme ve özgürlüğünü satın alabilme gibi bazı yasal haklar tanıması

Cevap

Kanunların meşruiyetini ilahi/tanrısal bir kaynağa dayandırması
Kanunların meşruiyetini ilahi/tanrısal bir kaynağa dayandırması ifadesi, Hitit kanunlarını Hammurabi kanunlarından ayıran bir özellik değildir; aksine her iki hukuk sisteminin de ortak niteliğidir. Hammurabi kanunlarını Güneş Tanrısı Şamaş'tan aldığını belirtirken, Hitit kralları da kendilerini başrahip ilan ederek tanrıların iradesini temsil ettiklerini savunmuşlardır. Dolayısıyla meşruiyetin dinsel temele oturtulması İlk Çağ monarşilerinde genel bir ortak özelliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Babil ve Hitit medeniyetlerinin hukuk sistemlerini ve egemenlik anlayışlarını karşılaştırın.
Her iki toplumda da yöneticilerin meşruiyetlerini tanrılara dayandırdığı, kanunların da bu doğrultuda ilahi bir karakter taşıdığı görülür.
İlk Çağ devletlerinde hukukun bağlayıcılığını ve kralın otoritesini artırmak için din ve teokrasi temel bir araç olarak kullanılmıştır.
2
Hitit kanunlarının kendine özgü (tazminat esası, aile hukuku, ölüm cezalarının azlığı, köle hakları) niteliklerini inceleyin.
Tazminat sistemi, gelişmiş medeni hukuk, kısıtlı ölüm cezaları ve kölelere tanınan haklar Hitit hukukunu Babil'in sert kısas esaslı hukukundan ayırır.
Bu özellikler Hititlerin sosyo-ekonomik yapısı ve Mezopotamya'ya kıyasla daha insancıl hukuk anlayışıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Elde edilen verileri analiz ederek ortak olan ve ayrılan özellikleri belirleyin.
Kanunların meşruiyetini ilahi kaynağa dayandırma özelliği her iki toplum için de ortak olduğundan, Hitit kanunlarını Hammurabi kanunlarından ayıran bir fark olamaz.
Soru kökünde Hitit kanunlarının Hammurabi kanunlarından ayrılan özelliklerinden biri olmayanı (yani ortak olanı veya yanlış olanı) bulmamız istenmektedir.

Anahtar Kavram

İlk Çağ hukuk kurallarının meşruiyet kaynakları ve karşılaştırmalı hukuk analizi
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla