İlk Çağ'daki medeniyet havzaları ve buralarda ortaya çıkan siyasi güç merkezlerinin örgütlenme biçimleri ile egemenliklerinin meşruiyet kaynakları hakkında derinlemesine bir eşleştirme yapılması gerekmektedir.
Aşağıda verilen siyasi yapıları, bu yapıların güc��n meşruiyetini sağlama ve örgütlenme yöntemlerini gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.
- Sümer Kent DevletleriŞehir devletleri temelinde yükselen, meşruiyetini tapınak ekonomisinin idaresiyle birleştiren rahip-kral (patesi/ensi) unvanlı yöneticilerin dinsel ve askeri otoritesinden alan ademimerkeziyetçi yapı.
- Pers İmparatorluğuGeniş sınırları yönetmek için eyalet sistemini oluşturan, eyalet yöneticilerinin gücünü sınırlamak amacıyla doğrudan krallık merkezine bağlı bağımsız asker�� komutanlar ve "Kralın Gözü" adlı müfettişlerle denge kuran merkeziyetçi idare.
- Mısır FiravunluğuCoğrafi yalıtılmışlığın sağladığı korumayla özgün bir yapı geliştiren, toplumsal düzeni kozmik denge (Maat) ve yaşayan tanrı kültü üzerine kurarak tarımsal üretimi tümüyle tek elde toplayan monarşi.
- Atina PolisleriSoylular ile halk sınıfları arasındaki egemenlik mücadelesini çözmek amacıyla borç köleliğini kaldıran, yurttaşlık haklarını mülkiyet temelinde yeniden düzenleyerek aristokrasiden demokratik yönetim biçimlerine yönelen siyasi örgütlenme.
Cevap
Sümer Kent Devletleri - Şehir devletleri temelinde yükselen, meşruiyetini tapınak ekonomisinin idaresiyle birleştiren rahip-kral (patesi/ensi) yapısı; Pers İmparatorluğu - Geniş sınırları yönetmek için eyalet sistemini oluşturan ve 'Kralın Gözü' adlı müfettişlerle denetleyen merkeziyetçi idare; Mısır Firavunluğu - Coğrafi yalıtılmışlığın sağladığı korumayla özgün bir yapı geliştiren, kozmik denge (Maat) ve yaşayan tanrı kültü üzerine kurulan monarşi; Atina Polisleri - Soylular ile halk sınıfları arasındaki çatışmaları önlemek amacıyla kanun reformları yapan, borç köleliğini kaldıran ve demokratik süreçlerin önünü açan siyasi yapı.
Doğru eşleştirmede; Sümerlerdeki bağımsız şehirlerin ve tapınak temelli patesi idaresinin, Perslerdeki eyalet yönetimi (satraplık) ve merkeziyetçi denetim teşkilatının, Mısır'daki Maat ilkesi ve tanrı-kral anlayışının, Atina'daki ise sınıfsal barışı sağlamaya yönelik demokratik kanun reformlarının karakteristik özellikleri yansıtılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İlk Çağ medeniyet havzalarındaki siyasi güçlerin örgütlenme biçimleri, meşruiyet kaynakları ve idari mekanizmaları arasındaki farklar.