Soru

Zorluk: KolayArazi Kullanım Hataları ve Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)

Aşağıda verilen arazi kullanım hataları ile bu hataların doğrudan neden olduğu çevresel sorunları eşleştiriniz.

  • Eğimli yamaçlardaki orman örtüsünün tahrip edilerek tarım arazisine dönüştürülmesiToprak örtüsünü koruyan bitki örtüsünün yok olmasıyla erozyonun hızlanması ve heyelan riskinin artması
  • Verimli delta ovaları ve tarım alanlarının sanayi tesisleri ile konutlara ayrılmasıBirinci sınıf tarım topraklarının elden çıkması, yer altı ve yer üstü sularının sanayi atıklarıyla kirlenmesi
  • Doğal akarsu yataklarının daraltılması ve vadi tabanlarının yerleşime açılmasıŞiddetli yağışlar sonrası sel ve taşkın afetlerinin can ve mal kayıplarına yol açması

Cevap

Eğimli yamaçlardaki orman örtüsünün tahrip edilmesi toprak aşınması ve heyelanla; verimli delta ovalarının sanayileşmesi tarımsal kayıp ve su kirliliğiyle; akarsu yataklarının daraltılması ise sel ve taşkın afetleriyle eşleşir.
Arazi kullanım hataları ve çevresel sonuçları arasında kurulan neden-sonuç ilişkileri coğrafya ilkelerine tamamen uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Eğimli yamaçlardaki orman tahribatının birincil etkisini belirleme
Yamaç dengesinin bozulmasıyla toprak aşınmasının (erozyon) hızlanması ve heyelan riskinin artması sonucuyla eşleşir.
Ağaç köklerinin toprağı tutma ve suyu sızdırma fonksiyonunun yok olması eğimli alanlarda erozyon ve kütle hareketlerini tetikler.
2
Verimli ovaların sanayi ve konut alanına dönüştürülmesinin etkisini belirleme
Birinci sınıf tarım topraklarının elden çıkması ve yer altı/yer üstü sularının sanayi atıklarıyla kirlenmesi sonucuyla eşleşir.
Delta ovaları tarımsal potansiyeli en yüksek alanlardır; bu alanların dışı amaçlarla kullanımı toprak kaybına ve sanayi kaynaklı kimyasal kirliliğe yol açar.
3
Akarsu yataklarının daraltılmasının etkisini belirleme
Şiddetli yağışlar sonrası sel ve taşkın afetlerinin can ve mal kayıplarına yol açması sonucuyla eşleşir.
Akarsu yatağının kesit alanının daraltılması, yüksek akımlı dönemlerde suyun taşarak çevre yerleşmelere zarar vermesine neden olur.

Anahtar Kavram

Arazi kullanımında fiziki coğrafya özelliklerinin dikkate alınmamasının neden olduğu çevre sorunları.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla