Soru

Zorluk: OrtaArazi Kullanım Hataları ve Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED)

Türkiye'de farklı coğrafi özelliklere sahip alanlarda planlanan bazı yatırım projeleri ve bu projelerin hayata geçirilmesi sürecinde Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporlarında öncelikle incelenmesi gereken olası arazi kullanım hataları ve çevresel riskler bulunmaktadır. Aşağıdaki projeleri, ÇED raporlarında öncelikli olarak değerlendirilmesi gereken çevresel risklerle eşleştiriniz.

  • Göller Yöresi'nde karstik tabanlı bir vadi tabanına inşa edilecek baraj ve HES projesiSu sızıntısı nedeniyle rezervuarda su tutulamama riski ve havzadaki endemik göl ekosistemlerinin su döngüsünün bozulması
  • Çarşamba Ovası gibi aktif tarım yapılan taşkın yatağında kurulması planlanan biyokütle enerji santraliBirinci sınıf alüvyal tarım topraklarının amaç dışı kullanımı, hava kalitesinin düşmesi ve tarımsal ürün verimliliğinin azalması
  • Teke Yarımadası'ndaki kızılçam ormanları ve maki toplulukları içinde işletilecek mermer ocağıAkdeniz habitatının parçalanması, erozyonun hızlanması, toz emisyonunun tozlaşmayı engellemesi ve yeraltı su yollarının değişmesi
  • İzmit Körfezi kıyı şeridinde inşa edilecek büyük ölçekli petrokimya tesisi ve liman projesiDeniz ekosisteminde termal kirlilik, olası sızıntılarla kıyısal biyoçeşitliliğin zarar görmesi ve kıyı çizgisi morfolojisinin değişmesi

Cevap

Göller Yöresi baraj projesi su sızıntısı ve göl ekosistemi riskiyle; Çarşamba Ovası biyokütle santrali alüvyal tarım toprağı ve tarımsal verim kaybıyla; Teke Yarımadası mermer ocağı habitat parçalanması ve toz emisyonuyla; İzmit Körfezi petrokimya tesisi kıyı çizgisi değişimi ve termal kirlilikle eşleşir.
Karstik arazilerin su sızdırma potansiyeli Göller Yöresi'ndeki baraj projesi ile; delta ovalarının tarımsal niteliği Çarşamba Ovası'ndaki biyokütle santrali ile; Akdeniz orman/maki habitatının hassasiyeti Teke Yarımadası'ndaki mermer ocağı ile; körfez ekosistemlerinin hassas yapısı ise İzmit Körfezi'ndeki liman/petrokimya tesisi ile doğrudan ilişkilidir. ÇED süreçlerinde bu coğrafi özellikler öncelikle dikkate alınır.

Adım Adım Çözüm

1
Karstik arazilerin hidrolojik özelliklerini analiz etmek.
Göller Yöresi'ndeki baraj projesinin erime boşlukları nedeniyle su sızdırma riski taşıdığı ve karstik gölleri etkileyeceği belirlenir.
Karstik topoğrafyada yeraltı drenajı ve sızma oranları yüksektir, bu durum baraj yapımında en büyük jeolojik risktir.
2
Alüvyal delta ovalarının ekonomik önemini ve sanayileşmenin etkisini değerlendirmek.
Çarşamba Ovası'na kurulacak biyokütle santralinin verimli tarım arazilerinin kaybına ve hava kirliliğine neden olacağı saptanır.
Delta ovaları birinci sınıf tarım arazisi olup bu alanların sanayiye açılması en yaygın arazi kullanım hatalarındandır.
3
Ormanlık ve maki alanlarındaki madencilik faaliyetlerinin ekolojik etkilerini incelemek.
Teke Yarımadası'ndaki mermer ocağının Akdeniz bitki örtüsüne zarar vereceği, erozyonu artıracağı ve tozlaşmayı engelleyeceği belirlenir.
Açık ocak madenciliği bitki örtüsünü tamamen sıyırdığı için orman ve çalı ekosistemlerinde geri dönülemez tahribat yaratır.
4
Kıyı alanlarındaki sanayi ve liman faaliyetlerinin denizel etkilere etkisini analiz etmek.
İzmit Körfezi'ndeki petrokimya ve liman projesinin deniz kirliliği, kıyı morfolojisi değişimi ve termal kirliliğe yol açacağı saptanır.
Kıyı bölgelerindeki dolgu, derinleştirme ve atık deşarj faaliyetleri deniz ekosistemini ve kıyı şekillerini doğrudan değiştirir.

Anahtar Kavram

Arazi Kullanım Hataları ve ÇED
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla