Examkin

Soru

Zorluk: Zorİslam Ahlakında Başlıca Erdemler

İslam ahlak felsefesinde insan ruhundaki temel güçlerin (kuvvelerin) dengelenmesiyle erdemlerin ortaya çıktığı kabul edilir. Bu bağlamda, doğruyu yanlıştan ayırt etme yetisi olan 'kuvve-i akliyye'nin (düşünme gücü) itidal (denge) noktası 'hikmet' erdemini oluşturur. Ancak bu gücün dengesini kaybederek ifrat (aşırılık) boyutuna ulaşması; zekanın kötüye kullanılmasına, hilekarlığa ve demagojiye yol açar.

Buna göre, bir kimsenin zihinsel kapasitesini ve hitabet becerilerini, hakikati bulmak yerine insanları yanıltmak, haksız olduğu durumlarda haklı görünmek ve kelime oyunlarıyla muhataplarını aldatmak için kullanması İslam ahlakında aşağıdaki kavramlardan hangisiyle ifade edilir?

  1. CerbezeCevap
  2. B
    Tehevvür
  3. C
    Gabâvet
  4. D
    Fecûr
  5. E
    Humûd

Cevap

Cerbeze
Cerbeze, düşünme gücü olan kuvve-i akliyyenin ifrat (aşırılık) sapmasıdır. Zekayı kötüye kullanmayı, hakkı batıl, batılı da hak göstermek amacıyla yapılan demagojiyi ve hilekarlığı ifade eder. Parçada betimlenen, hitabet ve zihinsel kapasiteyi aldatma amacıyla kullanma eylemi bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada verilen davranışın hangi insani güç (kuvve) ile ilişkili olduğunu belirlemek.
Zihinsel kapasite ve hitabet gibi unsurlar doğrudan düşünme gücü olan 'kuvve-i akliyye' ile ilgilidir.
Sorunun çözümünde doğru ahlaki kuvve üzerinden hareket etmek gerekir.
2
Kuvve-i akliyyenin sapma (aşırılık/yetersizlik) durumlarını incelemek.
Kuvve-i akliyyenin dengeli haline 'hikmet' denirken, bunun aşırılığına (ifrat) 'cerbeze', yetersizliğine (tefrit) 'gabâvet' adı verilir.
Parçada zekanın yokluğundan değil, kötüye kullanımından (aşırılığından) bahsedildiği için ifrat durumunu bulmak gerekir.
3
Parçadaki aldatma, kelime oyunları yapma ve hilekarlık eylemlerini bu kavramlarla eşleştirmek.
Zekanın aldatma ve demagoji amacıyla kötüye kullanılması 'cerbeze' kavramıyla örtüşmektedir.
Davranışın terimsel karşılığını saptayarak doğru seçeneğe ulaşmak hedeflenir.

Anahtar Kavram

İslam ahlakında kuvvelerin dengelenmesi ve kuvve-i akliyyenin ifrat boyutu olan cerbeze kavramı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İslam Ahlakında Başlıca Erdemler

Bu konudan daha fazla soru